آیتالله مردوخ؛ سرمایه نمادین فرهنگ کردستان
به گزارش بخش استانها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، غریب سجادی ظهر امروز در آیین رونمایی از پوستر همایش ملی اندیشههای آیتالله شیخ محمد مردوخ که با حضور استاندار کردستان، جمعی از مسئولان، روحانیون، استادان دانشگاه، فعالان فرهنگی و مردم روستای نوره در محل آرامگاه این اندیشمند برجسته برگزار شد، اظهار کرد: انتخاب روستای نوره بهعنوان محل رونمایی، اقدامی نمادین برای معرفی این روستا و آرامگاه آیتالله مردوخ بهعنوان یک ظرفیت مهم گردشگری فرهنگی است.
وی افزود: هدف ما از برگزاری این همایش تولید محتوا، شناساندن میراث علمی و فکری آیتالله مردوخ و فراهم کردن زمینه توسعه گردشگری روستایی است.
فرماندار سنندج با اشاره به نقش دستگاههای مختلف در برگزاری این رویداد، افزود:این برنامه با همکاری فرمانداری سنندج، مرکز کردستانشناسی دانشگاه آزاد، خانه فرهنگی آیتالله مردوخ، اداره کتابخانههای عمومی و با همراهی مردم روستای نوره برگزار میشود. بسیاری از نهادها دغدغه کار فرهنگی دارند، اما با محدودیت بودجه روبهرو هستند و چنین همایشهایی نتیجه همدلی و مشارکت محلی است.
وی با مرور ابعاد شخصیتی آیتالله مردوخ گفت: این روحانی برجسته تنها یک عالم سنتی نبود، بلکه در تحولات اجتماعی، فکری و سیاسی یک قرن گذشته در کردستان نقشآفرینی کرد.
سجادی مردوخ را از چهرههای اثرگذار دوران مشروطه ذکر و خاطرنشان کرد: بررسی زندگی و کنش اجتماعی این عالم میتواند بسیاری از زوایای کمتر شناختهشده تاریخ کردستان را روشن کند.
وی به نگاه اجتماعی و نوگرای آیتالله مردوخ نیز اشاره کرد و یادآور شد: آیت الله مردوخ در دوره پهلوی اول، با رویکردی توسعهمحور، اجازه اختصاص بخشی از حیاط مسجد جامع برای احداث خیابان جدید را صادر کرد تا روند شهرسازی مدرن سرعت بگیرد. این تصمیم در زمان خود اقدامی شجاعانه و نگاه او به آبادانی و خیر عمومی را نشان میدهد.
فرماندار سنندج در بخش دیگری از سخنانش به فعالیتهای مطبوعاتی و سیاسی مردوخ پرداخت و ادامه داد: این عالم روزنامهنگاری پیشرو بود؛ نشریه ندای اتحاد را منتشر کرد و اولین دستگاه چاپ را به سنندج آورد. تأسیس انجمن صداقت که بعدها به حزب ترقی تبدیل شد، نمونهای از تلاش او برای ترویج مشارکت اجتماعی است؛ نهادی که مدیرانش با رأیگیری مخفی انتخاب میشدند و مفهوم دموکراسی را در آن دوره تمرین میکرد.
وی همچنین به جایگاه مردوخ در تولید آثار فرهنگی اشاره کرد و گفت: او نخستین کسی بود که درباره شطرنج کتاب نوشت و این ظرفیت میتواند دستمایه برگزاری رویدادهای جانبی فرهنگی و ورزشی در کنار همایش باشد.
فرماندار سنندج اعلام کرد: در کنار رونمایی پوستر، برنامههای تکمیلی نیز در نظر گرفته شده و همایش ملی اندیشههای آیتالله مردوخ با مشارکت جامعه علمی و همراهی جامعه محلی، توسط مرکز کردستانشناسی دانشگاه کردستان برگزار خواهد شد.
سجادی ابراز امیدواری کرد که این همایش گامی بنیادین برای معرفی بیشتر این شخصیت برجسته و توسعه فرهنگی منطقه باشد.
به گزارش تسنیم؛ محمد مردوخ کردستانی ملقب به آیتالله مردوخ کردستانی فرزند شیخ عبدالمومن مردوخ، امام جمعه اهل سنت کردستان در عهد قاجار و پهلوی بود، وی شاهد و شرکتکننده بسیاری از حوادث تاریخی و رویدادهای اجتماعی و سیاسی 2 قرن اخیر کردستان بوده است.
آیتالله شیخ مردوخ کردستانی در 27 رجب 1297ق در سنندج به دنیا آمد. وی از نسل امیرمحمد سرسلسله مردوخیان است که در سال 737ق برای تبلیغ دین اسلام با یک عده از کسان و بستگان خود از شام (سوریه) به خاک اورامان کردستان هجرت کرده و در دشت شامیان، چادر زدند. سپس برای جلوگیری از سرما ناچار شدند که دهکده دگاشیخان را بنا کنند.
وی در 7 سالگی نزد پدرش به خواندن الفبا و قرائت جزوات قرآن پرداخته و در مدت کمی صرف و نحو و منطق و حساب و هندسه و تصریف زنجانی و نصاب الصبیان و علم فرایض را آموخت. به خاطر برخورداری از هوش و ذکاوت فوقالعاده زودتر از حد انتظار به علوم قدیمه دست یافته و به مراحل نهایی رسید و چون دارای بیان شیوا و منطقی قوی بود، از همان جوانی بنا به تقاضای پدرش امامت و خطابه جمعه به وی واگذار شد و در ضمن به مطالعه متون علوم عقلیه و نقلیه پرداخته در اندک مدتی در بسیاری از علوم رسمی و ریاضی و صنایع و هنرهای زیبا و ذوقی از قبیل حجاری، معماری، نقاشی، حکاکی و صحافی مهارت پیدا کرد.
چندی بعد تصمیم گرفت علوم قدیمه را از زبان عربی به فارسی تدوین و ترجمه کند تا به راحتی مورد استفاده عموم قرار گیرد. در 1327 یک دستگاه ماشین چاپ سربی وارد کشور کرد و روزنامه ندای اتحاد را منتشر کرد و در آن راجع به وحدت اسلامی مقالاتی جالب توجه مینوشت. همچنین انجمن صداقت را نیز تشکیل میدهد و چون مردم بیش از حد علاقه و دلبستگی نشان میدهند انجمن را به حزب ترقی و تهذیب اخلاق تغییر میدهد و به نشر مسلک دموکراسی میپردازد.
آیتالله مردوخ کردستانی در حوادث مشروطه کردستان و سالهای پس از آن نقش مهمی داشت و تا امروز بسیاری از نوشته ها و نظریه ها و افکار وی همچنان برای بسیاری ناشناخته مانده است. از نظر انتشار و ترجمه کتاب نیز شیخ محمد مردوخ آثار زیادی منتشر کرد. مجموع آثار منتشرشده و ناشده این روحانی برجسته حدود 115 جلد کتاب برشمردهاند. شیخ محمد مردوخ در سال 1354 خورشیدی و در سن 98 سالگی دار فانی را وداع گفت.
انتهای پیام/481