یادداشت| سبک زندگی چگونه کیفیت خواب زنان و مردان را تغییر می‌دهد؟

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، مطالعه کوهورت بیماری‌های غیرواگیر روانسر، پژوهشی جامع در غرب ایران است که به بررسی بیماری‌های غیرواگیر و عوامل خطر آن در بزرگسالان می‌پردازد. این مطالعه بخشی از پروژه‌های اپیدمیولوژیک آینده‌نگر در ایران است که و هدف آن شناسایی روند بروز بیماری‌ها، عوامل سبک زندگی و شرایط اجتماعی مؤثر بر سلامت جمعیت بزرگسال است.

مرحله اولیه جمع‌آوری داده‌ها در سال 1393 انجام شده است و شامل 10 هزار و 47 بزرگسال 35 تا 65 ساله بود که ساکن دائمی روانسر بودند. تاکنون فازهای پیگیری سالیانه آن در حال انجام است و داده‌های جامع مرتبط با شاخص‌های بیولوژیک، فشار خون، چربی خون، وضعیت خواب، عادات غذایی، فعالیت بدنی و سایر عوامل سبک زندگی جمع‌آوری می‌شود.

نتایج این مطالعه، بر اساس داده‌های 6 ساله اول که شامل 2686 بزرگسال 35 تا 65 ساله می‌شود، نشان می‌دهد که «بحران خواب» در این جمعیت به‌شدت با شرایط اجتماعی و سبک زندگی افراد مرتبط است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که زنان و مردان الگوهای متفاوتی از مشکلات خواب را تجربه می‌کنند و این تفاوت‌ها ضرورت تدوین راهکارهای هدفمند و برنامه‌های پیشگیرانه ویژه هر گروه را بیش از پیش برجسته می‌کند.

این مطالعه پایه‌ای ارزشمند برای طراحی سیاست‌های سلامت عمومی و برنامه‌های مداخله‌ای هدفمند در حوزه بیماری‌های غیرواگیر در ایران فراهم می‌آورد و امکان بررسی عوامل خطر در طول زمان را برای محققان و سیاست‌گذاران سلامت فراهم می‌سازد.

بر اساس نتایج این مطالعه، زنان بیشتر در معرض مشکلات اجتماعی مانند بی‌سوادی، بیکاری و وضعیت اقتصادی نامناسب قرار دارند. این گروه اگرچه معمولاً خواب طولانی‌تری دارند، اما زمان بیشتری طول می‌کشد تا به خواب بروند. در واقع، خواب طولانی در این زنان لزوماً به معنای خواب باکیفیت نیست و تأخیر در به خواب رفتن می‌تواند نشانه فشارهای اجتماعی و روانی باشد. در مقابل، مردان بیشتر تحت تأثیر رفتارهای پرخطر مرتبط با سبک زندگی قرار دارند. مردانی که سیگار می‌کشند یا الکل مصرف می‌کنند، اغلب خواب کوتاه‌تری دارند و با مشکل در شروع خواب مواجه هستند. نتایج نشان می‌دهد هرچه تعداد این رفتارهای ناسالم بیشتر باشد، مشکلات خواب نیز شدت بیشتری پیدا می‌کند.

نکته مهم دیگر این است که در طول 6 سال پیگیری، میزان خواب کوتاه در هر دو جنس افزایش یافته است؛ موضوعی که می‌تواند زنگ خطری برای سلامت عمومی باشد، زیرا اختلالات خواب با افزایش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط دارد.

به طور کلی، این پژوهش تأکید می‌کند که خواب سالم تنها به عادت‌های فردی محدود نمی‌شود، بلکه به شرایط اجتماعی و سبک زندگی وابسته است. کاهش نابرابری‌های اجتماعی برای زنان و اصلاح رفتارهای پرخطر در مردان می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت خواب و پیشگیری از پیامدهای سلامت در آینده داشته باشد.