هوشمندسازی مدیریت شهری اصفهان با مرکز فرماندهی یکپارچه

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از اصفهان، مهدی بقایی معاون محیط زیست و خدمات شهری شهردار اصفهان با اشاره به روند تاریخی مدیریت شهری اظهار داشت: از زمان تأسیس نخستین بلدیه‌ها، مدیریت شهرها بر پایه ارائه خدمات استوار بوده و امروز با پیشرفت فناوری، طبیعی است که نظارت، تصمیم‌گیری و اداره شهر نیز به سمت بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند و رفتاری خردمندانه حرکت کند.

وی با تأکید بر اینکه در دوره حاضر، هوشمندسازی به‌ویژه در بخش خدمات شهری با جدیت پیگیری می‌شود، افزود: اقدامات سازمان‌های مختلف در این مسیر در حال معرفی است و در کنار آن، ابزارهایی مانند سامانه 27161 برای مشارکت فعالتر شهروندان ایجاد شده تا مردم نقش مؤثرتری در مدیریت شهری داشته باشند.

بقایی با بیان اینکه صرف دستیابی به فناوری کافی نیست، گفت: مدیریت شهری امروز نیازمند رفتار هوشمند، نظارت خردمندانه و تصمیم‌گیری بر پایه داده‌هاست تا خدمات را سریع‌تر، دقیق‌تر و اثربخش‌تر ارائه دهد.

وی در ادامه به نقطه آغاز یک تحول اساسی در معاونت خدمات شهری اشاره کرد و بیان داشت: این تغییر از یک اتفاق در یکی از بعدازظهرهای تابستان کلید خورد؛ هنگامی که سقوط یک درخت در بزرگراه شهید صیاد شیرازی، مسیر را مسدود کرد و تماس‌های مکرر مردم با سامانه 137 و بخش‌های مختلف را در پی داشت.

معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان ادامه داد: اگرچه اقدام اولیه انجام شد، اما حدود نیم ساعت زمان برد و همین توقف کوتاه در یکی از شریان‌های اصلی شهر، ترافیک سنگینی ایجاد کرد و جریان طبیعی شهر را مختل نمود. این رویداد به ما آموخت که باید به‌عنوان یک سازمان یادگیرنده از چنین موقعیت‌هایی درس بگیریم. پس از این حادثه، جلسات مستمری با تمامی عوامل درگیر در مدیریت بحران، از جمله نیروهای کنترل و نظارت و همکاران آتش‌نشانی برگزار شد تا فرآیند تصمیم‌گیری و اقدام در شرایط اضطراری بازتعریف شود.

بقایی با اشاره به الگوبرداری از تجربیات جهانی گفت: بررسی‌ها نشان داد بسیاری از شهرهای دنیا از مراکز فرماندهی عملیات یا مراکز داده برای هدایت متمرکز و سریع عملیات استفاده می‌کنند و این ایده ما را به سمت ایجاد ساختاری مشابه در حوزه خدمات شهری سوق داد. هرچه‌چه نمونه‌ای از این مرکز در بخش آتش‌نشانی وجود داشت، در حوزه خدمات شهری و در سطح معاونت خدمات شهری، چنین ساختاری پیش از این در هیچ شهر کشور ایجاد نشده بود.

وی بر ضرورت فرماندهی واحد در مدیریت بحران شهری تأکید و تصریح کرد: مرکز فرماندهی عملیات خدمات شهری برای نخستین بار در اصفهان راه‌اندازی شد تا از تأخیر در واکنش به بحران‌ها جلوگیری شود و مدیریت عملیات به شکلی متمرکز صورت گیرد.

وی با اشاره به چالش‌های نظارتی در ساعات شب گفت: بخش عمده فعالیت‌های خدمات شهری در شب انجام می‌شود، اما سیستم سنتی نظارت باعث کندی تصمیم‌گیری می‌شد و پیام‌های فوری شهروندان، به‌ویژه موارد خطرآفرین، با تأخیر رسیدگی می‌شد.

معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان افزود: پیام‌های اضطراری در سامانه 137، مانند گزارش خطر سقوط درخت یا وجود حفره‌های خطرناک، نباید تابع روال‌های عادی اداری باشد، زیرا مستقیم‌اً با جان و ایمنی مردم در ارتباط است و رسیدگی به آن باید فوری انجام شود.

وی تأکید کرد: پیش از راه‌اندازی این مرکز، امکان پاسخ سریع و عملیاتی در این سطح وجود نداشت، اما اکنون با فعالیت شبانه‌روزی، نظارت هوشمند و حضور نیروهای متخصص، این خلأ برطرف شده است. پیش از این، نظارت‌ها بیشتر میدانی و غیرهوشمند بود، اما مرکز فرماندهی عملیات شهری امکان پایش لحظه‌ای و واکنش فوری را فراهم کرده و مدیریت شهر را از حالت انفعالی به کنش پیش‌دستانه سوق داده است.

بقایی گفت: این مرکز طی دو سال گذشته به عنوان اداره کنترل و فرماندهی عملیات فعالیت می‌کند و با ارتقای سامانه‌های ارتباطی، از جمله جایگزینی بی‌سیم‌های آنالوگ با تجهیزات پیشرفته، ساختار نیروی انسانی نیز بهینه شده است. پیش از این، حدود 50 نیروی انسانی صرفاً به کار اپراتوری بی‌سیم مشغول بودند، اما با توسعه فناوری، این نیروها در زمینه‌هایی مانند هوشمندسازی و پاسخگویی سامانه 137 به کار گرفته شدند که بهره‌وری را به طور چشمگیری افزایش داد.

وی به قابلیت‌های فنی مرکز اشاره کرد و افزود: این مرکز به صورت یکپارچه دوربین‌های شهری، سامانه‌های AVL و دیگر ابزارهای هوشمند را پایش می‌کند و با اتکا به داده‌های زنده، فرماندهی و هدایت مأموریت‌های میدانی را بر عهده دارد. در این مرکز، واحد ویژه‌ای برای پیام‌های فوری سامانه 137 تعریف شده که پیام‌ها بدون تشریفات اداری و مستقیم به مسئول منطقه ارجاع می‌شود و این امر موجب کاهش قابل توجه زمان پاسخگویی شده است.

معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان خاطرنشان کرد: زمان پاسخ به پیام‌های فوری که پیش از این گاهی به 24 ساعت می‌رسید، اکنون به حدود 51 دقیقه کاهش یافته که هرچند هنوز جای پیشرفت دارد، اما تفاوت آن به وضوح احساس می‌شود. در سامانه 137، 14 نوع پیام به عنوان پیام فوری تعریف شده و پس از انجام عملیات، نتیجه به شهروند اطلاع داده می‌شود و در صورت گزارش عدم انجام، تیم‌های نظارتی به صورت میدانی موضوع را بررسی می‌کنند.

وی به فعالیت واحد فرمانده اپراتوری کد 100 نیز اشاره کرد و افزود: تمامی ارتباطات بی‌سیم شهرداری به صورت آنلاین از طریق این واحد کنترل شده و هماهنگی عملیات‌ها به شکل متمرکز و سریع انجام می‌گیرد. این مرکز هر روز از ساعت 6 صبح فعال می‌شود و با ارتباط همزمان با مناطق مختلف، موقعیت و وضعیت عملیات شهری مشخص می‌شود تا فعالیت‌ها با آمادگی کامل آغاز گردد.

معاون محیط زیست و خدمات شهری شهردار اصفهان در پایان با اشاره به واحد رصد و کنترل هوشمند گفت: این واحد در شیفت‌های مختلف به صورت شبانه‌روزی تمامی سامانه‌های شهری را زیر نظر دارد تا تصمیم‌گیری‌ها بر اساس اطلاعات دقیق و به‌روز باشد. همچنین واحد پایش شبکه‌های اجتماعی به صورت تخصصی فعال است و گزارش‌های مردمی در فضای مجازی به سرعت بررسی و پیگیری می‌شود و نتیجه به خود شهروند بازخورد داده می‌شود که این رویکرد، اعتماد عمومی و مشارکت اجتماعی را به شکل محسوسی افزایش داده است.