تحلیل کارشناسان از دلایل نوسانات ارزی و افزایش قیمت دلار
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، کارشناسان اقتصادی عوامل متعددی را برای نوسانات بازار ارز در چهار دهه اخیر مطرح کردهاند. این نوسانات از سال ۱۳۹۷ با تشدید تحریمها افزایش یافته است. در روزهای اخیر قیمت دلار به ۱۴۵ هزار تومان رسید اما پس از دو روز به کانال ۱۳۷ هزار تومان و سپس به ۱۳۵ هزار تومان کاهش یافت. این تغییرات پس از تغییر رییس کل بانک مرکزی و جایگزینی عبدالناصر همتی به جای محمدرضا فرزین رخ داد.
کاهش شدید درآمدهای نفتی کشور بهعنوان عامل نخست نوسانات ارزی مطرح شده است. درآمدهای نفتی از ۷۲ دلار به ۵۱ دلار با کسورات کاهش یافته که حدود ۳۰ درصد کاهش درآمد ارزی را نشان میدهد. تثبیت نرخ دلار نیما در سطح ۷۰ هزار تومان طی یک سال گذشته نیز بهعنوان عامل دوم مطرح شده است. این اقدام باعث افزایش اختلاف نرخ نیما و بازار آزاد، کاهش انگیزه صادرکنندگان و ایجاد رانت برای واردکنندگان شده است.
محمد صادقالحسینی، اقتصاددان، قیمت واقعی دلار را بر اساس اختلاف نرخ تورم ایران و آمریکا حدود ۱۳۰ هزار تومان عنوان میکند. او معتقد است نرخ ارز در بازه ۹۷ تا ۱۳۰ هزار تومان نوسان میکند و سقف این کانال در آذر و دی بین ۱۳۳ تا ۱۳۴ هزار تومان است. صادقالحسینی تثبیت نرخ نیما را عاملی برای اختلال در تولید و صادرات کشور میداند.
کاهش عرضه ارز در شرایط تحریم و رشد بیضابطه نقدینگی نیز از دیگر عوامل نوسانات ارزی هستند. حسین امیری، کارشناس اقتصادی، تحریمها را عاملی کلیدی در کاهش ارز حاصل از صادرات و افزایش تورم میداند. محمدرضا نجفیمنش، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، رشد نقدینگی بدون افزایش تولید را عامل افزایش قیمتها در همه بازارها عنوان میکند.
مجیدرضا حریری، عضو اتاق بازرگانی، نوسانات ارزی را محصول تحولات داخلی و بینالمللی میداند و معتقد است تحریمها و تنشهای منطقهای بر ارزش پول ملی اثر گذاشتهاند. او تاکید میکند که عدم انتخاب الگوی اقتصادی مشخص نیز به بیثباتی دامن زده است.