ثبت تصویر تازه از پلنگ ایرانی در «بیرک» پس از 8 سال

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از زاهدان، پلنگ ایرانی که از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین زیرگونه زنده پلنگ در جهان یاد می‌شود، یکی از ارزشمندترین گونه‌های گوشت‌خوار ایران و نماد پایداری زیست‌بوم‌های کوهستانی کشور است. زیستگاه‌های شرقی ایران، به‌ویژه بلوچستان، همواره به‌عنوان یکی از قلمروهای تاریخی این گونه شناسایی شده‌اند؛ قلمروهایی که با وجود گستردگی، به دلیل صعب‌العبور بودن کمتر مورد مطالعه دقیق قرار گرفته‌اند.

منطقه بلوچستان واقع در جنوب استان سیستان و بلوچستان با ساختار توپوگرافی پیچیده، کوهستان‌های مرتفع، دره‌های عمیق و پوشش گیاهی متنوع، زیستگاهی منحصر‌به‌فرد برای گونه‌هایی مانند پلنگ ایجاد کرده است. منطقه «بیرک» به‌عنوان یکی از معدود مناطق کوهستانی شرق کشور، شرایطی کم‌نظیر برای حضور و زادآوری این گونه فراهم می‌کنند؛ زیستگاهی که اگرچه بکر است، اما فشارهای انسانی طی سال‌های اخیر کار حفاظت را دشوارتر کرده است.

گزارش‌ها و مشاهدات پراکنده از حضور این گونه طی دهه‌های گذشته نشان می‌دهد که پلنگ ایرانی در بلوچستان هرگز به‌طور کامل منقرض نشده و اگرچه جمعیت آن بسیار محدود است، اما توانسته در برخی مناطق مانند بیرک حضور خود را حفظ کند. مشاهده جدید محیط‌بانان پس از هشت سال، نشانه‌ای امیدبخش از بقای یک جمعیت کوچک و پنهان در دل ارتفاعات است.

با این حال، تهدیداتی همچون تخریب زیستگاه، شکار طعمه‌های طبیعی، تعارض با دامداران و در برخی موارد شکار انتقامی موجب شده ادامه حیات پلنگ در این منطقه در معرض خطر جدی باشد. بسیاری از این تهدیدات ناشی از عدم آگاهی عمومی، کمبود امکانات حفاظتی و فشارهای اقتصادی جوامع محلی است که به‌صورت غیرمستقیم حیات این گونه ارزشمند را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

در چنین شرایطی، ثبت دوباره تصویر پلنگ ایرانی در منطقه بیرک بیش از آنکه یک خبر زیست‌محیطی باشد، به منزله زنگ هشداری برای تقویت حفاظت، آموزش جوامع محلی، افزایش گشت‌های محیط‌بانی و تدوین برنامه‌های علمی برای احیای جمعیت این گونه است. پلنگ ایرانی تنها یک گونه جانوری نیست؛ نماد سلامت زیست‌بوم بلوچستان است و بقای آن با بقای اکولوژیک این منطقه پیوند خورده است.

محیط‌بانان شهرستان سیب و سوران در جریان پایش‌های دوره‌ای حیات‌وحش، موفق شدند با بهره‌گیری از دوربین‌های تله‌ای نصب‌شده در ارتفاعات سخت‌گذر منطقه کوهستانی بیرک، تصاویر تازه‌ای از یک قلاده پلنگ ایرانی ثبت کنند. این ثبت تازه، نخستین مشاهده رسمی این گونه پس از هشت سال در این زیستگاه ارزشمند است.

الهام آبتین، مدیرکل محیط‌زیست استان سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با تأیید این موضوع گفت: ثبت جدید پلنگ ایرانی در یکی از زیستگاه‌های کلیدی منطقه حفاظت شده بیرک، بار دیگر حضور این گونه نادر و در معرض خطر را پس از چند سال تأیید کرد و اهمیت حفاظتی این محدوده را یادآور شد.

وی ادامه داد: مشاهده پلنگ در بیرک تنها یک کشف میدانی نیست؛ این اتفاق بیانگر پویایی اکولوژیک این جنگل‌ها و ضرورت تقویت برنامه‌های حفاظتی، کاهش تعارضات انسان و حیات‌وحش و افزایش سطح گشت‌زنی محیط‌بانان است.

مدیرکل محیط‌زیست استان با اشاره به ویژگی‌های طبیعی این منطقه گفت: منطقه حفاظت‌شده بیرک با پوشش جنگلی انبوه، توپوگرافی متنوع و تنوع زیستی قابل‌توجه، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پلنگ در شرق کشور به شمار می‌رود و شواهد تازه، اهمیت آن را دوچندان می‌کند.

آبتین تأکید کرد: چنین شواهدی نقش مهمی در تحلیل وضعیت جمعیتی پلنگ ایرانی و برنامه‌ریزی برای حفاظت و احیای آن دارد؛ زیرا هر مشاهده می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره پراکنش، قلمرو و شرایط زیستی این گونه ارائه دهد.

وی در پایان عنوان کرد: دوربین‌های تله‌ای در نقاط مختلف این محدوده نصب شده تا داده‌های دقیق‌تری از وضعیت جمعیتی و الگوی رفتاری گونه‌های شاخص منطقه جمع‌آوری شود. او از مردم محلی خواست در حفاظت از این گونه نادر همکاری کنند و اعلام کرد که موضوع پرداخت خسارت به دامداران و عشایری که دامشان بر اثر حمله پلنگ تلف می‌شود، در دستور کار محیط‌زیست قرار دارد.

انتهای پیام/