ثروتمندان 10 برابر فقرا گوشت میخورند/پارادوکس 200 میلیارد تومانی
وی با اشاره به فضای کنونی جامعه گفت: وضعیت فعلی کشور و استان ایجاب میکند که در خط مقدم، روابط عمومیها قویتر از گذشته عمل کنند تا برداشت و انتظار روانی جامعه با واقعیتهای اقتصادی همخوانی پیدا کند.
شریفی افزود: متأسفانه آنچه امروز در افکار عمومی شایع شده، تصویری از تاریکی، سختی، رکود و سقوط در همه ابعاد اقتصادی است. مردم با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم میکنند و برخی طبقات جامعه در تأمین نیازهای جاری زندگی با دشواری مواجه هستند.
مدیرکل اقتصادی استانداری اصفهان خاطرنشان کرد: با این حال لازم است واقعیت اقتصادی آن گونه که هست، از طریق حوزه روابط عمومی، فضای مجازی و فعالان این عرصه به درستی به جامعه منتقل شود. در کنار بیان مشکلاتی مانند تورم، باید نکات مثبت نیز منعکس گردد.
وی به برخی از این نقاط مثبت اشاره کرد: تراز انرژی، واحدهای تولیدی فعال و ظرفیتهای تولیدی کشور از جمله این واقعیتهاست. همچنین در زمینه ارزی، ذخایر ارزی کشور حاصل تلاشهای گذشته است که باید به درستی تبیین شود.
شریفی با اشاره به جایگاه اقتصادی اصفهان گفت: استان اصفهان از ابتدای انقلاب تاکنون، در حوزههای مختلف اقتصادی حداقل 10 درصد سهم و نقش در کشور داشته است؛ از سهم 10 درصدی در شهدای جنگ تا 10 درصد شرکتهای دانشبنیان کشور، 60 درصد بازار طلا، 90 درصد تولید منسوجات، 40 درصد فروش فولاد و بسیاری دیگر از شاخصهای اقتصادی.
وی ادامه داد: این استان با این بضاعت و تدبیر، همواره بار قابل توجهی از اقتصاد کشور را بر دوش کشیده و به تبع آن، زمانی که مشکلی در کشور رخ میدهد، اصفهان فشار و اذیت بیشتری را متحمل میشود.
شریفی تأکید کرد: امروز ضرورت دارد در کنار پرداختن به چالشها، موفقیتها و ظرفیتهای اقتصادی نیز با زبانی گویا به جامعه منتقل شود تا امید و اعتماد عمومی تقویت گردد.
وی با اشاره به سهم بالای استان اصفهان در اقتصاد ملی گفت: واحدهای اقتصادی این استان نزدیک به 12.6 درصد از واحدهای صنعتی کشور را تشکیل میدهند. وقتی برق و گاز قطع میشود، فشار مضاعفی بر اقتصاد وارد میآید. استان اصفهان بهعنوان دارنده تراز دوم و سوم صادرات کشور، با مشکلات تامین ارز و مواد اولیه مواجه است، این در حالی است که باید برای کارگاهها و کارکنان آن بیشترین امنیت را فراهم کرد.
شریفی افزود: استان اصفهان مسئولیتی سنگین در حوزه تولید در سطح کشور دارد، اما نهادههای لازم بهطور کامل در اختیارش قرار نمیگیرد. وظیفه ما در این استان سنگینتر از سایر استانهاست. صنایعی مانند فولاد مبارکه، ذوبآهن و نیز بخش عمدهای از صنعت نساجی کشور شامل تولید الیاف، نخ، پارچه، پوشاک و حتی ماشینآلات نساجی در اصفهان متمرکز است. وقتی ارز تامین نمیشود و بانکها نقدینگی تزریق نمیکنند، بازار پوشاک محدود و امکان صادرات برای محصولاتی مانند فولاد بهدرستی فراهم نیست. در نتیجه فشار بر صنعت اصفهان بسیار بیشتر از استانی است که ممکن است تنها یک یا دو شهرک صنعتی داشته باشد.
وی با بیان مثالی ادامه داد: وقتی گفته میشود 60 درصد صنایع پرمصرف باید برق خود را تعدیل کنند، این رقم برای استانی که تعداد واحدهای صنعتی آن کم و سطح اشتغال آن پایین است، شاید قابل مدیریت باشد. اما برای استانی مانند اصفهان که نه هزار واحد صنعتی بزرگ و پنج هزار واحد صنعتی متوسط دارد و 60 درصد اقتصاد آن بهیکباره متاثر میشود، مسئله بسیار جدی است. هر یک از این واحدهای بزرگ، اشتغالزایی گستردهای دارند.
مدیرکل امور اقتصادی استانداری اصفهان تاکید کرد: مشکلات کنونی را نباید تنها به کمکاری بخشهای اقتصادی داخلی استان نسبت داد. دو عامل اصلی وجود دارد: اول شرایط دشوار اقتصادی کشور که استان پرظرفیتی مانند اصفهان را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است، و دوم سهم بالای این استان در اقتصاد ملی. اما این به معنای تسلیم شدن یا دو دستی تقدیر را بالا بردن نیست. ما نمیتوانیم بگوییم تقدیر ما این است و فقط منتظر بمانیم تا اقتصاد منقبض شود و روح از کالبد آن خارج گردد.
شریفی خاطرنشان کرد: در مسائل جاری، زیرساختی و بلندمدت، قوای سهگانه استان باید با هماهنگی نهادهای بالادستی و با تفکری فراجناحی، راهحلهایی برای مشکلات بیندیشند. همه این مشکلات به هم پیوسته است و نیاز به یک برنامه جامع برای استان دارد. در شرایطی که با تحریم، جنگ اقتصادی و ناآرامیهای اخیر مواجهیم و بانکها در سه سال گذشته بهدرستی وام ندادهاند، نباید تسلیم شد و تنها منتظر ماند.
وی با بیان اینکه نباید نسبت به توانایی کار و پیشبرد اقتصاد اصفهان تردید کرد، گفت: از حدود یکسال گذشته تدبیر و عزم جدیتری آغاز شده است. همه ما باید عزم خود را جزم کنیم و در حوزههای تورم و مشکلات اقتصادی، دست در دست هم دهیم تا هرکس در سهم خود بتواند گامی بردارد. شورای برنامهریزی استان به ریاست استاندار، نه تسلیم شده و نه تردید کرده، بلکه ارادهای واحد برای حمایت از تولید شکل گرفته است. در اتاق بازرگانی و در جلسات شورای گفتوگو که هر دو هفته یکبار برگزار میشود، همه بخشها اعم از صنعتی و دولتی از مشکلات گلایه میکنند، اما اراده حل مساله وجود دارد. در دوران جنگ هم استان اصفهان مشکلات بزرگی را پشت سر گذاشت و امروز نیز میتواند از پس چالشها برآید. اولین مشکل مردم امروز، مساله تورم است که نرخ آن در کشور به 30 تا 40 درصد رسیده و پایه تورم متاسفانه 30 درصد است. باید با همکاری همه، برای کنترل آن تلاش کرد.
امید شریفی در ادامه با اشاره به اقدامات انجامشده برای کنترل تورم در استان اصفهان افزود: در ابتدای شکلگیری عزم و اراده جدی که از حدود یک سال پیش شروع شد، تورم اصفهان رتبه اول کشور را داشت؛ یعنی ما گرانترین استان بودیم. در دوازده ماه گذشته که کار را شروع کردیم، بالاترین تورم را در میان استانها داشتیم. اما امروز با تدابیر اتخاذشده، از رتبه اول به رتبه بیست و دوم نزول کردهایم. تورم سالانه استان هماکنون 44.7 درصد است که تنها 0.1 درصد بالاتر از میانگین کشور (44.6 درصد) است. همچنین تورم نقطهبهنقطه و ماهیانه استان در حال حاضر پایینتر از میانگین کشوری است.
وی تاکید کرد: از میان سیزده شاخص تورمی که سنجیده میشود، مهمترین شاخص که سبب نارضایتی مردم میشود، تورم مواد خوراکی است. خوشبختانه در این شاخص نیز تورم استان اصفهان پایینتر از میانگین کشوری است. اما احساسی که در مردم وجود دارد (گرانی، گرانفروشی و کمبود کالا) یک واقعیت است. کاری که در استان توانستیم انجام دهیم، کنترل دامنه افزایش قیمتها و مهار نسبی تورم برای مردم استان بود.
مدیرکل امور اقتصادی استانداری اصفهان تصریح کرد: از حدود یک سال پیش، یک قرارگاه کنترل تورم با محوریت استانداری و مشارکت سازمان مدیریت و برنامهریزی و سایر دستگاهها در استان تشکیل شد. در این قرارگاه، نزدیک به 450 قلم کالا و خدمت (از جمله شهریه باشگاههای ورزشی، آموزشگاههای موسیقی، دانشگاه آزاد، قیمت موبایل و تعمیرات لوازم خانگی) بهطور ریزبینانه و اختصاصی زیر نظر قرار گرفت و مدیریت شد. نتیجه این اقدامات، بهبود رتبه تورمی استان بود.
شریفی با تاکید بر اینکه شرایط هنوز مطلوب نیست و مردم با تورم 44 درصدی دست به گریبانند، افزود: تقاضای ما این است که این روند کنترل حداقل آرامش نسبی را به جامعه بازگرداند. وی با اشاره به بحرانهای اخیر گفت: در پی جنگ تحمیلی 12 روزه (اشاره به درگیریهای اخیر) و همچنین ناآرامیهای گذشته، از مردادماه سال قبل به تدبیر استاندار، یک قرارگاه عملیاتی اقتصادی و تنظیم بازار در استان شکل گرفت. در اوج بحران، روزانه دو جلسه با حضور مدیران استانی و دستگاههای مربوطه برگزار میشد تا شرایط بازار کنترل شود.
وی به مشکل کمبود روغن در سطح کشور اشاره کرد و گفت: در حالی که کارخانههای روغنکشی در برخی مناطق تعطیل بودند، با پیگیریهای این کارگروه، کارخانه گلبهار در استان فعال شد و با تلاش شبانهروزی، در یک بازه زمانی، حدود 400 هزار تن روغن در استان توزیع شد. برای 28 شهرستان و با ارائه کوپن الکترونیک به پنج میلیون نفر، موفق شدیم امنیت غذایی و آرامش را در استان در شرایطی شبیه به جنگ حفظ کنیم.
شریفی با اشاره به وضعیت کنونی گفت: الحمدالله امروز وضعیت کالاهای اساسی در استان کنترل شده است و ذخایر ما برای پنج تا شش ماه آینده کفایت میکند. استان اصفهان حتی تامینکننده برخی کالاها برای پنج یا شش استان دیگر نیز هست. بحث فعلی ما، مدیریت تقاضا در زمانهایی مانند واریز یارانه یا حقوق است که مصرف افزایش پیک پیدا میکند. در این مواقع، با تزریق حسابشده کالا به بازار، مانع از ایجاد کمبود یا نوسان شدید قیمت میشویم.
امید شریفی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع تامین گوشت مرغ و قرمز در استان پرداخت و گفت: تقاضای مرغ در استان در بازهای خاص تا چهار برابر افزایش یافت. در حالی که توان تولید روزانه استان 250 تن بود، با تقاضای 700 تا 80 تن مواجه شدیم. استان اصفهان در حوزه گوشت قرمز، واردکننده است و با این چالشها، سعی کردیم شرایط جاری را مدیریت کنیم. برای حل نظاممند مشکلات، یک ستاد تصویری هفتگی (سهشنبهها) با حضور معاونان استاندار تشکیل شده که به مشکلات واحدهای اقتصادی، اصناف و صنایع رسیدگی میکند. همچنین شورای گفتوگوی دولتی-خصوصی به صورت منظم برگزار میشود. اینها ساختارهایی است که برای مدیریت مشکلات در استان ایجاد شده است.
وی سپس به طرح اخیر دولت (هدفمندی یارانهها) پرداخت و به عنوان یک کارشناس اقتصادی تحلیل خود را اینگونه ارائه کرد: این تصمیم، تصمیم درستی بود و مردم هم در اصل با آن موافق هستند. مشکل اصلی در کم و کیف و زمانبندی اجرای آن است، به ویژه در شرایط کنونی که سایه جنگ و تنشهای منطقهای وجود دارد. برخی معتقدند شاید این برهه، زمان مناسبی برای اجرا نبود.
شریفی تصریح کرد: اما باید یک کد مهم را درک کرد: دولت به حدی از بحران در ذخایر ارزی رسیده بود که ناگزیر به اجرای این طرح شد؛ همانطور که رئیسجمهور اشاره کردهاند، گاهی مجبور میشوی برای نجات از آتش، دست به اقدام بزنی. به لحاظ حسابوکتاب، حتی میتوان گفت این اقدام دیر اجرا شد و شاید باید سالها قبل انجام میگرفت.
وی با اشاره به آمارهای نابرابری در بهرهمندی از یارانهها گفت:در حوزه گندم و نان دولت سالانه حدود 200 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان میدهد. مثلاً یک کیسه 40 کیلویی آرد یارانهای 50 هزار تومان است، در حالی که قیمت واقعی آن در بازار آزاد حدود 2 میلیون و 100 هزار تومان است. این اختلاف عظیم، امکان رانت و قاچاق آرد به بازار آزاد را فراهم میکند. سوال اینجاست: آیا شما به عنوان شهروند، این 200 هزار میلیارد تومان یارانه را در زندگی خود و در کیفیت نان مصرفی احساس میکنید؟
شریفی افزود: در حاملهای انرژی افرادی که ویلاهای بزرگ، استخر و خودروهای متعدد دارند، یارانه برق و بنزین بسیار بیشتری نسبت به یک شهروند عادی دریافت میکنند. این از منطق اقتصادی و عدالت اجتماعی به دور است.شاخص مصارف دهک دهم (ثروتمندترین) نسبت به دهک اول (فقیرترین) کل مخارج 6.8 برابر بیشتر خرج میکند. گوشت، 9.9 برابر (حدود 10 برابر) بیشتر گوشت مصرف میکند و طبیعتاً از یارانه نهادههای دام (جو، ذرت، کنجاله) بیشتر بهره میبرد. برنج، 3.7 برابر بیشتر مصرف میکند. لبنیات، 3 برابر بیشتر مصرف میکند.
این آمار نشان میدهد نظام یارانه فرآوردهای فعلی، به طور نامتوازنی به ثروتمندان کمک میکند و فقرا را به طور نسبی فقیرتر نگه میدارد.
شریفی با طرح پرسشی انتقادی گفت: کدام منطق حکم میکند نفت را با قیمتی پایین و با کیفری و زحمت دور زدن تحریمها بفروشیم، پول آن را به صرافیها بیاوریم، تبدیل به ریال کنیم و بعد به صورت یارانه غیرمستقیم توزیع کنیم، در حالی که نتیجه آن افزایش فاصله طبقاتی است؟
وی با هشداری مهم تاکید کرد: در حکمرانی همه کشورها، چه کمونیستی، چه لیبرالیستی، چه شرقی و چه غربی، طبقه متوسط به عنوان ضربهگیر و ستون خیمه حاکمیت حمایت میشود. اما نوع فعلی یارانهها در کشور ما، در حال حذف طبقه متوسط و افزایش فاصله طبقاتی است. این یک خطر جدی برای ثبات و انسجام اجتماعی است.
وی ادامه داد: برای اجرای بهتر طرح و کاهش شوک به مردم، در استان شناسایی دقیق جامعه هدف و تامین اقلام مورد نیاز آنان؛ ایجاد انضباط توزیع از طریق تجهیز 8000 واحد صنفی در سطح استان؛ فعالسازی شبکه 25000 پایانه فروشگاهی برای دسترسی آسان مردم به کالاهای اساسی در نزدیکترین محل به زندگی آنان؛ ذخیرهسازی کالاهای اساسی برای چند ماه آینده، انجام شد.
شریفی گفت: اگرچه استان با تورم 84٪ در قیمت نیازهای اساسی مواجه است، اما در روند حرکت قیمتها (ترند) جزو 6 یا 7 استان ارزان کشور قرار دارد (مثلاً قیمت گوشت در اصفهان نسبت به متوسط کشور مطلوبتر است)، این نشاندهنده موفقیت نسبی در کنترل شیب افزایش قیمتها است.
شریفی تاکید کرد که کشور در سالهای اخیر با بحرانهای بیسابقهای مواجه شده (از بیماری همهگیر تا ناآرامیها و تحریم) که هر کدام میتوانست ساختار یک کشور را متزلزل کند.
وی تاکید کرد که نباید اجازه داد این بحرانهای جاری، مسئولان را از برنامههای بلندمدت توسعهای غافل کند.
شریفی با پذیرش دشواری های اقتصادی کنونی، بر این نکته پافشاری میکند که راه حل، توقف و انفعال نیست، بلکه مدیریت همزمان بحرانهای جاری و تداوم برنامههای توسعه ساختاری است. استان اصفهان با ایجاد ساختارهای جدید مدیریتی (مانند قرارگاهها، شورای گفتوگو و نقشه راه اقتصادی) و تمرکز بر پروژههای کلان، در تلاش است تا از این گردنه سخت عبور کند و بار دیگر نقش محوری خود در اقتصاد ملی را ایفا نماید.
وی از پیگیری ایجاد پنج منطقه ویژه اقتصادی در استان و استانهای همجوار خبر داد و گفت: چهار مورد از این مناطق، مراحل انتقال زمین خود را به پایان رساندهاند. این مصوبات نیاز به تایید شورای عالی مناطق ویژه اقتصادی و هیئت دولت دارد. با پیگیریهای انجام شده، انتظار داریم ظرف دو تا سه سال آینده شاهد جهش اقتصادی در حوزههای درآمدزایی و فناوری در این مناطق باشیم.
شریفی به پیشرفت فیزیکی قابل توجه این پروژهها اشاره کرد و افزود: حدود 70 درصد از پیشرفت فیزیکی فاز اول این پروژهها محقق شده است.
وی از محقق شدن یک آرزوی دیرینه استان خبر داد و گفت: پس از یک سال و نیم پیگیری، مجوز خط هوایی اختصاصی اصفهان اخذ شده و این خط برقرار شده است.
شریفی با اشاره به تدوین نقشه راه اقتصادی استان و ثبت اتفاقات مثبت در حوزه اقتصاد، ابراز امیدواری کرد که این اخبار به جامعه منعکس شود تا مردم در کنار آگاهی از مشکلات، از تلاشهای انجامشده برای توسعه بلندمدت استان نیز اطمینان خاطر پیدا کنند. وی تاکید کرد: حکمرانی استان از مسائل بلندمدت و توسعهای غافل نیست.