سواد رسانه‌ای؛ خط مقدم پیشگیری از آسیب‌های فضای مجازی در مدارس

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، فضای مجازی دیگر یک ابزار جانبی در زندگی دانش‌آموزان نیست؛ به بخشی جدایی‌ناپذیر از زیست روزمره، هویت‌یابی، آموزش و حتی روابط اجتماعی آنان تبدیل شده است. نسلی که پیش از یادگیری نوشتن، با تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی آشنا می‌شود، بیش از هر زمان دیگری در معرض پیام‌های متنوع، گاه مخرب و جهت‌دار قرار دارد.

در چنین شرایطی، تهدیدهایی مانند محتوای نامناسب، اخبار جعلی، خشونت نمادین، اعتیاد رسانه‌ای و آسیب‌های روانی، به‌صورت خاموش اما مستمر ذهن و رفتار دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. غفلت از این واقعیت، هزینه‌هایی به‌مراتب سنگین‌تر از درمان‌های پسینی به دنبال خواهد داشت.

در این میان، مدرسه و معلم همچنان امن‌ترین و مؤثرترین نقطه برای مداخله آگاهانه است. معلمانی که نه‌تنها آموزش‌دهنده، بلکه مرجع اعتماد و الگوی رفتاری دانش‌آموزان هستند، می‌توانند نقش کلیدی در مدیریت هوشمندانه مواجهه نسل نوجوان با فضای مجازی ایفا کنند؛ مشروط بر آنکه خود به ابزار شناخت، تحلیل و تولید محتوای سالم مجهز باشند.

کارگاه توانمندسازی معلمان با محوریت «سواد رسانه‌ای، آسیب‌ها و فرصت‌های فضای مجازی» ظهر و عصر امروز در سنندج برگزار شد؛ کارگاهی که هدف آن ارتقای سطح آگاهی معلمان نسبت به تهدیدات نوظهور فضای مجازی و تقویت نقش پیشگیرانه آنان در محیط آموزشی عنوان شد.

حجت‌الاسلام انبیایی، مشاور عالی رئیس شورای فضای مجازی کشور، در این کارگاه با تأکید بر نقش راهبردی معلمان گفت: کاهش آسیب‌ها و مخاطرات فضای مجازی و آگاه‌سازی دانش‌آموزان از مهم‌ترین اهداف برگزاری این دوره‌های آموزشی است و بدون توانمندسازی معلمان، نمی‌توان انتظار مدیریت مؤثر این فضا را داشت.

وی با اشاره به جایگاه معلمان در جامعه تصریح کرد: معلمان قلب تپنده جامعه هستند و بیشترین ارتباط را با دانش‌آموزان و خانواده‌ها دارند. به‌ویژه معلمانی که خود در فضای مجازی فعال‌تر هستند، می‌توانند ارتباط مؤثرتر، عمیق‌تر و اقناعی‌تری با دانش‌آموزان برقرار کنند و پیام‌های درست را منتقل سازند.

مشاور عالی رئیس شورای فضای مجازی کشور با تأکید بر ضرورت به‌روز بودن آموزش‌ها افزود: فضای مجازی به‌سرعت در حال تغییر است و آموزش‌ها نیز باید همگام با این تحولات به‌روز شود. اگر بهترین محتوا و آموزش‌های متناسب با نیاز روز جامعه را در اختیار فرزندانمان قرار ندهیم، دیگران با اهداف و انگیزه‌های متفاوت این خلأ را پر خواهند کرد.

انبیایی تولید محتوای هدفمند را یکی از الزامات آموزش در عصر دیجیتال دانست و خاطرنشان کرد: محتوا باید متناسب با نیاز واقعی جامعه و ذائقه مخاطب طراحی شود. آموزش‌های کلیشه‌ای و غیرجذاب، نه‌تنها اثرگذار نیست، بلکه باعث فاصله گرفتن مخاطب نوجوان از پیام‌های درست می‌شود.

در این کارگاه آموزشی، آخرین تهدیدها و فرصت‌های فضای مجازی، شیوه‌های مواجهه آگاهانه با شبکه‌های اجتماعی، راهکارهای افزایش سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان و نقش معلم در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و جرائم سایبری مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.