ماجرای تکاندهنده عرضه برنج خارجی در کیسههای ایرانی
استان کرمانشاه بهعنوان یکی از قطبهای تجاری غرب کشور، بازاری متنوع و پویا دارد؛ بازاری که بخش عمدهای از نیازهای معیشتی مردم منطقه را تأمین میکند، اما در عین حال از آسیبهای پنهان و آشکار تخلف، قاچاق و تقلب نیز مصون نمانده است. از عرضه کالاهای بیکیفیت و تقلبی گرفته تا سوءاستفاده از نام و نشان برندهای معتبر، از قاچاق سازمانیافته لوازم آرایشی و مواد خوراکی تا تخلفات نوظهور در اجرای طرحهای حمایتی مانند کالابرگ الکترونیکی، همگی زنگ خطرهایی هستند که ضرورت نظارت مستمر و برخورد قاطع را یادآوری میکنند.
در میان این چالشها، تعزیرات حکومتی بهعنوان یکی از مهمترین بازوهای حاکمیتی در صیانت از حقوق مصرفکننده، نقش خط مقدم را ایفا میکند؛ نهادی که مأموریت آن، مقابله با تخلفاتی است که مستقیماً معیشت مردم را نشانه گرفتهاند. حجم بالای پروندههای ورودی، تنوع تخلفات و افزایش جرائم سازمانیافته در برخی حوزهها، نشان میدهد که بازار امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند شفافیت، نظارت و پاسخگویی است.
در همین راستا، خبرگزاری تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با علیرضا لطفی، مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کرمانشاه، به سراغ پشتپرده تخلفات گسترده در بازار رفته است؛ از پروندههای سنگین تقلب و جریمههای میلیاردی گرفته تا ماجرای تکاندهنده عرضه برنج خارجی در کیسههای ایرانی، وضعیت قاچاق کالا، نقش مردم در نظارت عمومی و چگونگی برخورد با تخلفات مرتبط با کالابرگ الکترونیکی که از نظر خوانندگان محترم تسنیم میگذرد:
تسنیم: آقای لطفی، لطفاً ابتدا درباره وضعیت بازار و پروندههای تعزیراتی استان کرمانشاه توضیح دهید. وضعیت تخلفات بازار چگونه است؟
علیرضا لطفی: با کمال میل. استان کرمانشاه از بازار فعال و گستردهای برخوردار است و همین موضوع باعث میشود حجم تخلفات و پروندههای تعزیراتی نیز قابل توجه باشد. از ابتدای سال جاری، مجموعاً 10 هزار و 486 پرونده مرتبط با کالا و خدمات به ما واصل شده است که 615 فقره آن مربوط به تخلف در زمینه تقلب است. این رقم نشان میدهد که درصد قابل توجهی از بازار، به نوعی با تخلف و تقلب مواجه است. متأسفانه این تخلفات تنها محدود به یک بخش خاص نیست؛ از مواد غذایی و رستورانها گرفته تا فروشگاههای زنجیرهای، لوازم آرایشی و بهداشتی و حتی صنایع بستهبندی کالا، موارد متعدد تقلب مشاهده میشود.
تسنیم: تقلب در بازار عمدتاً چه شکلهایی دارد و چه میزان جریمه برای آن تعیین میشود؟
لطفی: تقلب یکی از جدیترین و پرهزینهترین تخلفات است. ما در برخورد با آن هیچگونه تساهلی نداریم. تا امروز، مجموع جریمههای تعیینشده برای پروندههای تقلب بالغ بر 489 میلیارد ریال بوده است. علاوه بر جریمه نقدی، ضبط کالا و مجازاتهای تکمیلی نیز اعمال میشود تا عاملان تقلب نتوانند از این فرصت سوءاستفاده کنند.
بهعنوان مثال، در بخش برنج، چهار مرکز عمده توزیع شناسایی شد که برنجهای تایلندی و پاکستانی را با بستهبندی برنج ایرانی و نشان سیب سلامت و علامت استاندارد عرضه میکردند. چنین اقداماتی نه تنها سلامت و اعتماد مردم را تهدید میکند، بلکه به اقتصاد سالم آسیب میزند و بازار قانونی را مختل میکند.
تسنیم: در کنار تقلب، قاچاق در استان کرمانشاه چه ابعادی دارد؟
لطفی: قاچاق نیز در استان بسیار چشمگیر است. از ابتدای سال جاری، 3366 فقره پرونده قاچاق تشکیل شده است. بخش عمده این پروندهها مربوط به لوازم آرایشی و بهداشتی و همچنین کالاهای خوراکی مانند برنج، گردو و مواد غذایی بستهبندیشده است. قاچاق نه تنها بازار قانونی را مختل میکند، بلکه باعث میشود قیمتها افزایش یافته و دسترسی مردم به کالاهای استاندارد محدود شود. در واقع، قاچاق و تقلب دو روی یک سکه هستند و باعث میشوند که اعتماد عمومی به بازار کاهش یابد.
تسنیم: نقش مردم در مقابله با تخلفات چقدر اهمیت دارد؟
لطفی: نظارت مردمی نقشی کلیدی دارد. انتظار اینکه روزانه همه مغازهها و فروشگاهها توسط ادارات مختلف بازرسی شوند، واقعبینانه نیست. مردم بهترین شریک ما در شناسایی کالاهای تقلبی و قاچاق هستند. وقتی مردم دقت کنند و هر تخلفی را اطلاع دهند، این امکان فراهم میشود که ما واحدهای متخلف را سریع شناسایی و برخورد قانونی انجام دهیم.
ادارات نظارتی مانند سازمان استاندارد و معاونت غذا و دارو نمونه کالاها را آزمایش میکنند و هر زمان کالای تقلبی شناسایی شود، اطلاعرسانی عمومی انجام میشود و سازمان صمت نیز فروشگاهها را از توزیع برند متخلف منع میکند. این همکاری بین مردم و نهادهای نظارتی باعث میشود بازار شفاف، امن و قابل اعتماد باقی بماند.
تسنیم: درباره طرح کالابرگ الکترونیکی و تخلفات مربوط به آن توضیح دهید.
لطفی: در طرح کالابرگ الکترونیکی، برداشت هرگونه وجه اضافی تحت عنوان کارمزد یا هزینه دیگر از سوی فروشگاهها کاملاً ممنوع است و هیچ کارمزدی برای این طرح تعریف نشده است. اگر فروشگاهی اقدام به دریافت مبلغ اضافی کند، مرتکب تخلف شده و پرونده آن تشکیل میشود.
از زمان اجرای طرح، همه دستگاههای مسئول برای نظارت دقیق بر اجرای صحیح کالابرگ درگیر هستند. مردم نیز نقش مهمی دارند؛ اگر مشاهده کردند فروش اجباری کالا یا تحمیل خرید وجود دارد، باید آن را گزارش دهند تا برخورد قانونی صورت گیرد. این طرح، یکی از ابزارهای مهم دولت برای ایجاد عدالت و شفافیت در توزیع کالاهای اساسی است.
تسنیم: در برخورد با متخلفان، آیا تساهل دارید؟
لطفی: در برخورد با متخلفان هیچ تساهلی وجود ندارد. اما خوشبختانه، تعداد متخلفان انگشتشمار است و اکثریت کسبه استان افراد امین، درستکار و مسئولیتپذیر هستند. ما تلاش میکنیم هم بازار را سالم نگه داریم و هم به کسبهای که اصول حرفهای و اخلاقی را رعایت میکنند، اعتماد و امنیت بدهیم.
تسنیم: چه راهکارهایی برای پیشگیری از تقلب و قاچاق در بازار وجود دارد؟
لطفی: پیشگیری نیازمند همکاری همگانی است. مردم باید هوشیار باشند، نمونهگیری و آزمایش دورهای کالاها توسط ادارات نظارتی انجام شود، و اطلاعرسانی سریع درباره کالاهای تقلبی انجام گیرد. جلوگیری از توزیع برندهای متخلف توسط سازمان صمت و اجرای دقیق طرحهای مانند کالابرگ الکترونیکی نیز بسیار حیاتی است. این اقدامات به کاهش فرصتهای تقلب و قاچاق کمک میکنند و بازار را سالم نگه میدارند.
تسنیم: در پایان، پیام شما به مردم و کسبه چیست؟
لطفی: پیام من به مردم این است که با دقت خرید کنند و تخلفات را گزارش دهند. مردم، ناظران اصلی بازار هستند. به کسبه و تولیدکنندگان نیز تأکید میکنم که رعایت قوانین و اصول اخلاقی در کسبوکار باعث اعتماد عمومی و پایداری اقتصادی خواهد شد. بازار سالم، شفافیت و همکاری میطلبد و ما در تعزیرات حکومتی کرمانشاه با تمام توان در این مسیر فعالیت میکنیم.