مساجد باید به مرکز تفکر و یادگیری تبدیل شوند

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از شیراز، حجت‌الاسلام و المسلمین روح‌الله حریزاوی در نشست منطقه‌ای اساتید حوزه‌های معارف اسلام ناب که به میزبانی شیراز برگزار شد، با انتقاد از رویکرد‌های سطحی و تقلیل‌گرایانه به مفاهیم بنیادین اسلامی، بر ضرورت بازخوانی عمیق، منسجم و نظام‌مند اندیشه دینی تأکید کرد.

وی با اشاره به کمرنگ شدن مفاهیمی همچون قیام، هجرت و جهاد در فقه اسلامی اظهار کرد: به حاشیه رفتن این مفاهیم، زمینه‌ساز برداشت‌های انحرافی و خشونت‌آمیز شده و نمونه‌های آن را می‌توان در جریان‌هایی مانند گروه‌های تروریستی مشاهده کرد.

قائم‌مقام و معاون آموزش تعالی سازمان تبلیغات اسلامی کشور با بیان اینکه مسجد نباید صرفاً محل اقامه نماز باشد، گفت: مساجد باید به کانون تفکر، یادگیری و ارتباط عمیق با خداوند تبدیل شوند و صرف برگزاری جلسات روضه و موعظه بدون کار فکری مستمر، برای شکل‌گیری یک نظام معرفتی کارآمد کافی نیست.

حریزاوی با تأکید بر اینکه بخش گسترده‌ای از جوانان امکان یا تمایل حضور در حوزه‌های علمیه را ندارند، افزود: مجالس و برنامه‌های مناسبتی می‌توانند حلقه اتصال این نسل با معارف اصیل اسلامی باشند و به همین دلیل، ارائه مفاهیم دینی در این فضا‌ها باید با دقت، عمق و جهت‌دهی صحیح صورت گیرد تا از بروز انحرافات فکری و اعتقادی جلوگیری شود.

وی مخاطب اصلی این جریان فکری را نه‌تنها طلاب، بلکه عموم مردم به‌ویژه جوانان دانست و تصریح کرد: فلسفه، مولد اندیشه است و این اندیشه‌ها هستند که به سایر علوم جهت می‌دهند؛ از این‌رو هدایت فکری صحیح در مواجهه با شبهات و اطلاعات نادرست امری ضروری است.

معاون آموزش تعالی سازمان تبلیغات اسلامی کشور بر نقش‌آفرینی جدی اساتید، طلاب و دانشگاهیان انقلابی در تقویت نظام معرفتی جامعه تأکید کرد و گفت: غفلت در این حوزه می‌تواند زمینه تکرار حوادث تلخ و آسیب‌زا را فراهم کند.

حریزاوی با اشاره به تحولات عمیق جهانی و شکل‌گیری نظم‌های جدید، بر لزوم افزایش سطح آگاهی مؤمنان و فهم دقیق سنت‌های الهی تأکید کرد و افزود: ایمان دینی زمانی استوار خواهد بود که شناخت عقلانی و باور قلبی در کنار یکدیگر تقویت شوند؛ همان مسیری که پیامبران الهی با تکیه بر فطرت پاک انسانی ترسیم کرده‌اند.

وی با اشاره به طرح‌هایی همچون «طرح ولایت» و «طرح صالحین» گفت: با وجود ارزشمند بودن این برنامه‌ها، محدود بودن جامعه هدف آنها موجب شده پاسخگوی نیاز گسترده نسل جوان نباشند؛ نسلی که به درک عمیق‌تری از مبانی اعتقادی خود نیاز دارد.

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی کشور با تأکید بر ضرورت به‌روزرسانی دانش دینی، به اهمیت شناخت سنت‌های الهی اشاره کرد و تلاش‌های شهید مطهری در استخراج و تبیین این سنت‌ها را نمونه‌ای شاخص دانست و تصریح کرد: فهم عمیق این مفاهیم، زمینه‌ساز درک صحیح‌تر معارف دینی است.

وی از تدوین طرح راه‌اندازی «مرکز معارف» در سراسر کشور خبر داد و گفت: این مراکز در امتداد حوزه‌های علمیه تعریف شده‌اند و هدف آنها تقویت و توسعه شبکه معرفتی طلاب و مبلغان، بدون تضعیف جایگاه حوزه‌های علمیه است؛ طرحی که با استقبال مسئولان حوزوی نیز مواجه شده است.

حریزاوی ارائه منظومه‌ای جامع از دین به‌عنوان الگوی کامل زندگی انسان در دنیا و آخرت را از مزیت‌های اصلی این نظام معرفتی دانست و افزود: این رویکرد در پی تحقق «فقه اکبر» و رفع کاستی‌های موجود در اصول و فروع دین است.

وی بر ضرورت گسترش مفاهیم توحیدی در تمامی سطوح جامعه، از زندگی فردی تا ساختار‌های حکومتی و تمدنی تأکید کرد و گفت: هدف، صرفاً پرداختن به توحید کلامی نیست، بلکه پیاده‌سازی عملی توحید در همه ابعاد زندگی است؛ رویکردی که ریشه در اندیشه‌های امام خمینی (ره) دارد و از عوامل اصلی پیوند مردم با انقلاب اسلامی بوده است.

معاون آموزش تعالی سازمان تبلیغات اسلامی کشور در ادامه با اشاره به لزوم ساده‌سازی و توصیف‌محور شدن ارائه معارف دینی برای عموم مردم، اظهار کرد: دین باید به گونه‌ای معرفی شود که برای جوانان و دانش‌آموزان قابل فهم بوده و پاسخگوی شبهات رایج آنان باشد.

وی خاطرنشان کرد: گاهی در نظام آموزشی حوزه، برخی مفاهیم بنیادین کلامی و فلسفی به‌درستی تبیین نمی‌شوند، در حالی که تبیین حضور و نقش خداوند در عالم، از نیاز‌های اصلی مخاطبان امروز است.

حریزاوی در پایان با قدردانی از تلاش‌های صورت‌گرفته و اشاره به انتشار جزوات جدید در ایام دهه فجر، از اساتید و اندیشمندان خواست با نقد‌های سازنده، در ارتقای چارچوب ارائه معارف دینی و تقویت بنیان‌های اندیشه اسلامی همکاری کنند.

دعوت از اساتید و دانشگاهیان برای مشارکت در جهاد تبیین

حجت‌الاسلام و المسلمین محمد استوار میمندی مدیردفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور نیز، بر نقش راهبردی روحانیت و حوزه‌های علمیه در پاسخ‌گویی به خلأ‌های فکری و اطلاعاتی نسل جوان و ضرورت گسترش جهاد تبیین در جامعه تأکید کرد.

وی با اشاره به حوادث اخیر کشور گفت: برخی ناآرامی‌ها که در ابتدا با مطالبات صنفی آغاز شد، به‌تدریج به تجمعات رادیکال کشیده شد و بررسی‌ها نشان می‌دهد ریشه حضور بخشی از جوانان در این جریان‌ها، خلأ معارف دینی، انباشت شبهات و دسترسی به اطلاعات نادرست بوده است.

استوار میمندی با بیان اینکه هم‌اکنون بیش از هفت تا هشت هزار طلبه در قالب طرح هجرت در روستا‌ها و مناطق محروم فعالیت می‌کنند، افزود: همچنین بیش از ده هزار مبلغ امین در مدارس سراسر کشور مشغول فعالیت فرهنگی و تربیتی هستند.

وی با استناد به گزارش وزیر کشور در سال 1401 خاطرنشان کرد: مدارسی که از حضور مبلغ امین بهره‌مند بوده‌اند، به‌طور محسوسی با آسیب‌های اجتماعی کمتری مواجه شده‌اند.

مدیر دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور تصریح کرد: جوانانی که پس از حوادث خیابانی مورد بازجویی قرار گرفته‌اند، نبود تغذیه فکری صحیح، فقدان ارتباط با شبکه‌های معتبر اطلاعاتی و انباشت شبهات را از عوامل اصلی حضور خود در این تجمعات عنوان کرده‌اند.

وی تأکید کرد: بخش قابل توجهی از افرادی که در خط مقدم این حوادث حضور داشتند، هیچ‌گونه ارتباطی با روحانیت، مساجد و هیئات مذهبی نداشتند، در حالی که افراد مرتبط با این نهادها، عمدتاً در صف مدافعان امنیت قرار داشتند.

استوار میمندی با اشاره به اقدامات سازمان تبلیغات اسلامی در توسعه معارف دینی گفت: این سازمان گام‌های مؤثری در حوزه تبیین برداشته که با حمایت و همراهی حوزه علمیه قم و مدیران آن مورد تأیید قرار گرفته است و از اساتید، فضلا و دانشگاهیان دعوت می‌شود با مشارکت در این طرح‌ها، نقش فعال‌تری در جهاد تبیین ایفا کنند.

وی با تأکید بر جایگاه آموزش و پرورش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بستر‌های تربیت و تبیین افزود: هرچند تعلیم و تربیت از رسالت‌های اصلی عالمان دین است، اما در برخی موارد شاهد مقاومت نسبت به حضور تبلیغی و آموزشی طلاب در مدارس هستیم؛ رویکردی که نیازمند بازنگری است.

مدیر دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور با استقبال از جذب طلاب از طریق آزمون‌های استخدامی آموزش و پرورش، خواستار تداوم و تقویت نقش تربیتی حوزه‌های علمیه در جامعه شد.

انس با قرآن، نسخه شفابخش عبور از فتنه‌هاست

حجت‌الاسلام والمسلمین محمد باقر ولدان مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس هم، دوران کنونی را عصر طلایی و شکوفایی آیات قرآن کریم توصیف کرد و گفت: با وجود فتنه‌های دشمن، انس با قرآن نسخه‌ای شفابخش و راهگشای مواجهه با چالش‌های پیش‌رو است.

وی تأکید کرد: هرچه به دوران آخرالزمان نزدیک‌تر می‌شویم، عمق و سرعت فتنه‌ها افزایش پیدا می‌کند و در این میان، قرآن کریم به عنوان هوشمندترین موجود عصر حاضر و چراغ راه هدایت است.

ولدان با اشاره به سخنان پیامبر اکرم (ص) مبنی بر مراجعه به قرآن در هنگام شدت فتنه‌ها، اظهار کرد: قرآن زبان فطرت ماست و هرچه بیشتر به سراغ آن برویم، طراوت و تازگی بیشتری به ما دست می‌دهد.

وی جهاد تبیین را فریضه‌ای فوری دانست و بر ضرورت استفاده از رویکرد قرآنی در این زمینه برای واکسینه کردن جامعه در برابر شبهات و انحرافات تأکید کرد.

مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس همچنین به شیراز، شهر تلفیق دین، هنر و حماسه اشاره کرد و گفت: آیات قرآن کریم سرشار از مفاهیم حماسی است که می‌تواند الهام‌بخش پیشرفت باشد.

ولدان با اشاره به پتانسیل استان فارس، شیراز و دیگر نقاط این استان را شایسته تبدیل شدن به قطب قرآنی کشور در زمینه‌های حفظ، تدبر و سایر فرآورده‌های قرآنی دانست و تأکید کرد که با تکیه بر قرآن می‌توان عالم را فتح کرد.