امام حسین(ع)؛ الگوی همهجانبه بندگی، اخلاق و مسئولیت اجتماعی
در عصر بازسازی ایمانی و فرهنگی، توجه به ابعاد گوناگون الگویی امام حسین(ع) ضرورتی انکارناپذیر است. آن حضرت تنها در صحنه کربلا و در مقام شهید الگوی ما نیست؛ بلکه در تمام عرصههای زندگی فردی و اجتماعی، چراغ راهی فروزان است.
1. نماز: اوج بندگی
امام حسین(ع) در شب عاشورا برای انس با خدا، تهجد و تلاوت قرآن از دشمن مهلت خواست. در اوج نبرد نیز، هنگام ظهر به نماز ایستاد تا تأکید کند که جان بر کفِ دینداری و خداپرستی نهاده است. شهادت یارانی چون «سعید بن عبدالله حنفی» و «ابوثمامه صائدى» در حفاظت از نماز امام، بر جایگاه رفیع این فریضه در مکتب حسینی مهر تأیید میزند.
2. رضا: اوج ایمان
کمال بندگی در رضایت به رضای الهی تجلی مییابد.امام(ع) در مسیر کربلا فرمود: «امیدوارم آنچه خدا برای ما خواسته، خیر باشد، چه شهادت و چه پیروزی». و در قتلگاه، جمله تاریخی «اللهم رضاً برضائک» نشاندهنده خلوص بینظیر و تسلیم در برابر فرمان پروردگار بود. الگوی رضایت، میراث ماندگار اهل بیت(ع) است که فرمودند: «رضایت ما تابع رضایت خداست».
3. صبر و مقاومت
سیدالشهدا(ع) در آغاز حرکت، یارانی را طلبید که بر تیزی شمشیرها صبر کنند. در روز عاشورا نیز با خطبه «صبراً بنی الکرام…» یارانش را به استقامت فراخواند. این آموزه صبر، در طول تاریخ الهامبخش مبارزان و مستضعفان بوده و در دفاع مقدس و صحنههای انقلاب، ملت ایران را رویینتن ساخت.
4. کرامت و بزرگواری
امام حسین(ع) در مدینه، همواره بار غذا بر دوش میکشید و به خانه یتیمان و نیازمندان میبرد. تواضع و مردمداری او زبانزد بود؛ چنانکه روزی بر سفره فقرایی نشست و از غذای ساده آنان تناول کرد. رسیدگی به محرومان و تکریم انسانها، بخشی جداییناپذیر از سیره حسینی است.
5. کار فرهنگی و آموزشی
هنگامی که معلمی به فرزند امام(ع)سوره حمد آموخت، حضرت با اهدای هزار دینار و خلعتهای گرانقیمت از او تقدیر کرد و فرمود: «این پاداش در برابر آنچه تو به فرزندم آموختی، ناچیز است». این رویکرد، الگویی والا برای ارج نهادن به مقام معلم و سرمایهگذاری بر فرهنگ و تربیت نسل آینده است.
6. روحیه عرفانی و نیایش
امام حسین(ع)همواره چشمانی اشکبار از خوف خدا داشت و شبزندهداری و مناجات، بخش جداییناپذیر زندگیاش بود. دعای عرفه او، یکی از عمیقترین متون عرفانی اسلام است. پیروان راستین او نیز باید بخشی از زندگی خود را به خلوت با خدا و نیایش اختصاص دهند.
7. عشق به خدا
شور و شیدایی امام نسبت به معبود،در همه حالات او آشکار بود. هرچه به لحظه شهادت نزدیکتر میشد، چهرهاش تابناکتر میگشت. این عشق الهی، چنان در جان او ریشه دوانده بود که مصائب و داغها را در راه وصال به محبوب، آسان میشمرد.
8. ذکر خدا
یاد خداوند،گوهری بود که همواره بر زبان و دل امام(ع) جاری بود. از «لا حول ولا قوه الا بالله» در میدان نبرد تا «الحمدلله علی کل حال» در زندگی روزمره، ذکر الهی آرامبخش جان او بود. او به سپاه دشمن فرمود: «شیطان بر شما چیره شده و یاد خدا را از دل شما برده است».
حسین بن علی(ع) اسوهای جامع و چراغ راهی برای همه اعصار است. شخصیت او به بعد حماسی عاشورا محدود نمیشود؛ بلکه در ابعاد عبادت، اخلاق، فرهنگ، تربیت، عرفان و مسئولیتپذیری اجتماعی نیز سرمشق بیبدیلی است. در عصر کنونی که جامعه اسلامی نیازمند بازسازی هویت خویش است، تمسک به «سیره حسینی» بهعنوان منشوری کامل، میتواند راهگشای تحقق تمدن نوین اسلامی باشد.
امروز باید از این چشمه فیاض، شور و حالی تازه گرفت و در مسیر ساختن جامعهای خداپسند، عدالتخواه و اخلاقمدار، از الگوی همهجانبه اباعبدالله الحسین(ع) پیروی کرد.
نویسنده: حجتالاسلام جواد محدثی از اساتید حوزه علمیه قم