روز علوم انسانی اسلامی؛ فرصتی برای بازخوانی هویت علمی و اجتماعی ایران

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کردستان، یازدهم دی ماه در تقویم رسمی کشور، به نام روز علوم انسانی اسلامی ثبت شده است؛ روزی که فرصتی برای بازخوانی اهمیت علوم انسانی در بستر فرهنگ و آموزه‌های اسلامی ایجاد می‌کند. این مناسبت نمادی از توجه نظام آموزشی و پژوهشی ایران به توسعه علوم انسانی در چارچوب هویت دینی و ملی است.

علوم انسانی اسلامی، شاخه‌ای از دانش است که مطالعه انسان، جامعه و فرهنگ را با بهره‌گیری از مبانی دینی و ارزش‌های اسلامی پیش می‌برد. این علوم، از فلسفه و جامعه‌شناسی گرفته تا حقوق، اقتصاد، مدیریت و علوم تربیتی را دربر می‌گیرد و تلاش دارد تا با نگاه اسلامی، مسائل و چالش‌های جامعه را تحلیل و راهکار ارائه کند.

اهمیت این روز در آن است که یادآوری می‌کند تولید علم انسانی بومی و اسلامی، کلید توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور است. بدون دانش عمیق در این حوزه، تصمیم‌سازی‌های اجتماعی و مدیریتی نمی‌تواند مبتنی بر واقعیت‌ها و نیازهای جامعه ایرانی و اسلامی باشد.

ایران، با پیشینه علمی و فلسفی کهن، همواره ظرفیت بالایی برای تولید علم داشته است؛ اما در عصر مدرن، بسیاری از علوم انسانی غربی بر نظام آموزشی و پژوهشی کشور تاثیر گذاشته‌اند. نامگذاری روزی به عنوان علوم انسانی اسلامی، تاکید بر خوداتکایی علمی و بازگشت به ریشه‌های فرهنگی و دینی است.

یکی از اهداف مهم این روز، تشویق پژوهشگران و دانشگاهیان به بازاندیشی در چارچوب اسلامی است؛ به‌گونه‌ای که نظریه‌ها و مدل‌های توسعه، تربیت، سیاستگذاری و مدیریت با شرایط فرهنگی و اجتماعی ایران و جهان اسلام همخوانی داشته باشند.

علوم انسانی اسلامی همچنین به دنبال تقویت هویت ملی و دینی در جامعه است. وقتی انسان و جامعه بر اساس اصول اسلامی و اخلاقی تحلیل شوند، سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌ها با عدالت، اخلاق و مسئولیت اجتماعی همسو خواهند بود.

نقش این علوم در حل مسائل اجتماعی و فرهنگی کشور غیرقابل انکار است. موضوعاتی چون بحران هویت، آسیب‌های اجتماعی، توسعه پایدار، عدالت آموزشی و فرهنگی، بدون بهره‌گیری از دانش انسانی اسلامی قابل مدیریت و تحلیل نیستند.

این روز فرصتی است برای تبیین جایگاه پژوهش و دانشگاه و ضرورت حمایت از پژوهشگران و دانشجویان علوم انسانی اسلامی. این حمایت شامل منابع مالی، زیرساخت‌های پژوهشی و فراهم کردن فرصت برای انتشار و همایش‌های علمی است.

نکته مهم دیگر آن است که علوم انسانی اسلامی باید فراتر از فضای دانشگاهی و تئوریک حرکت کند و به سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌های آموزشی، رسانه‌ها و تصمیم‌سازی‌ها در سطح کلان کشور راه پیدا کند.

توسعه علوم انسانی اسلامی، به معنی توانمندسازی نهادهای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی کشور است. وقتی مدیران و کارشناسان بر اساس دانش انسانی اسلامی آموزش دیده باشند، تصمیم‌های آنان با نیازهای واقعی مردم و ارزش‌های جامعه هماهنگ خواهد شد.

این روز همچنین فرصتی است برای شناخت آسیب‌ها و چالش‌های فعلی علوم انسانی در ایران. ضعف در تولید نظریه‌های بومی، تقلید صرف از الگوهای غربی و کمبود پژوهش‌های کاربردی، برخی از مسائل موجود است که باید با راهبرد علمی و برنامه‌ریزی هدفمند رفع شود.

مشارکت فعال دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و تشکل‌های دانشجویی، می‌تواند فضایی پویا برای نوآوری و نظریه‌پردازی بومی ایجاد کند و توانمندی کشور در عرصه علوم انسانی اسلامی را ارتقا دهد.

این روز یادآور آن است که مسیر توسعه پایدار فرهنگی و اجتماعی کشور بدون علوم انسانی اسلامی ممکن نیست. هر جامعه‌ای که بخواهد هویت، عدالت و اخلاق را حفظ کند، باید به دانش انسانی متناسب با فرهنگ و ارزش‌های خود توجه کند.

تقویم کشور با ثبت چنین روزی، به پژوهشگران، دانشگاهیان و نهادهای فرهنگی یادآوری می‌کند که مسیر پیشرفت و تصمیم‌سازی اجتماعی باید با نگاه علمی و دینی همسو باشد. این روز نمادی از تلاش برای استقلال فکری و فرهنگی در علوم انسانی است.

در نهایت، روز علوم انسانی اسلامی فرصتی است برای ترویج دانش، الهام‌بخشی به پژوهشگران و بازخوانی هویت ایرانی-اسلامی. این روز باید یادآور تلاش همه کسانی باشد که در مسیر تولید علم انسانی، عدالت، اخلاق و توسعه اجتماعی در چارچوب ارزش‌های اسلامی حرکت می‌کنند.