محور بیرجند–قائن؛ از «جاده مرگ» تا ایستگاه پایانی دوباندهسازی
این محور که یکی از قطعات مهم کریدور شمال ـ جنوب کشور به شمار میرود، سالهاست بهعنوان شریان حیاتی ارتباطی شرق کشور نقشآفرینی میکند؛ اما همین اهمیت، در نبود زیرساخت مناسب، آن را به یکی از حادثهخیزترین مسیرهای استان تبدیل کرده بود.
مطالبهای که از دل خون و حادثه برخاست
خراسان جنوبی در سال 1383 مستقل شد، اما تنها شش سال بعد، یعنی حوالی سال 1389، مطالبه دوباندهسازی محور بیرجند–قائن بهطور جدی در افکار عمومی شکل گرفت. افزایش تردد، عبور وسایل نقلیه سنگین، کمعرض بودن مسیر، قوسهای خطرناک و سبقتهای مرگبار، همگی دست به دست هم داد تا این محور به کابوسی برای رانندگان تبدیل شود.
در طول این سالها، رسانهها ـ چه برخط و چه مکتوب ـ بارها و بارها از تصادفات مرگبار این مسیر نوشتند؛ از وعدههای بیسرانجام، از اعتبارات نرسیده، از بازدیدهای مسئولان و کلنگزنیهایی که گاه سالها به سرانجام نمیرسید. آنقدر که روایت این مسیر، خود به «مثنوی هفتاد من» تبدیل شد.
آغاز پروژه؛ 1389 یا 1393؟
اگرچه نخستین جرقههای اجرایی پروژه دوباندهسازی محور بیرجند–قائن به سال 1389 و حضور یک پیمانکار بازمیگردد، اما آنگونه که متولیان حوزه راهسازی میگویند، آغاز رسمی و منسجم عملیات اجرایی به شهریور سال 1393 مربوط میشود؛ زمانی که پروژه با تعریف مشخص، طول 100 کیلومتر و اعتبارات دولتی وارد فاز اجرایی شد.
با این حال، فارغ از اختلافنظر درباره تاریخ دقیق آغاز، یک واقعیت انکارناپذیر است؛ بیش از یک دهه از عمر این پروژه میگذرد و مردم خراسان جنوبی و همه کاربران جادهای، سالهاست چشمانتظار بسته شدن پرونده آخرین قطعه این محور هستند.
پیشرفت فیزیکی؛ 94 کیلومتر زیر بار ترافیک
احداث باند دوم محور بیرجند–قائن به طول 100 کیلومتر تعریف شده است. بر اساس آخرین آمار رسمی، تاکنون 97.5 کیلومتر از این محور به بهرهبرداری رسیده و تنها 3.5 کیلومتر تا تکمیل نهایی پروژه باقی مانده است؛ 6 کیلومتری که بهنوعی گره پایانی این مطالبه دیرینه محسوب میشود.
حمیدرضا ربانینژاد، سرپرست دستگاه نظارت بر پروژه قطعه محور بیرجند–قائن، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با تشریح جزئیات فنی پروژه اظهار کرد: از مجموع 100 کیلومتر این محور، 16 کیلومتر در قالب عملیات تکمیلی به شرکت ریبار و پس از آن به شرکت آبسال واگذار شده است.
وی افزود: از این 16 کیلومتر، 12.5 کیلومتر طی سال گذشته و امسال به بهرهبرداری رسید و در حال حاضر 3.5 کیلومتر انتهایی پروژه در دست اجرا قرار دارد.
3.5 کیلومتر پایانی؛ حساسترین بخش پروژه
به گفته ربانینژاد، 3.5 کیلومتر باقیمانده پروژه در حدفاصل آرینشهر تا سهراهی روم قرار دارد؛ محدودهای که بهدلیل شرایط توپوگرافی، قوسهای موجود و تردد بالا، از حساسیت ویژهای برخوردار است.
سرپرست دستگاه نظارت بر پروژه با اشاره به حجم عملیات باقیمانده تصریح کرد: نزدیک به 20 هزار مترمکعب عملیات اجرایی و حدود 25 هزار تن آسفالت در این بخش باقی مانده است. با توجه به محدودیتهای فصلی و لزوم اجرای آسفالت گرم، ناچار هستیم عملیات اجرایی را تا پایان سال ادامه دهیم تا پروژه طبق برنامه به اتمام برسد.
زیرسازی 100 درصدی 3.5 کیلومتر پایانی
در همین ارتباط، میر محمد مودی، مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی، نیز از پیشرفت قابل توجه بخش پایانی پروژه خبر داد و گفت: در حال حاضر از محور بیرجند–قائن حدود 3.5 کیلومتر باقی مانده که عملیات زیرسازی آن بهطور کامل و 100 درصدی انجام شده و پروژه وارد مرحله روسازی و آسفالت شده است.
وی افزود: اجرای آسفالت این بخش منوط به مساعد شدن شرایط آبوهوایی است و بهمحض فراهم شدن شرایط جوی، عملیات آسفالت آغاز و این قطعه نیز تکمیل خواهد شد.
اصلاح قوسهای خطرناک و اجرای چهارخطه
مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی یکی از ویژگیهای مهم اجرای این قطعه را اصلاح مسیر قدیم عنوان کرد و گفت: یکی از شاخصههای این 3.5 کیلومتر آن است که همزمان بخشی از قطعات محور قدیم که دارای قوسهای مشکلدار و حادثهخیز هستند اصلاح میشود و این محدوده بهصورت چهارخطه اجرا خواهد شد.
به گفته مودی، این اقدام نقش مهمی در افزایش ایمنی، کاهش تصادفات و روانسازی ترافیک خواهد داشت و میتواند نگرانیهای دیرینه کاربران این محور را تا حد زیادی برطرف کند.
چالش سوخت؛ مانعی در مسیر راهسازی
اما مسیر اجرای پروژه همواره هموار نبوده است. یکی از مهمترین چالشهایی که پیمانکاران پروژه بیرجند–قائن و دیگر محورهای استان با آن مواجه بودهاند، موضوع تأمین سوخت کارگاههای راهسازی است.
مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی در این باره گفت: یکی از مشکلات مطرحشده در روند اجرای پروژه، مسئله تأمین سوخت کارگاهها بود که در این زمینه جلساتی با شرکت نفت در دستور کار قرار گرفته است.
وی توضیح داد: اصلاحیهای در اطلاعات مورد نیاز برای تأمین سوخت کارگاهها انجام شده تا پیمانکاران بتوانند مدارک لازم را تکمیل کنند. پیش از این، تأمین سوخت بر اساس لیست ماشینآلات مستقر در کارگاه انجام میشد، اما اکنون اطلاعات تکمیلیتری مورد نیاز است که همین موضوع باعث وقفه موقت در تأمین سوخت برخی کارگاهها شده بود.
مودی با اشاره به ورود استاندار خراسان جنوبی به این موضوع افزود: با دستور استاندار و با همکاری دفتر فنی استانداری، مقرر شده جلساتی برگزار شود تا این مسئله بهطور کامل حلوفصل شود و کارگاههای راهسازی با کمبود سوخت مواجه نشوند.
هزینهها و مطالبات پیمانکار
حمیدرضا ربانینژاد، سرپرست دستگاه نظارت بر پروژه، در بخش دیگری از سخنان خود به هزینههای انجامشده اشاره کرد و گفت: پیمانکار بخش 16 کیلومتری پروژه تاکنون حدود 2 هزار میلیارد ریال هزینه کرده است که 80 درصد آن پرداخت شده و 20 درصد بهعنوان مطالبات باقی مانده است.
وی افزود: برای تکمیل 6 کیلومتر پایانی پروژه، حدود یکهزار میلیارد ریال اعتبار دیگر نیاز است که هنوز بهطور کامل تأمین نشده و در انتظار تصمیم نهایی کارفرما هستیم. البته این احتمال وجود دارد که در جریان سفر ریاستجمهوری، برنامههایی برای تأمین این اعتبار پیشبینی شده باشد.
استاندار: پرونده محور بیرجند–قائن بسته میشود
سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی، نیز در گفتوگو با تسنیم با اشاره به بازدیدهای میدانی خود از پروژههای اولویتدار استان اظهار کرد: یکی از مطالبات بهحق مردم خراسان جنوبی، دوباندهسازی محور بیرجند–قائن بوده که در گذشته آغاز شده و در دولت چهاردهم نیز چندین قطعه آن به بهرهبرداری رسیده است.
وی افزود: در حال حاضر حدود سه کیلومتر از این مسیر آماده آسفالت است که بهدلیل بارندگیهای مناسب اخیر، اجرای نهایی آن منوط به بهبود شرایط جوی است و بهزودی زیر بار ترافیک خواهد رفت.
استاندار خراسان جنوبی با تأکید بر عزم جدی مدیریت استان برای اتمام این پروژه تصریح کرد: با بهرهبرداری از این قطعه، مسیر بیرجند–قائن بهطور کامل دوبانده میشود و شاهد تردد ایمنتر، کاهش تصادفات و آرامش بیشتر برای رانندگان و مسافران خواهیم بود.
وعدهای در آستانه تحقق
اکنون، پس از سالها انتظار، وعدهها رنگ واقعیت گرفتهاند. آخرین قول مسئولان به بازدید اخیر استاندار خراسان جنوبی از این محور بازمیگردد؛ جایی که اعلام شد پرونده دوباندهسازی محور بیرجند–قائن تا پایان سال جاری و به شرط مساعد بودن شرایط آبوهوایی بسته خواهد شد.
اگر این وعده محقق شود، نهتنها یکی از مهمترین مطالبات مردم خراسان جنوبی به سرانجام میرسد، بلکه بخشی از کریدور شمال ـ جنوب کشور نیز ایمنتر و استانداردتر خواهد شد؛ مسیری که سالها با خون هموطنانمان آغشته بود و امروز در آستانه تبدیل شدن به نماد توسعه و ایمنی قرار دارد.
پایان این پروژه، پایان یک جاده نیست؛ پایان یک انتظار طولانی است.
پایان پیام/258