50 درصد مردم از دیابت و فشار خون خود بیخبرند
وی گفت: شایعترین بیماریهای غیرواگیر، دیابت و فشار خون هستند که اغلب به دلیل عدم آگاهی و خودمراقبتی دیر تشخیص داده میشوند. اگر بتوانیم این نقص را تا حد زیادی رفع کنیم، میتوانیم بر این بیماریها غلبه کنیم.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه افزود: خودمراقبتی بخشی از برنامههای کلان دولت است که در زیرمجموعه نظام ارجاع قرار دارد. در این نظام، مراکز بهداشت روستایی و مراقبتهای اولیه شهری، سلامت شهروندان را به صورت دورهای بررسی میکنند.
ایمانی تأکید کرد: هر شهروند ایرانی باید به طور منظم به این مراکز مراجعه کند تا دیابت و فشار خون خود را چک کند و سلامت روان خود را مورد ارزیابی قرار دهد. اگرچه میزان مراجعه در سطح شهر زیاد است، اما به صورت منظم انجام نمیشود.
لزوم ثبت سوابق پزشکی و تربیت «سفیران سلامت» برای پیشگیری از دیابت و فشار خون
وی گفت: با وجود برنامههای پیشگیرانه، بسیاری از افراد ترجیح میدهند به طور مستقیم به متخصص مراجعه کنند و سوابق پزشکیشان ثبت نمیشود؛ در حالی که ثبت این اطلاعات میتواند به پیشگیری آسانتر از بیماریهای غیرواگیر کمک کند.
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه به آمار جهانی دیابت و فشار خون اشاره کرد و گفت: حدود یک میلیارد و 300 میلیون نفر در جهان به فشار خون مبتلا هستند که 50 درصد از آنها از این موضوع بیاطلاعاند. در نتیجه، آموزش و خودمراقبتی نقش اساسی در پیشگیری و کنترل این بیماریها ایفا میکند.
ایمانی با اشاره به طرح تربیت «سفیران سلامت» در هر خانواده، افزود: ما تلاش میکنیم در هر خانواده یک نفر را که حداقل سواد خواندن و نوشتن داشته باشد، به عنوان سفیر سلامت آموزش دهیم تا بتواند آموزشهای ما را به سایر اعضای خانواده منتقل کند.
وی به انواع دیابت اشاره کرد و گفت: دیابت به چهار نوع تقسیم میشود که انواع اول و دوم از اهمیت بیشتری برخوردارند. دیابت بارداری تاثیر چندانی ندارد زیرا تعداد مبتلایان به آن محدود است و به خوبی قابل کنترل است.
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه در مورد تفاوت نوع اول و دوم دیابت توضیح داد: دیابت نوع یک معمولاً در سن زیر 30 سال و با شروعی ناگهانی و همراه با علائم مشخص بروز میکند و اغلب افراد مبتلا لاغر اندام هستند. در مقابل، دیابت نوع دوم معمولاً بعد از 30 سالگی و به صورت تدریجی و بدون علائم آشکار ایجاد میشود و تشخیص آن اغلب دیر انجام میشود.
ایمانی افزود: درمان این انواع دیابت متفاوت است؛ به عنوان مثال، دیابت بارداری به طور خود به خود رفع میشود و برخی از افراد با مصرف کورتون ممکن است به دیابت مبتلا شوند که خوشبختانه قابل تشخیص است.
هشدار مسئولان بهداشتی: دیر تشخیص دادن دیابت نوع دوم و فشار خون، خطرناک است
وی بر لزوم توجه به پیشگیری از دیابت نوع دوم و فشار خون تاکید کرد و هشدار داد که دیر تشخیص دادن این بیماریها میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه گفت: دیابت نوع دوم که اغلب به صورت بیصدا پیش میرود و دیر تشخیص داده میشود، از اهمیت ویژهای برخوردار است. زمانی که تشخیص داده میشود، اقدامات درمانی دیگر به اندازه کافی موثر نیستند. همچنین، هر فردی که اضافه وزن دارد، باید برای بررسی وضعیتش مراجعه کند.
ایمانی در مورد دیابت نوع دو گفت: در این نوع دیابت، تخریب سلولهای تولید کننده انسولین نداریم، بلکه مقاومت به انسولین وجود دارد. با رژیم غذایی مناسب و ورزش، میتوان این مقاومت را کاهش داد و بهبودی نسبی حاصل کرد.
وی در مورد فشار خون هم هشدار داد که فشار خون، قاتل خاموش است و 50 درصد از بیمارانی که به دلیل سکته مغزی مراجعه میکنند، سابقه فشار خون داشتهاند اما از آن بیخبر بودهاند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه در مورد شیوع فشار خون در سنین مختلف گفت: فشار خون زیر 45 سال در مردان شایعتر است، در سنین 45 تا 55 سالگی شیوع آن برابر است و از 55 سالگی به بعد در خانمها تشدید میشود. کمبود فعالیت بدنی، مصرف الکل و سیگار و نمک از عوامل مهم در ایجاد فشار خون هستند.
ایمانی بر اهمیت چکاپ منظم فشار خون تاکید کرد و گفت: پس از 18 سالگی، باید سالیانه فشار خون را بررسی کرد و با افزایش سن، این چکاپ باید با فواصل کوتاهتری انجام شود.
وی با اشاره به اینکه غربالگری در کشورهای غربی انجام میشود، گفت: در ایران هم باید به سمت مراقبتهای پیشگیرانه و آموزشهای بهداشتی حرکت کنیم. با آموزش و افزایش آگاهی افراد، میتوان به خودمراقبتی دست یافت و در نهایت، از بروز بیماریها جلوگیری کرد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه افزود: خودمراقبتی، بخشی از برنامههای کلان دولت است که در برنامه هفتم توسعه و ذیل برنامه نظام ارجاع ثبت شده است.
ایمانی بیان کرد: در راستای ارتقای سطح سواد سلامت و گسترش آموزشهای بهداشتی-درمانی، وزارت بهداشت و درمان برنامهای بلندمدت و پیوسته را در سطح کشور اجرا میکند و سیاستگذاران ما برای فرهنگسازی در جامعه باید تلاش بیشتری کنند که به میانگین جهانی نزدیکتر شویم.
وی با بیان اینکه حدود 29 درصد از افراد بالای 30 سال در کشور همراه با فشار خون بالا هستند گفت: همچنین 10 تا 14 درصد جمعیت مبتلا به بیماری دیابت هستند و در استان کرمانشاه، این ارقام تقریباً مطابق با سطح ملی است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه افزود: حدود 50 درصد از بیماران از وجود بیماری خود آگاهی ندارند؛ مسألهای که میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
ایمانی با اشاره به اقدامات کلیدی در این زمینه عنوان کرد: هر سال همه افراد بالای 30 سال ملزم به انجام معاینههای پایهای سلامت میشوند. برای تشویق مردم به مراجعه به پایگاههای سلامت و خانههای بهداشت، برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی گستردهای انجام میشود.
وی افزود: با توجه به کاهش سن ابتلا به بیماریهای مزمن، توصیه میشود تمام افراد بالای 18 سال حداقل یک بار در سال به مراکز بهداشتی مراجعه کنند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه بیان کرد: اگرچه این بیماری درمان قطعی ندارد، اما میتوان با مدیریت صحیح، پیشرفت بیماری را بهحداقل رساند. بیماران دیابتی بهعنوان یکی از گروههای هدف اصلی در برنامههای مراقبتی ما قرار دارند.
ایمانی گفت: طبق استانداردهای بینالمللی، هر فردی که در تست ناشتا قند خون مقدار 126 یا بالاتر داشته باشد، بهصورت قطعی دیابتی شناخته میشود و مقادیر 100 تا 125 نشانگر وضعیت پیشدیابت است؛ افرادی که در این بازه قرار میگیرند، با اصلاح سبک زندگی میتوانند از پیشرفت به دیابت جلوگیری کنند.
وی درباره فشار خون نیز گفت: 120/80 تا 139/89 هنوز در محدودهٔ پیش فشار محسوب میشود؛ با تغییرات در تغذیه، فعالیت بدنی، ترک سیگار و کاهش مصرف الکل میتوان از تبدیل به فشار خون بالا جلوگیری کرد. 140/90 یا بالاتر فشار خون بالا تشخیص داده میشود و نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه افزود: تغذیه سالم، فعالیت بدنی، کنترل استرس و ترک سیگار و الکل به کنترل فشار خون کمک میکند.
ایمانی افزود: بیماران دیابتی هر سه ماه یک بار تست قند خون انجام میدهند. اگر کنترل قند در این بازه موفق نباشد، پزشک داروها را تنظیم یا تغییر میدهد.
وی با بیان اینکه برای افراد پیشدیابتی و پیشفشار، هر 6 ماه یک بار چکاپ کامل توصیه میشود گفت: کاهش وزن بیش از 10 درصد بهصورت ناگهانی، پرنوشی، سرگیجه یا سردرد میتوانند نشانههای هشداردهندهٔ دیابت یا فشار خون بالا باشند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه افزود: دیابت بدون کنترل میتواند منجر به عوارض عصبی، شبکیهای، کلیوی و قلبی شود؛ بنابراین مراجعه به پایگاههای سلامت و دریافت خدمات رایگان ضروری است.
احتمال پیک آنفلوانزا در بهمن و اسفند
ایمانی بیان کرد: براساس آخرین اطلاعات آنفلوانزا به شدت فروکش کرده و موج سنگینی را در استان نداریم و از وضعیت نارنجی خارج شدهیم و تقریبا در وضعیت سفید قرار داریم اما مردم باید رعایت کنند زیرا تا فروردین و اردیبهشت هم احتمال ابتلا وجود دارد.
وی گفت: با توجه به سرمای هوا احتمال شیوع آنفلوانزا در بهمن و اسفند دور از انتظار نیست.