امامت در کودکی؛ از پاسخ به انحراف تا ترسیم الگوی حکمرانی صالح

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی شریعتی‌تبار در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد، با بیان اینکه امامان شیعه حجت‌های بالغه الهی در زمین هستند، اظهار داشت: ائمه اطهار(ع) در تمام عرصه‌های علم، عصمت، اخلاق و هدایت، نقشی بی‌بدیل در صیانت از دین و هدایت جامعه اسلامی ایفا کرده‌اند و هر یک متناسب با شرایط تاریخی و اجتماعی عصر خود، به تبیین معارف الهی پرداخته‌اند.

وی با اشاره به ویژگی ممتاز امام جواد(ع) افزود: امام جواد(ع) نخستین امامی بودند که در سنین کودکی به منصب امامت رسیدند؛ امری که در نگاه ظاهری جامعه آن روز، امری غیرمعمول تلقی می‌شد لذا با این حال، ایشان در همان سنین کم، با علم لدنی و پاسخگویی دقیق به مسائل پیچیده فقهی و اعتقادی، جایگاه امامت را به‌روشنی تثبیت کردند و نشان دادند که امامت، مقامی الهی و مستقل از معیارهای رایج انسانی است.

این کارشناس دینی ادامه داد: دوران امامت امام جواد(ع) اگرچه کوتاه بود، اما آثار و برکات عمیقی در تاریخ تشیع بر جای گذاشت. مناظرات علمی، پاسخ به شبهات و تربیت شاگردان برجسته، تنها بخشی از میراث علمی آن حضرت است که تا امروز الهام‌بخش عالمان و اندیشمندان اسلامی بوده است.

شریعتی‌تبار با اشاره به زمینه‌های تاریخی ولادت امام جواد(ع) تصریح کرد: ولادت آن حضرت، پاسخی الهی به جریان انحرافی «واقفیه» بود؛ جریانی که با سوءاستفاده از نبود فرزند برای امام رضا(ع)، تلاش داشت مسیر امامت را دچار انحراف کند. پیش‌بینی امام رضا(ع) درباره تولد فرزندی که پس از ایشان عهده‌دار امامت خواهد شد، نه‌تنها این شبهه را از میان برد، بلکه استمرار خط اصیل ولایت را تضمین کرد.

وی درباره کاربردی‌بودن آموزه‌های امام جواد(ع) در زندگی امروز گفت: سیره و کلام امام جواد(ع) سرشار از آموزه‌های عملی برای زندگی فردی و اجتماعی است. یکی از محوری‌ترین این آموزه‌ها، توکل حقیقی به خداوند است. اعتماد به حکمت الهی در تصمیم‌گیری‌ها، آرامش انسان را در فراز و نشیب‌های زندگی تضمین می‌کند و این همان پیامی است که در کلمات نورانی آن حضرت به‌روشنی دیده می‌شود.

این کارشناس دینی با اشاره به بُعد اخلاقی شخصیت امام جواد(ع) خاطرنشان کرد: سخاوت، کرم و جود از برجسته‌ترین ویژگی‌های اخلاقی امام جواد(ع) بود؛ تا آنجا که به جوادالائمه شهرت یافتند. این روحیه، الگویی مهم برای جامعه امروز است که در آن، همبستگی اجتماعی و توجه به نیازمندان می‌تواند بسیاری از آسیب‌ها را کاهش دهد.

شریعتی‌تبار پیام ولادت امام جواد(ع) برای جامعه امروز را امیدآفرین دانست و گفت: تولد آن حضرت یادآور این حقیقت است که نباید در هیچ شرایطی از رحمت الهی ناامید شد. چه در عرصه فردی و چه در سطح جامعه، گشایش‌های الهی ممکن است در زمانی رخ دهد که انسان کمترین انتظار را دارد.

وی افزود: این پیام به‌ویژه برای خانواده‌ها اهمیت دارد؛ اینکه حتی در سخت‌ترین شرایط نیز باید به وعده‌های الهی اعتماد داشت و بدانیم که پس از هر دشواری، راهی به سوی آسانی گشوده می‌شود.

این کارشناس دینی به مواضع اجتماعی و سیاسی امام جواد(ع) اشاره کرد و گفت: امام جواد(ع) تنها یک چهره علمی نبودند، بلکه در برابر ظلم، فساد و ناکارآمدی حاکمان زمانه نیز مواضعی روشن داشتند. تأکید ایشان بر انتخاب مدیران شایسته، عالم و صالح، یکی از مهم‌ترین آموزه‌هایی است که امروز نیز در عرصه حکمرانی و مدیریت جامعه کاربردی و راهگشاست.

شریعتی‌تبار تأکیدکرد: امام جواد(ع) به‌عنوان امامی جوان، در شرایط پیچیده سیاسی عصر عباسی، با صلابت در مسیر اهداف الهی ایستادگی کردند. این رویکرد نشان می‌دهد که سن و سال، معیار حقانیت و توانمندی در هدایت جامعه نیست، بلکه ایمان، علم و اتصال به منبع الهی تعیین‌کننده است.

وی خاطرنشان کرد: آموزه‌های امام جواد(ع) محدود به زمان خاصی نیست و در تمام اعصار می‌تواند چراغ راه مسلمانان باشد؛ از اخلاق فردی و سبک زندگی گرفته تا مسئولیت‌پذیری اجتماعی و مبارزه با فساد لذا بازخوانی سیره آن حضرت، ضرورتی انکارناپذیر برای جامعه امروز است که در جست‌وجوی عدالت، معنویت و حکمرانی صالح است.