احتیاط دیپلماتیک گروسی!
کارکرد گروسی در معادلات هستهای ایران، نهتنها با مفهوم «احتیاط دیپلماتیک» همخوانی ندارد، بلکه عملاً در راستای جنگطلبی و مهیاسازی بهانههای ساختگی برای غرب، بهویژه ایالات متحده آمریکا، تعریف میشود.
مدیرکل آژانس بهجای ایفای نقش حرفهای، فنی و بیطرفانه، بارها با فضاسازی رسانهای، طرح ادعاهای اثباتنشده و بزرگنمایی ابهامات، خوراک لازم برای فشار سیاسی و حتی اقدام نظامی علیه ایران را فراهم کرده است. چنین رویکردی، آژانس را از یک نهاد تخصصی بینالمللی به ابزاری درخدمت راهبردهای تقابلی غرب تبدیل کرده است.
در جریان مذاکرات هستهای نیز، گروسی بهجای آنکه بهعنوان یک کاتالیزور و عامل تسریعکننده برای کاهش تنشها و بازگشت طرفها به مسیر تفاهم عمل کند، عملاً نقش عاملی بازدارنده را ایفا کرده است. گزارشهای جهتدار، زمانبندی مشکوک انتشار آنها و طرح مکرر موضوعات حلوفصلشده، موجب تضعیف فضای اعتماد و پیچیدهتر شدن روند مذاکرات شده است. این عملکرد، نهتنها کمکی به حل اختلافات نکرد، بلکه بر دامنه سوءتفاهمها و بیاعتمادیها افزود.
از همه مهمتر، نمیتوان از نقش و مسئولیت گروسی در تحولات منتهی به جنگ 12 روزه چشمپوشی کرد. آژانس تحت مدیریت او، با ارائه گزارشها و اظهاراتی که بعدها دستاویز اقدامات تجاوزکارانه قرار گرفت، عملاً در شکلدهی به فضای روانی و سیاسی لازم برای حملات نظامی آمریکا به تأسیسات هستهای ایران سهیم بود. از این منظر، گروسی صرفاً یک ناظر منفعل یا حتی یک متهم ساده نیست، بلکه فراتر از آن، در جایگاه یکی از عوامل مؤثر و مسئول در وقوع این جنگ قابل ارزیابی است.
در چنین شرایطی، شایسته نیست مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی خود را در موضع طلبکار قرار داده و از «لزوم همکاری ایران» سخن بگوید. او به عنوان یک مجرم – و نه صرفاً یک متهم – باید پیش از هر چیز، پاسخگوی جرایم مکرر و رفتارهای خلاف مأموریت حرفهای خود در قبال ایران باشد. تأکید یکجانبه بر تعهدات ایران ذیل پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، در حالی که تجاوز به تأسیسات هستهای صلحآمیز یک عضو NPT نادیده گرفته میشود، اوج بیاعتباری و سیاسیکاری در مدیریت آژانس را نشان میدهد.
اگر گروسی واقعاً بهدنبال «احتیاط دیپلماتیک» است، نخستین گام آن، پذیرش مسئولیت، اصلاح رویکرد جانبدارانه و فاصله گرفتن از پروژههای فشار و تهدید علیه ایران است؛ امری که تاکنون هیچ نشانهای از تحقق آن در عملکرد وی مشاهده نشده است.