سرودی که تن اسرائیلیها را لرزاند/ “جان جهان” از همدان تا حسینیه معلی
گروه سرود تسنیم همدان، با درک همین رسالت خطیر، دست به خلق مجموعهای از آثار حماسی و ماندگار زده است. سرود چهار زبانه «جان جهان» تنها یک قطعه موسیقایی نیست؛ یک اثر هنری-تبلیغی پیچیده و چندوجهی است که با تلفیق شعر، موسیقی، هنرهای نمایشی و رزمی، طراحی صحنه و لباس، و با مشارکت گسترده کودکان ونوجوانان مؤمن، روایتی هنرمندانه از مقاومت، هویت ایرانی-اسلامی و مبارزه با استکبار جهانی ارائه میدهد. در همین راستا خبرنگار تسنیم در گفتوگو با طاهره روشنیان مدیرجامعهالقرآن خردسالان همدان و گروه سرود تسنیم همدان، به فرآیند پرچالش خلق یک کار فاخر ملی-مذهبی، از نخستین ایده تا اجرای نهایی، و همچنین موانع و کملطفیها که حکایت از تولد یک گنجینه متعهدهنری دارد، پرداختهاند که در ادامه میخوانید.
تسنیم: پس از اجرای سرود جان جهان از تلویزیون و فضای مجازی، چه بازخوردی گرفتید؟
روشنیان: بازخورد مثبتی بود اما حقیقتش را بخواهید آنطور که باید، به دلیل اختلال و قطعی اینترنت کلیپ ها در فضای مجازی منتشر نشد و تنها در پیام رسان ایتا توانستیم کلیپ اجرای سرود جان جهان را منتشر کنیم.به نظربنده از صدا و سیمای استان همدان این انتظار میرفت که از این گروه سرود حمایت بهتری کند و با بازنشر و پخش به موقع این کلیپ در شبکه استانی همدان به بهتر دیده شدن این کلیپ در استان کمک کند.بسیاری از افراد از اینکه این گروه سرود از استان همدان در حسینیه معلی حضور یافتند بی اطلاع هستند و من این موضوع را کم لطفی مسئولان و رسانههای استانی میدانم.
به گفته مردم، اساتید و داورها، سرود جان جهان کار بسیار جدید و متقاوتی در سطح ملی و بین المللی است. این سرود انقلابی، یک کار ضدصهیونیستی و آمریکایی است و باید بیشتر حمایت میشد. بهطوری که بسیج، سپاه، آموزش و پرورش و نهادهای مرتبط باید پای کار میآمدند. اما متاسفانه، هیچ حمایتی نشد و تنها بین مسئولان استانی و ادارات پاسکاری میشدیم.
برای بازنشر سرودها لازم بود نیروهای انقلابی وارد میدان شوند. بازنشر صرفاً یک ارسال ساده بود که میتوانستند انجام دهند، اما متأسفانه در حدی که باید انجام نشد تا این کار به یک اثر بینالمللی تبدیل شود و باتوجه به چهار زبانه بودن سرود جان جهان با انتشار بهتر میتوانستیم در شبکههایی مانند شبکه انگلیسیزبان سحر یا شبکههای فرانسوی و اروپایی که تظاهراتهای ضد صهیونیستی دارند، حرفی برای گفتن داشته باشیم.
تسنیم: گروه سرود تسنیم در برنامه تلوزیونی حسینیه معلی چند نفر و با چه رده سنی حضور داشتند و آمادهسازی این برنامه چقدر زمان برد؟
روشنیان: گروه سرود تسنیم همدان در سال 1403 سرودی به نام ایران در حسینیه معلی اجرا کرد که خودمان متقاضی آن بودیم. آن کار از نظر شعر و ملودی جزو سه سرود برتر فصل شعبان 1403 شناخته شد و رتبه سوم را کسب کرد. امسال، تقاضایی برای اجرا دربرنامه حسینیه معلی نداشتیم، اما مسئولان حسینیه معلی با توجه به عملکرد سال قبل گروه تسنیم، از ما درخواست کردند تا دو کار را اجرا کنیم.
دو سرود (هدیه خدا) و (یوسف زهرا) را فرستادیم که پذیرفته شدند. همچنین عوامل حسینیه معلی اطلاع داشتند که گروه ما در حال تمرین یک کار چهارزبانه است و از جانبی که یک کار حماسی محسوب میشد قرارشد تا سرود جان جهان را هم اجرا کنیم.
تسنیم: ایده اولیه این سرود چه بود و باچه هدفی به اجرا رسید؟
روشنیان: نام این سرود را (جان جهان) گذاشتیم که به تعبیری «ایران، جان جهان است»، پس از جنگ تحمیلی 12روزه و در پی سخنرانی دوم
مقام معظم رهبری که از شبکه سراسری پخش شد مبنی بر اینکه فرمودند؛ (من از شما میخواهم هرکس میتواند کاری انجام دهد) آغاز شد. ما این سخن را خطاب به خودمان دانستیم، چرا که در زمان جنگ تحمیلی 12 روزه، تنها سرودی که از شبکه خبر پخش شد، سرود «شکار صهیون» از گروه ما بود. بنابراین تصمیم گرفتیم کار قویتری از آن ارائه کنیم.
طبق مسائلی که حضرت آقا فرموده بودند باید تبیین شوند با آهنگسازمان در تهران صحبت کردیم و ایشان ملودی را ساختند.سپس با چند شاعر مطرح کشور برای تبدیل شعربه چهار زبان زنده دنیا صحبت شد و در نتیجه به زبانهای (فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی) گفته شد. در ابتدا قرار بود بخش عبری هم داشته باشیم اما متأسفانه به دلیل بدقولی شاعر مربوطه، میسر نشد و آن قسمت شعر را به فرانسوی تغییر دادیم. پس از تکمیل شعر، تیمی از اعضای گروه را برای ضبط به استودیوی تهران بردیم که با سختیهای زیادی از جمله مشکلات حملونقل همراه بود .پس از ضبط، تمرینات را آغاز کردیم. حسینیه معلی اعلام کرد جمعیت گروه سال قبل که 70 نفر بودیم برای چنین کار حماسیای کم است و باید با جمعیت بیشتری اجرا کنیم. از چند مدرسه درخواست همکاری کردیم.اموزش و پرورش اعلام کرد نمی تواند کمکی کند
به مدارس رفتیم مدرسه پسرانه امام حسن مجتبی(ع) که یک مدرسه قرآنی است با حدود دو اتوبوس شرکت کردند، مدرسه شاهد حدود یک اتوبوس و یک کلاس مدرسه علمی با ما همراه بودند. بقیه اعضا از میان سایر علاقهمندان و اعضای جامعه القرآن بودند. در نهایت، برای ضبط بخش پسران در 24 آذر، هفت اتوبوس به مهدیه معلا رفتیم.
تسنیم:ایده اولیه سرود هدیه خدا چه بود؟ در این سرود چند دانشآموز شرکت کردند؟
روشنیان: کار دختران با عنوان «هدیه خدا» به پیشنهادآیتالله شعبانی موثقی نماینده ولی فقیه دراستان همدان ساخته شد. در 12 فروردین 1404 که سرود شکار صهیون را رونمایی کردیم و آیت الله شعبانی درآنجا گفتند که برای حجاب نیز کاری بسازیم.که پس از دوماه پیگیری و تمرین در اردیبهشت ماه 1404سرود هدیه خدا ساخته شد و نماهنگ این سرود با حضور 1200 دانشآموز دختر در میدان امام خمینی(ره) همدان ضبط شد و برای اجرا در حسینیه معلی، با ده اتوبوس و حدود 400 دختر شرکت کردیم که به لطف خدا مورد استقبال داوران قرار گرفت. سرود هدیه خدا یک کار سناریو دار بود که رده سنی اعضای گروه از 3 سال تا حدود 12 سال است، این سرود در تاریخ جمعه 10 بهمن ماه 1404 از شبکه سراسری برنامه حسینیه معلی پخش میشود.
تسنیم: چه حمایت هایی از گروه تسنیم همدان توسط مسئولان استانی انجام شده؟
روشنیان: حقیقت این است که به غیر از آیت الله شعبانی موثقی که مبلغی را تخصیص دادندو شورای شهر مصوب کردند، دیگر هیچ حمایتی از گروه ما نشده و مسئولان استانی تنها وعده دادهاند. از ابتدا مشکل اصلی ما کمبود شدید بودجه و حمایت مالی بود. تولید یک سرود فاخر، کاری بسیار پرهزینه است. در حالی که بودجههای فرهنگی در استان وجود دارد، گروه ما که اکنون در سطح کشور مطرح شده و افتخاری برای استان است، از این حمایتها بیبهره است.
در مرحله اول به استانداری رفتیم تا پس از مدت طولانی، جلسات تشکیل و زمان زیادی سپری شد و مصوبات خوبی تصویب شد،امامتاسفانه ضمانت اجرایی نداشت، دست ما را در پوست گردو گذاشتند. ناگفته نماند که مصوباتی هم داشتند.
در اجرا هنرهای نمایشی فاخری مدنظرما بود اما به دلیل نبود حمایت مالی و تدارکات، به انجام نرسید مواردی مانند وسایل سرود دختران، ساخت ماکت درجهت درک بهتر پیام و نمایش سرود و یا المانهای حماسی، لغو شد.
از مسئولان این انتظار میرود، حداقل هزینه تولید چند کار فاخر ما را تأمین کنند تا بتوانیم این افتخارات را برای همدان و ایران خلق کنیم. اما متأسفانه تجربه نشان داده وعدههای مسئولان اغلب عملی نمیشود. حتی برای تأمین هزینههای جزئی مانند پذیرایی در روز اجرا، خودمان مجبور به پرداخت شدهایم و باعث شرمساری است که بگویم طلبکاران پشت در ماندهاند و ما همچنان منتظر مساعدت و حمایت مسئولان استانی هستیم. متاسفانه به نظر میرسد در همدان برای کار فاخر هنری ارزش لازم قائل نیستند.
تسنیم: معیار انتخاب افراد در گروه سرود شما چه بود؟
روشنیان: عموما باید در یکی از دوره های قرآنی شرکت کنند. فعالیت گروه ما تنها منحصر به سرود نیست و شامل مداحی، تولید محتوا، همخوانی قرآن، تواشیح میشود. به طور مثال، در آستانه ماه مبارک رمضان، روی همخوانی قرآن
و تواشیح کار میکنیم. علاقمندیم اعضای گروه حداقل هنر قرآنی داشته باشند، چرا که نام مجموعه«جامعه القرآن» است. ما برای سرودها از بهترین شاعران و آهنگسازان کشور استفاده میکنیم. جالب اینجا است که برخی از بچهها اصلاً ابتدا برای کلاس قرآن نمیآمدند، اما به واسطه جذب شدن به سرود و فضای معنوی مجموعه، درحال حاضربه مداح، قاری یا مؤذن خوبی تبدیل شدهاند. این یکی از بهترین دستاوردهای فرهنگی این فعالیت برای استان همدان بوده است.
تسنیم: درمورد حرکات رزمی که در اجرا وجود داشت، آیا از گروه خاصی بودند یا در مجموعه، خودتان آموزش دادید؟
روشنیان: بخشی از هنرهاینمایشی، به تصویر کشیدن «التماس دشمن» در حادثهای بود که نیروهای آمریکایی در خلیج فارس توسط ایران متوقف شدند و برخی از آنها به حالت گریه و التماس درآمدند. هدف ما این بود که این صحنه
را به مخاطب نشان دهیم. تصمیم گرفتیم از حرکات رزمی به صورت نمایشی استفاده کنیم. در گروه خودمان افرادی با سابقه رزمی حضور داشتند، اما برای هماهنگی و طراحی این بخش، از آقای ربیعی که برخی از شاگردان ایشان اخیراً به تیم ملی راه یافتهاند درخواست همکاری کردیم. ایشان و گروهشان همراهی کردند. جلساتی تشکیل شد و معانی بخشهای فرانسوی، انگلیسی و عربی را توضیح دادیم و هنرهای نمایشی مختص به معانی را طراحی کردیم. خوشبختانه کار بسیار خوبی ارائه شد و نظر مثبت داوران و حاضران را جلب کرد. بسیاری معتقد بودند حضور رزمیکاران جذابیت کار را چند برابر کرده است.
تسنیم: با توجه به چهارزبانه بودن سرود، در مورد تکخوانی و جمعخوانی، به ویژه با توجه به ردههای سنی مختلف چه مشکلات یا چالشهایی داشتید؟
روشنیان: معلمان مدرسه امام حسن مجتبی(ع)، در مدرسه با بچهها تلفظ سرود را تمرین میکردند. ما متن سرود را و تلفظ زبانهای خارجی را اعراب گذاری کردیم و به آنها دادیم به لطف خدا بچهها بسیار سریع حفظ شدند. حتی کوچک ترین عضو گروه تسنیم که3ساله هستند و عکس مقام معظم رهبری را در دست داشت و عماد نام دارد، سرود را حفظ کرده بود. به طور کلی در زمینه حفظ سرود ، مشکلی نداشتیم. بچهها، حتی آنهایی که برای اولین بار به گروه میپیوستند، خیلی سریع مطالب را یاد میگرفتند.
تسنیم: در مورد طراحی صحنه، لباس و وسایل اجرا هم توضیح دهید.
روشنیان: علاوه بر گروه رزمی، در هنرنمایشی سه گروه دیگر داشتیم: یک گروه بزرگ در وسط نقش ایرانان، و دو گروه در سمت راست و چپ به نقش اروپاییها و اعراب. گروه عرب با لباس دشداشه و گروه اروپایی با لباسهایی که نقشه
فلسطین و چفیه فلسطینی روی آنها بود، حاضر شدند. برای گروههای خارجی، پلاکاردهایی طراحی کرده بودیم. ساعتها فیلم و عکس از تظاهرات ضد صهیونیستی در اروپا، آمریکا و دانشگاههای آمریکا را رصد کرده و از آنها ایده گرفته بودیم. متن پلاکاردها عیناً از تظاهرات اروپا و آمریکا گرفته شد
برای گروه اعراب، متأسفانه در کشورهای عربی (به جز یمن) تظاهرات ضد صهیونیستی نیست، بنابراین پلاکاردهایی عیناً از تظاهرات گرفته و چاپ شد. اعراب حرکاتی شبیه به هیجانات مردمی عراق (مانند حرکت بین الحرمین با گل در دست) تقدیر میکردند از کشورهای غرب بخاطر این بیداری اسلامی
لباس تکخوان بخش عرب (آقای محمدصالح قربانی) شبیه به لباس رهبر یمن در ملاقات با مقام معظم رهبری بود و حتی شمشیری که همراه داشتند طراحی شده بود. تکخوان بخشهای فارسی، انگلیسی و فرانسه (آقای محمدمهدی نوروزی) با کت و شلوار حاضر شدند که لباس مشترک این کشورهاست. گروهی نیز به نمایندگی از خانوادههای شهدا بودند. پسری که عکس مقام معظم رهبری را در دست داشت (عمادجعفری)، از خانوادهی جانباز و حافظ قرآن است. برخی دیگر از این نوجوانان، از فرزندان یا اقوام شهدا (مانند شهید حضرتی، شهید امین کرمی و شهید شوهانی ) بودند.
لازم است از همراهی خانواده ها و زحمات مربیان تشکر کنم، حدود دو ماه تمرین مستمری که انجام شد و همچنین از تولیت حسینیه امام خمینی(ره) بابت همکاری صمیمانه ای که داشتند قدردانی میکنم، آقای زمانی،آقای رحمانی و آقای اسکندری و آقای محمدی و آیت الله شعبانی آقای مسگریان آقای کاوسی و آقای رجبی نیز تشکر ویژه دارم.همچنین از کادر و مربیان و مدیران مدارسی که همکاری کردند آقای مرتضایی آقای زمانی آقای حسینی، آقای حسینی اصل، آقای علیمیرزایی، آقای وهابی، آقای غلامیان آقای فاطمی و آقای ذوقی ، خواهران خانمها حمیدی،رحیم زاده،روشنیان،حیدری،صدیقی، قراگزلو، امین اصنافی، بخشی، عابدیان، قاسمی، نادری، نصرالله زاده،الیاسی،افشین مهر،مهرپاک، گودرزی،طهماسبی،رمضانی،اسکندرلو،عبدلی جمیل، حسینی تشکر میکنم.
تسنیم: این برنامه تقریباً چقدر هزینه داشت؟ و چقدر از این هزینهها توسط مسئولان حمایت شد؟
روشنیان: هزینه این برنامه قطعاً بسیار بالا و میلیاردی بود. بخش بسیار کوچکی از هزینه (حدود سیصد میلیون تومان) از طریق شهرداری و با پیگیری آیت الله شعبانی موثقی از بودجه فرهنگی تأمین شد که در مقایسه با کل هزینه مبلغ ناچیزی بود. حتی تصویب همین مبلغ نیز با تأخیر و بدون فوریت انجام شد که برای ما ناراحتکننده بود. بخش عمده هزینهها را خودمان تقبل کردیم. به عنوان مثال، برای خرید پارچه لباسها حدود 250میلیون تومان باید پیشپرداخت میدادیم که از جیب خودمان بود. . تنها هزینه ملودی این سرود حدود 100 میلیون تومان هزینه برد، این درحالی است که هزینه ترجمه شاعران و تنظیم و ضبط و دیگر هزینه ها جداگانه پرداخت شدهاست.
حتی در روزهای نزدیک به اجرا، طلبکاران برای دریافت حقشان مراجعه میکردند و من به شخصه شرمنده آنها هستم. فشار مالی و حتی فشارهای روحی مانند اعتراض برخی خانوادهها درباره نشان ندادن تصویرفرزندشان در فیلم بسیار بود. اما ما این کار را اساساً برای رضای خدا و به دستور مقام معظم رهبری آغاز کردیم و نیت اولیهمان اجرا در حسینیه معلی نبود. امیدواریم بتوانیم این کار را در بیت رهبری نیز اجرا کنیم.
تسنیم: برنامه آتی گروه چیست؟
روشنیان: برنامه اصلی ما، تولید نماهنگ فاخر و باکیفیت برای همین سرود چهارزبانه «جان جهان» است. ساخت این نماهنگ به موقعیت مکانی مختلف از جمله مکان های نظامی نیاز دارد که هماهنگی آن با نهادهایی مانند سپاه ممکن است چالشبرانگیز باشد. برای سرود قبلی (شکار صهیون ) با همکاری که انجام شد توانستیم از تیپ 32 زرهی در جاده تهران استفاده کنیم. برای سرود جان جهان نیز به چنین همکاری نیاز داریم. امیداست بتوانیم این نماهنگ را تولید کنیم تا بیشتر دیده شود.کار بعدی، سرودی مختص به استان همدان است که ساخته شده و در آن از شهدای بزرگ همدان مانند شهید احمدی روشن و شهید شادمانی نام برده شده است. خانوادهی شهید شادمانی با ارسال جانماز شهید، وپدر شهید احمدی روشن با ارسال پیامی از ما تشکر وحمایت کردند که این کار نیز نیاز به نماهنگ دارد.
همچنین یک کار شاد و فوقالعاده برای قرآن که تاکنون مشابه آن ساخته نشده است. در دست ساخت است که شعر این کار را آقای طلاجو گفتهاند و قرار است ضبط شود.همچنین قصد داریم دو کار تواشیح و یک همخوانی قرآن (سرود مالک) را برای ماه رمضان آماده و ضبط کنیم.
تسنیم: چرا نام گروه را «تسنیم» گذاشتهاید؟
روشنیان: تسنیم نام چشمهای بسیار خاص و والا در بهشت است که مقربان از آن بهره میبرند. این نام را از آیه 27 سوره مطففین (عَیناً یُسَمَّونَها تَسنیما) گرفتهایم. امیدواریم تحت الطاف الهی قرار بگیریم.
تسنیم: انتظار شما از مسئولان چیست؟
روشنیان: ما در شرایط سخت مالی و با کمترین حمایت، کارهایی تولید میکنیم که مورد تحسین مسئولان مطرح کشوری قرار گرفتهاست. اما برای تداوم و ارتقای کار، به حمایت عملی و مالی نیاز داریم. امید است مسئولان جدیتر وارد شده و از این ظرفیت فرهنگی استان حمایت کنند. ما آمادگی داریم برای پیشبرد اهداف فرهنگی کشور، با جذب حمایتهای لازم، کارهای بزرگتری انجام دهیم.
مصاحبه از ملیکا قانعی