وقتی پیشگیری زودهنگام، بحران را کوتاه می‌کند

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بیرجند، در حالی که نقشه اپیدمیولوژیک آنفلوآنزا در نخستین هفته دی‌ماه هنوز برای چند استان کشور رنگ هشدار دارد، خراسان جنوبی بی‌آنکه وارد فاز بحران شود از موج بیماری عبور کرده است؛ عبوری زودهنگام که آن را در ردیف استان‌های موفق در مهار آنفلوآنزا قرار داده است.

حسین کرمانپور رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت با اعلام کاهش کلی روند ابتلا در کشور و بازگشت بسیاری از مناطق به وضعیت زرد، تصریح کرد: با وجود فروکش عمومی بیماری، همچنان هفت استان شامل هرمزگان، آذربایجان شرقی و غربی، گلستان، فارس، گیلان و کهگیلویه و بویراحمد، بالاتر از آستانه هشدار قرار دارند و درصد مثبت ابتلا در آن‌ها بیش از سه برابر حد مجاز است.

اما داده‌های نظام مراقبت غیر‌دیده‌وری وزارت بهداشت نشان می‌دهد خراسان جنوبی برخلاف این استان‌ها اکنون در مسیر خروج پایدار از موج قرار دارد؛ آن هم در شرایطی که از جمله استان‌هایی بود که زودتر از بسیاری از مناطق کشور وارد چرخه شیوع شده بود.

تحلیل مقایسه‌ای روندها بیانگر یک نکته کلیدی است که زمان ورود به موج عامل تعیین‌کننده نیست؛ کیفیت مدیریت و همراهی اجتماعی تعیین‌کننده است. در استان‌هایی که هنوز در وضعیت هشدار هستند گزارش‌ها از تداوم تجمعات در فضاهای بسته، کاهش رعایت پروتکل‌ها و وقفه در خودمراقبتی حکایت دارد؛ عواملی که زنجیره انتقال را طولانی‌تر کرده‌اند.

در مقابل خراسان جنوبی با تکیه بر رفتارهای ساده اما مؤثر بهداشتی توانسته چرخه بیماری را کوتاه کند. استفاده گسترده‌تر از ماسک در اماکن پرتردد، توجه به تهویه فضاهای عمومی و مهم‌تر از همه، ماندن در خانه و استراحت هنگام بروز علائم، از جمله اقداماتی بوده که در ارزیابی‌های میدانی وزارت بهداشت برجسته شده است.

کرمانپور این وضعیت را «نماد مشارکت اجتماعی» می‌داند و می‌گوید: این یک تابلوی تمام‌عیار از همت مردمی است؛ مردمی که هشدارها را جدی می‌گیرند، به آگاهی خود اعتماد می‌کنند و با رفتار مسئولانه، به مهار یک ویروس مهاجم کمک می‌کنند.

در شرایطی که برخی استان‌های شمالی و جنوبی کشور همچنان فشار مضاعفی را بر مراکز درمانی خود تجربه می‌کنند، کاهش مراجعات بیماران تنفسی در خراسان جنوبی این استان را به نمونه‌ای قابل اتکا در مدیریت اپیدمی تبدیل کرده است؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد پیشگیری فعال، کم‌هزینه‌ترین و مؤثرترین ابزار مقابله با بیماری‌های واگیر است.

با این حال مسئولان بهداشتی استان تأکید دارند که فاصله گرفتن از آستانه هشدار به معنای پایان خطر نیست. فصل سرما، نوسانات دمایی و تجمعات فصلی می‌تواند زمینه بازگشت موج را فراهم کند؛ موضوعی که ضرورت تداوم رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی را دوچندان می‌سازد.

تجربه خراسان جنوبی نشان می‌دهد که مدیریت هوشمند، واکنش سریع و همراهی اجتماعی می‌تواند حتی در شرایط نابرابر اقلیمی و محدودیت‌های زیرساختی، مسیر اپیدمی را تغییر دهد؛ مسیری که برخی استان‌ها هنوز در آغاز آن قرار دارند.