پتروشیمی؛ دژ استراتژیک ایران در نبرد ارزی و بازارهای جهانی
در شرایطی که تحریمهای ظالمانه به دنبال محدود کردن منابع ارزی هستند تداوم فعالیت و توسعه طرحهای نیمهتمام در قطبهای تخصصی پتروشیمی پیامی روشن از شکست ناپذیری تولید ملی به بازارهای جهانی مخابره میکند.
این صنعت اکنون با ایجاد پیوند ارگانیک میان منابع هیدروکربوری و توان مهندسی بومی به ستون فقرات تولید ناخالص داخلی تبدیل شده است که نه تنها نیازهای استراتژیک داخلی را پوشش میدهد بلکه موازنه قدرت را در منطقه به سود ایران تغییر داده است؛ اهمیت این بخش در اقتصاد تحریمی زمانی آشکارتر میشود که نقش آن را در تامین کالاهای اساسی و حفظ ثبات بازار ارزی تحلیل کنیم.
تحقق رشد 8 درصدی صنعت پتروشیمی در برنامه هفتم
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، گفت: با وجود تحریمهای ظالمانه و با تکیه بر توان داخلی رشد 8 درصدی صنعت پتروشیمی در برنامه هفتم محقق شده است.
احمد مهدویابهری در مراسم آغاز به کار سومین همایش بین المللی پتروشیمی و صنایع وابسته کیش (ایران پتروکم) که به میزبانی کیش در حال برگزاری است، گفت: برگزاری همایشها و نمایشگاهها، محل مناسبی برای پیوند صنعت بزرگ پتروشیمی کشور با سازندگان داخلی با کمک بانکها به عنوان تامینکننده اصلی مالی است و این مثلث، راز پیشرفت کشور است.
وی با اشاره به اینکه در برنامه هفتم 25 میلیارد دلار در حوزه پتروشیمی سرمایهگذاری شده، افزود: از این رقم سیزده میلیارد دلار آن تاکنون هزینه شده است.
دبیر کل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی با اشاره به نقش صنعت پتروشیمی در بازار سرمایه و رتبه اول در صادرات غیر نفتی، ارزآوری و ایجاد اشتغال پایدار گفت: 30 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی و رتبه اول کشور در صادرات غیرنفتی از دستاوردهای صنعت پتروشیمی است.
مهدویابهری، افزود: در شش ماه اول امسال، ارز وارد شده به تالار ارز و طلای کشور توسط صادرکنندگان غیرنفتی اتفاق افتاده است و 50 درصد آن به صنعت پتروشیمی متعلق است.
وی با اشاره به اینکه صنعت پتروشیمی سالانه 10 میلیارد دلار کالا برای مصارف داخلی، تامین میکند و اغلب در زنجیره تامین استفاده میشوند، گفت: صنعت پتروشیمی، دو و نیم میلیون تن کود اوره مورد نیاز صنایع غذایی کشور را تامین میکند.
دبیر کل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی اشتغالزایی پایدار را از دیگر دستاوردهای صنعت پتروشیمی برشمرد و بیان داشت: یک و نیم میلیون نفر به شکل مستقیم در صنایع پتروشیمی کشور مشغول به کار هستند.
مهدویابهری اشاره به اینکه 113 میلیارد دلار در این صنعت تاکنون سرمایهگذاری شده، افزود: 100 میلیارد از حجم این مبلغ از سرمایهگذاری بهره برداری و 13 میلیارد دلار آن هم در برنامه هفتم برنامهریزی شده است.
راهکارهای صیانت از جهش تولید و مدیریت منابع مالی
برای تداوم این مسیر رو به رشد و دستیابی به قلههای جدید در اقتصاد بینالملل تمرکز بر چند راهکار بنیادین ضروری است. در وهله نخست باید نظام بانکی کشور با بازتعریف نقش خود نقدینگی را به سمت تکمیل زنجیره ارزش در صنایع پاییندستی هدایت کند تا از خروج ارزش افزوده به شکل مواد نیمهخام جلوگیری شود.
گام دوم تقویت جدی بومیسازی کاتالیستها و قطعات حساس توسط شرکتهای دانشبنیان است که میتواند ریسکهای تولید را در بلندمدت به حداقل برساند. همچنین ایجاد مشوقهای صادراتی برای محصولاتی که عمق ساخت داخل بالاتری دارند میتواند انگیزه هلدینگهای بزرگ را برای حضور در بازارهای نوظهور افزایش دهد.
در نهایت ثبات در سیاستگذاریهای قیمت خوراک و انرژی میتواند امنیت سرمایهگذاری را در این حوزه پیشران تضمین کند.
تثبیت اقتدار ملی در سایه صعود به پلههای بالاتر تولید
تحلیل نهایی نشان میدهد که پتروشیمی امروز فراتر از یک صنعت سنگر دفاعی ایران در برابر تکانههای ارزی است. تداوم سرمایهگذاری 113 میلیارد دلاری در این حوزه ثابت میکند که مسیر عبور از اقتصاد تکمحصولی به درستی از مسیر پتروپالایشگاهها و صنایع تکمیلی میگذرد.
موفقیت در این جبهه اقتصادی که در نمایشگاه ایران پتروکم در جزیره کیش مورد واکاوی قرار گرفت مستلزم حمایت هوشمندانه از فعالان این بخش و تسهیل قوانین گمرکی برای روانسازی صادرات است.
اگر این صنعت بتواند با همین شتاب به رشد خود ادامه دهد به زودی شاهد کاهش وابستگی بودجه به نفت خام و ایجاد یک اقتصاد مقاومتی واقعی خواهیم بود که در برابر سختترین فشارهای خارجی نیز خللی در آن ایجاد نمیشود.