آیتالله صافی گلپایگانی نماد صیانت از اعتقادات شیعه بود
وی با اشاره به دغدغههای محوری این مرجع فقید تصریح کرد: حفظ وحدت اسلامی و جلوگیری از شقاق در مرزهای مشترک مذهبی، توجه به دشمن مشترک، اهتمام به دردهای مشترک امت اسلامی، حمایت از مرزبانان اعتقادی و حفظ عمود دین، پنج محور اصلی اندیشه و کنش علمی مرحوم آیتالله صافی گلپایگانی را تشکیل میدهد.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به سیره علمی آن مرجع تقلید گفت: هنگامی که مرحوم آیتالله صافی کتاب «مع الخطیب» را در نقد دیدگاههای محبالدین خطیب تألیف کرد، در ابتدا از انتشار آن خودداری نمود، زیرا نگران بود که انتشار این اثر به اختلاف و شقاق میان مسلمانان بینجامد. اما پس از آنکه مشاهده شد کتاب محبالدین خطیب به زبانهای مختلف ترجمه و در سطح گسترده منتشر شده است، برای دفاع از حق و صیانت از اعتقادات شیعی، اقدام به انتشار این اثر کرد.
جبرئیلی، تشویق و حمایت از طلاب و پژوهشگران را از ویژگیهای بارز این مرجع فقید دانست و افزود: هرگاه فردی اثری در دفاع از معارف اهلبیت علیهمالسلام ارائه میکرد، مرحوم آیتالله صافی شخصاً تماس میگرفت و با قدردانی، او را به استمرار این مسیر علمی تشویق مینمود.
وی با اشاره به گستره مرزبانی فکری آیتالله العظمی صافی گلپایگانی اظهار کرد: این مرجع تقلید بهصورت همزمان در چند جبهه فکری به مقابله پرداخت؛ از جمله مواجهه با جریانهای تجدیدنظرگرایانه، غلو، انکار یا تحریف ولایت تکوینی و تشریعی، سلفیگری و وهابیت، برخی انحرافات در تصوف و عرفان، مباحث مناقشهبرانگیز فلسفی، اخباریگری افراطی و فرقه ضاله بهائیت.
این استاد دانشگاه تهران در ادامه تصریح کرد: کتاب «منتخبالاثر» نمونهای شاخص از یک اثر کلامی ـ استدلالی است که در پاسخ به شبهات فرقه بهائیت نگاشته شده و جایگاه ممتازی در ادبیات کلامی شیعه دارد.
جبرئیلی با اشاره به دیدگاه مرحوم آیتالله صافی گلپایگانی درباره فلسفه گفت: ایشان فلسفه را حرام نمیدانست، اما برای ورود طلاب به این عرصه، قیود و محدودیتهایی قائل بود و مطالعه بیش از کتاب «کشفالمراد» را برای عموم طلاب مناسب نمیدانست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با استناد به آیه شریفه «وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّیٰ لَا تَکُونَ فِتْنَةٌ»، به تبیین بحث جهاد ابتدایی پرداخت و اظهار داشت: برخلاف دیدگاه کسانی که جهاد ابتدایی را انکار میکنند، این آیه مستند قرآنی روشنی برای این بحث ارائه میدهد و مفهوم محوری آن، «فتنه» است که غایت جهاد را روشن میسازد.
این استاد حوزه علمیه قم با انتقاد از ارائه تصویری خشن از اسلام تحت عنوان «اسلام شمشیر» تأکید کرد: حتی در جهاد ابتدایی نیز اصل بر دعوت و اتمام حجت است و مقابله، مرحلهای پس از آن و مشروط به عدم پذیرش حق بهشمار میآید. بر اساس روایات، اگر فردی درخواست مهلت برای تحقیق درباره اسلام داشته باشد، باید به او فرصت داده شود.
جبرئیلی، «فتنه» در این آیه را به معنای «شرک و کفر» دانست و افزود: جهاد دو غایت اساسی دارد؛ نخست، زدودن شرک و کفر از پهنه زمین، زیرا زمین ملک خداوند است و باید زمینه حاکمیت دین حق در آن فراهم شود؛ و دوم، استقرار حاکمیت دین واحد الهی، یعنی اسلام، در سراسر جهان.
وی تحقق کامل این اهداف را منوط به ظهور حضرت حجت عجلاللهتعالیفرجهالشریف دانست و در پایان گفت: بر اساس روایات معتبر، عصر ظهور، دوران تجلی کامل و همهجانبه دین است. دین اسلام دارای ابعاد گستردهای است که از آن با تعبیر «بیستوهفت حرف» یاد شده و تاکنون تنها بخشی از آن برای بشر آشکار شده است. با ظهور امام عصر(عج)، تمامی ابعاد و ظرفیتهای اسلام ناب محمدی(ص) در جامعه بشری تحقق خواهد یافت.