تولید مرغ در بنبست نقدینگی؛ تولیدکننده حمایت میخواهد نه دستور

وی با تبریک اعیاد شعبانیه و میلاد حضرت ابوالفضل (ع) و امام ساجدین (ع)، به تغییر رویکرد جلسات استانی اشاره کرد و گفت: پیرو تأکیدات استاندار محترم مبنی بر خروج جلسات از حالت عمومی و حرکت به سمت تصمیمگیریهای تخصصی، پس از برگزاری نشستهای متعدد، ساختار جدیدی در شورای عالی کشاورزی استان طراحی شد. این اقدام برای آن است که صدای تمامی اقشار و تولیدکنندگان شنیده شود و راهکارهای علمی برای بخشهای مختلف تدوین گردد.
توزیع مسئولیتها در حوزههای راهبردی کشاورزی
وی به تشریح جزئیات این ساختار پرداخت و افزود: سه کمیته تخصصی با هدف صیانت از تولید و افزایش بهرهوری تشکیل شده است؛ «کمیته دام و آبزیان» به مسئولیت آقای فروزانفر، «کمیته زراعت، باغبانی و صنایع وابسته» و همچنین «کمیته فنی، امور زیربنایی، آب، خاک و منابع طبیعی» به مسئولیت آقای دکتر هاشمیزاده، مأموریت یافتهاند تا چالشهای موجود را به صورت دقیق رصد و حلوفصل کنند.
این فعال حوزه طیور با اشاره به تلاطمهای اخیر در بازار تصریح کرد: با توجه به حذف ارز ترجیحی و نوسانات شدیدی که در بحث نهادههای دامی و تولیدات این حوزه ایجاد شده است، اولویت اصلی ما تدوین راهکارهایی برای «حفظ شرایط موجود» و جلوگیری از توقف چرخه تولید است. ما به دنبال خروجیهایی هستیم که در پایان جلسات، باری از دوش تولیدکننده بردارد.
شفیعی با تمجید از ایستادگی فعالان اقتصادی استان خاطرنشان کرد: تولیدکنندگانی که در این شرایط سخت به خلق ارزش و ثروت مشغول هستند، سالهاست که «اهلیت» و تعهد خود را به مردم غیور شرق کشور ثابت کردهاند. هدف ما این است که با همکاری دولت و تکیه بر خروجی این کمیتههای تخصصی، از سرمایههای بومی استان محافظت کنیم.
وی در ادامه با اشاره به دستورات استاندار مبنی بر خروجیمحور شدن جلسات، اظهار داشت: در راستای تأکیدات مقام عالی دولت در استان، جلسات از شکل عمومی و کلی خارج شده و برای پیشبرد دقیق صنعت کشاورزی، سه کمیته تخصصی تشکیل شده است. هدف این است که تمامی اقشار و تولیدکنندگان دیده شوند و تصمیمات بر اساس واقعیتهای میدانی اتخاذ گردد.
این فعال حوزه طیور به معرفی ساختار جدید پرداخت و گفت: سه کمیته «دام، طیور و آبزیان»، «زراعت، باغبانی و صنایع وابسته» و «امور زیربنایی، آب و خاک و منابع طبیعی» مأموریت یافتهاند تا چالشهای هر بخش را به صورت مجزا بررسی و راهکارهای عملیاتی ارائه دهند. امروز نخستین خروجی این نگاه تخصصی در کمیته دام و طیور تجلی یافته است.
ضرورت اقدام فوری پس از حذف ارز ترجیحی و نوسانات بازار
وی با تأکید بر حساسیت شرایط کنونی تصریح کرد: با توجه به حذف ارز ترجیحی و نوسانات شدید قیمت نهادههای دامی و طیور در بازار، تولیدکننده در شرایط سختی قرار دارد. ضرورت دارد که برای حفظ شرایط موجود و جلوگیری از توقف چرخه تولید در استان، راهکارهای حمایتی عاجل و بومی اتخاذ شود.
شفیعی در پایان با تجلیل از مجاهدت اقتصادی فعالان این بخش خاطرنشان کرد: تولیدکنندگانی که امروز در این جلسه حضور دارند، سالهاست با خلق ارزش و ثروت، «اهلیت» خود را به مردم غیور شرق کشور ثابت کردهاند. ما اینجا جمع شدهایم تا در کنار دولت، مانع از هدررفت سرمایههای انسانی و اقتصادی استان شویم و بهرهوری را در بخش کشاورزی افزایش دهیم.
صنعتی که پس از نفت بزرگترین است، در حال احتضار است
شفیعی با اشاره به جایگاه راهبردی صنعت طیور اظهار داشت: این صنعت پس از نفت، بزرگترین صنعت کشور محسوب میشود اما امروز 92 درصد آن وابسته به تحولات جهانی و نهادههای وارداتی است. متأسفانه کار به جایی رسیده که تولیدکنندگان تمامی وثایق ملکی و داراییهای 33 ساله خود را در گرو بانکها گذاشتهاند و دیگر توان مالی برای ادامه کار ندارند. وی با ارائه شماره ملی خود در جلسه، از مسئولان خواست تا استعلام کنند که دیگر هیچ وثیقه آزادی برای دریافت تسهیلات در گردش باقی نمانده است.
این فعال صنعت طیور با ارائه آمار نگرانکننده از وضعیت تولید تصریح کرد: در آذرماه بیش از 4 میلیون و 200 هزار قطعه جوجهریزی داشتیم اما این رقم در دیماه به حدود 2 میلیون قطعه رسیده است که نشاندهنده کاهش 52 درصدی تولید نسبت به ماه گذشته است. اگر این روند در بهمنماه اصلاح نشود، در اواخر ماه مبارک رمضان و اوایل عید نوروز با چالش جدی تأمین مرغ مواجه خواهیم شد و ناچاریم برای تأمین نیاز استان به مناطق دیگر متوسل شویم.وی با تأکید بر اینکه تا مشکل بیمه و بانک کشاورزی حل نشود، امیدی به بهبود شرایط نیست، افزود: از روز شنبه باید قیمتهای تمامشده دان، جوجه و سایر هزینهها بهروزرسانی شود. بانک صنعت و معدن و بانک کشاورزی باید در بحث وثایق و تأمین سرمایه در گردش، انعطاف بیشتری به خرج دهند. در شرایطی که سودها و جریمههای بانکی کمر تولید را شکسته است، نمیتوان با شعار از این «کلاف سردرگم» خارج شد.
رضا فروزانفر، فعال و تولیدکننده پیشکسوت حوزه طیور خراسان جنوبی، امروز در جلسه شورای کشاورزی استان که با حضور استاندار خراسان جنوبی برگزار شد، به تبیین جایگاه استراتژیک صنعت دام و طیور و چالشهای پیشروی تولیدکنندگان پرداخت.
وی با اشاره به اهمیت اقتصادی این صنعت اظهار داشت: شاید کمتر به این موضوع توجه شده باشد که صنعت دام و طیور استان با گردش مالی بالغ بر 50 هزار میلیارد تومان (50 همت)، جایگاهی بسیار فراتر از سایر محصولات دارد؛ به طوری که حتی محصول راهبردی مثل زرشک با تمام اهمیتش، سهمی بسیار کمتر در این تراز مالی دارد. 70 درصد از این درآمد حاصل از صادرات به خارج از استان است که باعث تراز مثبت پرداختها و ورود نقدینگی به خراسان جنوبی میشود.
این فعال حوزه طیور با انتقاد از محدودیتهای صادراتی تصریح کرد: زیرساختهای این صنعت برای صادرات بنا شده است، اما اکنون با محدودیتها و ممنوعیتهای صادراتی، توان رقابت از ما گرفته شده است. ما خواستار «آزادی بدون چون و چرای صادرات» و تخصیص مشوقهای صادراتی هستیم تا بتوانیم بازارهای کشورهای همسایه را حفظ کنیم. دخالتهای دستی و تصمیمات جزیرهای در استان باید متوقف شود و دولت باید به اهلیت و تخصص تولیدکنندگان اعتماد کند.
کمر تولید زیر بار «سامانهسازیهای متعدد» خم شده است
فروزانفر با اشاره به بروکراسی ناشی از هوشمندسازیهای غیرضروری گفت: راهاندازی سامانههای متعدد و اجبار تولیدکننده به پرداخت هزینههای مختلف برای هر کیلو محصول، کمر تولید را شکسته است. این سامانهسازیها نه تنها کمکی به شفافیت نمیکند، بلکه تنها باعث افزایش هزینههای تمامشده و بروکراسی اداری شده که برای تولیدکننده غیرقابل تحمل است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای بانکی اشاره کرد و افزود: در شرایط فعلی که تولیدکننده با مشکل نقدینگی و سرمایه در گردش روبروست، تعیین شروطی مانند «میانگین حساب» یا «رسوب نقدینگی» برای دریافت تسهیلات، مانعی بزرگ است. از استاندار محترم تقاضا داریم با تعامل با بانک کشاورزی و سایر بانکها، این بروکراسیها را مرتفع کنند تا تسهیلات به سهولت در اختیار تولید واقعی قرار گیرد.
این تولیدکننده در پایان خطاب به استاندار خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: از شما درخواست داریم به مدیران و کارشناسان دستگاههای اجرایی تاکید کنید که در این شرایط سخت اقتصادی، با تلطیف فضا و تسهیلگری در بروکراسی اداری، همراه تولیدکنندگان باشند. اگر به بخش خصوصی اعتماد شود، ما نه تنها تراز مالی استان را مثبت نگه میداریم، بلکه به ارزآوری ملی نیز کمک شایانی خواهیم کرد.
محمدحسین خیریه، فعال و تولیدکننده پیشرو در حوزه طیور استان خراسان جنوبی نیز با با انتقاد از ناهماهنگیهای سیستمی و تضادهای موجود در سیاست آزادسازی قیمتها، خواستار شفافیت دولت در برخورد با تولیدکنندگان شد.
وی با اشاره به مشکلات زیرساختی در سامانه بازارگاه و اتصال آن به سامانههای دامپزشکی اظهار داشت: متأسفانه روند اداری و پرداختها به شدت وابسته به سامانههایی است که مدام با اختلال مواجه هستند. بسیار پیش میآید که کامیون نهاده در محل تخلیه پارک شده، اما به دلیل قطع بودن سامانه، امکان ثبت اقدامات و واریز وجه وجود ندارد. تا زمانی که این هماهنگی بین بخشی و پایداری سامانهها حل نشود، عملاً فرآیند تأمین نهاده با بنبست مواجه است.
انتقاد از ورود تعزیرات به بازار پس از آزادسازی قیمتها این تولیدکننده باسابقه حوزه طیور با طرح یک پرسش اساسی از مسئولان دولتی تصریح کرد: اگر قرار بر آزادسازی قیمتها و حذف ارز ترجیحی است، ورود نهادهای نظارتی مانند تعزیرات برای قیمتگذاری دستوری چه معنایی دارد؟ آزادسازی قیمت باید در تمام زنجیره معنا پیدا کند. نمیتوان نهاده را با قیمت آزاد به تولیدکننده فروخت، اما در مرحله عرضه محصول نهایی، باز هم با قیمتگذاری دستوری و ابزارهای نظارتی، فضای رقابتی را از بین برد.
وی با تأکید بر اینکه «آزادسازی نصفونیمه» تیشه به ریشه تولید میزند، خاطرنشان کرد: ما به صراحت اعلام میکنیم که اگر قرار است نظام عرضه و تقاضا حاکم شود، دیگر پذیرفتنی نیست که تعزیرات یا سایر نهادها برای ما قیمت تعیین کنند. آزادسازی واقعی یعنی اجازه دهیم تولیدکننده بر اساس هزینههای تمامشده و واقعیتهای بازار فعالیت کند. در غیر این صورت، فشار مضاعف بر تولیدکننده منجر به خروج سرمایهها از این صنعت راهبردی خواهد شد.
طرح «پالیز» بانک کشاورزی؛ نقدینگی که فقط روی کاغذ است
این فعال اقتصادی با اشاره به تخصیص 70 همت اعتبار به بانک کشاورزی برای حل مشکل نقدینگی اظهار داشت: در جلسات میگویند اعتبار وجود دارد، اما در واقعیت، این اعتبار به صورت «کیف پول» است نه نقد. واردکنندگان به دلیل اینکه پول خود را با تأخیر دریافت میکنند، 6 تا 8 درصد کارمزد اضافی از تولیدکننده طلب میکنند. پیشنهاد ما این است که بانک کشاورزی این اعتبار را در قالب وامهای مستقیم (حتی با نرخ 31 درصد) به کارخانجات و اتحادیهها بدهد تا بتوانیم خرید نقدی انجام دهیم؛ چرا که خرید نقدی بسیار بهصرفهتر از پرداخت باجهای 6 تا 8 درصدی به واردکنندگان است.
وی با بیان اینکه کارخانجات خوراک دام در آستانه ورشکستگی هستند، تصریح کرد: بسیاری از واحدها مبالغ سنگینی را برای خرید سویا و نهاده پرداخت کردهاند اما هنوز تعیین تکلیف نشدهاند. خود ما نزدیک به 40 هزار تن از دولت طلبکاریم و ماهها است اجازه خرید از سامانه بازارگاه به ما داده نشده است. در حالی که قیمت روغن از 60 هزار تومان به 240 هزار تومان رسیده و قیمت افزودنیهایی مثل متیونین و کلسیم بیش از دو برابر شده، بدون نقدینگی و تسویه طلبها، ادامه کار غیرممکن است.
این تولیدکننده با انتقاد از مصوبه جدید هیئت وزیران درباره تعرفههای خدمات دامپزشکی گفت: شرایط به گونهای شده که انگار اگر ماشین تولیدکننده از جلوی اداره دامپزشکی رد شود هم باید تعرفه بپردازد! برای هر تن خوراک آماده باید مبالغی واریز شود تا اجازه ورود به سامانه داده شود. اگر سامانه قطع باشد یا سقف کارت بانکی پر شود، کل سیستم حمل و نقل و جوجهریزی میخوابد و مرغدار و کارخانه فلج میشوند. این مبالغ شاید اندک باشد اما بروکراسی ناشی از آن، چرخ تولید را قفل کرده است.
وی در پایان از استاندار خراسان جنوبی خواست تا با رایزنی در سطح ملی، موانع سیستمی و بروکراسیهای جدید را مرتفع کند و خاطرنشان کرد: تولیدکننده نباید درگیر قطعی سامانه یا محدودیتهای بانکی برای پرداخت تعرفههای جزئی باشد؛ آن هم در شرایطی که با بحران عظیم تأمین نهاده و نقدینگی دست و پنجه نرم میکند.
سرمایه مرغداران یکچهارم شده است/ هشدار بابت «بیمرغی» در 45 روز آینده
علیرضا واحدی، یکی دیگر از فعالان و پیشکسوتان حوزه طیور خراسان جنوبی با اشاره به تبعات حذف ارز ترجیحی اظهار داشت: پس از تحولات اخیر، قدرت خرید و سرمایه در گردش مرغداران به یکچهارم تقلیل یافته است. من 45 روز پیش هشدار دادم که اگر قیمتها واقعبینانه دیده نشود، جوجهریزی انجام نخواهد شد و امروز آثار آن را در بازار میبینیم. تولیدکننده وقتی میبیند هزینه ریسک به شدت بالا رفته و حمایتی وجود ندارد، ترجیح میدهد سالن خود را خالی نگه دارد. اگر امروز تدبیری نشود، در ایام عید با بحران جدی تأمین مرغ مواجه خواهیم شد.
وی با گلایه از تمرکز بیش از حد مسئولان بر قیمتگذاری دستوری تصریح کرد: همیشه در جلسات ستاد تنظیم بازار، بحث بر سر 2 یا 3 هزار تومان قیمت مرغ است، در حالی که این رقم سفره مردم را کوچک نمیکند اما میتواند تولید را نجات دهد. پیشنهاد ما این است که در کنار ستاد تنظیم بازار، یک «ستاد تسهیل تولید» اختصاصی برای بخش طیور و دام تشکیل شود تا به جای سرکوب قیمت، به فکر حفظ بقای تولیدکننده باشد.
عقبماندگی از استانهای همجوار؛ چرا کرمان و سیستان پیشرفت کردند؟ این تولیدکننده به مقایسه وضعیت استان با همسایگان پرداخت و افزود: استان کرمان با حمایت از قیمت واقعی، جوجهریزی خود را از 2.5 میلیون به بیش از 3.3 میلیون قطعه در ماه رسانده است. سیستان و بلوچستان نیز به همین ترتیب رشد کرد؛ اما در خراسان جنوبی به بهانه اینکه ما قطب تولید هستیم، قیمتها را پایین نگه داشتند. نتیجه این شد که امروز نه تنها تولید ما رشد نکرده، بلکه مرغداران زابلی که زمانی از ما تأمین میشدند، اکنون به ما پیشنهاد فروش مرغ میدهند!
وی با تأکید بر ضرورت تقویت صندوق بیمه کشاورزی خاطرنشان کرد: با افزایش چند برابری قیمت نهاده و جوجه، اگر یک بیماری یا آلودگی در سالن رخ دهد، نیمی از سرمایه کلان مرغدار یکشبه نابود میشود. دولت باید به صورت اضطراری مبالغ بیمه را تعدیل و به صندوق بیمه کمک کند تا مرغدار با اطمینان خاطر بیشتری سرمایه خود را به میدان بیاورد.
این فعال حوزه طیور در پایان با اشاره به نامگذاری سالها توسط مقام معظم رهبری با محوریت تولید، خطاب به استاندار گفت: رهبری سالهاست بر حمایت از تولید تأکید دارند اما حس میکنیم این فرامین هنوز به معنای واقعی توسط دستگاههای اجرایی درک نشده است. از شما که فرد صادقی هستید انتظار داریم به معنای واقعی کلمه، حامی تولیدکنندگانی باشید که در این شرایط سخت، تمام دارایی خود را وقف امنیت غذایی مردم کردهاند.
بحران نقدینگی و خطر خروج غیرقابل بازگشت واحدها از چرخه تولید
علی چرخی دیگر فعال و تولیدکنده این حوزه نیز با اشاره به افزایش چهار برابری هزینههای تولید اظهار داشت: فشار ناشی از کمبود سرمایه در گردش در حال شکستن کمر تولیدکنندگان است. اگر حمایتهای فوری و تزریق نقدینگی انجام نشود، شاهد تعطیلی گسترده واحدها خواهیم بود. در همین دو ماه اخیر، بخشی از ظرفیتهای تولیدی از مدار خارج شدهاند که بازگشت آنها به چرخه تولید بسیار دشوار و حتی غیرممکن خواهد بود.
این فعال حوزه طیور به مشکلات دریافت وام اشاره کرد و افزود: در بحث اعطای تسهیلات، سقفهایی مانند محدودیت 5 میلیارد تومان وجود دارد که با توجه به هزینههای امروز تولید، نیازمند بازنگری جدی است. از استاندار محترم تقاضا داریم برای تسهیل در پرداخت این وامها دستورات لازم را صادر کنند تا گره نقدینگی واحدها باز شود.
وی با تأکید بر جایگاه استراتژیک استان در امنیت غذایی کشور تصریح کرد: استان ما در تولید مرغ گوشتی رتبه هفتم و در بخش تخمگذار رتبه نهم کشور را داراست. با توجه به این حجم از تولید، تقاضا داریم تشریفات اداری صادرات حذف یا تسهیل شود تا تولیدکنندگان بتوانند مازاد تولید خود را صادر کرده و بخشی از مشکلات مالی خود را از این طریق جبران کنند.
چرخی در بخش دیگری از سخنان خود به فشارهای اداره امور مالیاتی اشاره کرد و گفت: مرغداران و تولیدکنندگان غالباً تمام تمرکز خود را بر تولید میگذارند و شاید در انجام تکالیف پیچیده مالیاتی تخصص کافی نداشته باشند. متأسفانه برخوردها در این حوزه بسیار سختگیرانه است و جرایم سنگینی برای تولیدکنندگان وضع میشود که عادلانه نیست. انتظار داریم در این زمینه با تولیدکنندگان مدارای بیشتری صورت گیرد.
نابودی دو دوره تولید به دلیل بحران نقدینگی و بازار بیثبات
حسن اشرفی، فعال حوزه پرورش مرغ مادر در استان خراسان جنوبی هم با اشاره به شرایط سخت ماههای اخیر اظهار داشت: نوسانات شدید بازار جوجه در ماههای گذشته، تولیدکنندگان مرغ مادر را با بنبست مواجه کرده است؛ به طوری که در دورههایی حتی مجبور به عرضه جوجه رایگان شدیم. این وضعیت در کنار کمبود شدید نقدینگی باعث شد که دو دوره (فایل) تولیدی ما به طور کامل حذف شود و از بین برود.
این فعال حوزه طیور از یک فاجعه تولیدی در واحدهای مرغ مادر پرده برداشت و تصریح کرد: در دوره سوم تولید نیز به دلیل هزینههای سرسامآور و ناتوانی در تأمین نقدینگی، در حالی که مرغهای ما هنوز جوان بودند، مجبور شدیم گله را 20 هفته زودتر از موعد مقرر حذف کنیم. این یعنی سرمایهای که باید صرف جوجهآوری و امنیت غذایی میشد، به دلیل نبود حمایت مالی و بازار مطمئن، از چرخه خارج شد.
وی با انتقاد از مدیریت دستوری و لحظهای صادرات، خطاب به استاندار گفت: دولت اعلام کرده که با حذف ارز ترجیحی، بازار بر اساس عرضه و تقاضا اداره میشود؛ پس چرا راه صادرات را به طور پایدار باز نمیگذارند؟ بازار افغانستان یک فرصت طلایی و در دسترس برای ماست، اما متأسفانه سیاستها لحظهای است؛ ساعت 8 شب زنگ میزنند که صادرات باز است و فردا صبح دوباره آن را میبندند!
اشرفی با تأکید بر ماهیت بیولوژیک این صنعت خاطرنشان کرد: جوجه یک کالای فاسد شدنی است که در نهایت تا چند ساعت پس از تولید باید به فروش برسد؛ ما نمیتوانیم تولید زنده را معطل تصمیمات متناقض نگه داریم. اگر صادرات باز نشود و ثبات نداشته باشد، با توجه به هزینههای فعلی، نگهداری مرغ مادر چیزی جز زیان انباشته برای تولیدکننده ندارد.
این تولیدکننده در پایان از استانداری محترم درخواست کرد که با توجه به حذف ارز ترجیحی، اجازه دهند تولیدکننده از ظرفیتهای صادراتی به نفع ارزآوری و حفظ بقای واحد تولیدی خود استفاده کند و زنجیره تأمین نقدینگی را برای جلوگیری از حذف بیشتر گلهها تقویت کنند.
پایان پیام/258/


