نقش تک تک افراد جامعه در زمان فتنه چیست؟
دشمن با ایجاد فتنه جدید و اغتشاش در دیماه گذشته به دنبال دستیابی به اهداف شوم خود را داشت که البته مردم خود با حضور در راهپیمایی پرشور 22 دی پاسخ آن را داد.
در این باره گفتوگویی با فاطمه نعمتی، مدیر مدرسه علمیه فاطمیه(س) مشگینشهر و نیز حبیبه شاهنده، مدیر مدرسه علمیه ثامنالحجج (ع) شهرستان پارسآباد انجام دادهایم و در آن فتنه و نقش مردم و مراکز علمی برای تقابل با آن را مورد بررسی قرار دادهایم که متن آن به این شرح اسـت:
تسنیم: همانگونه که رهبر معظم انقلاب در سخنان خود در روز مبعث از مسئله اخیر به عنوان فتنه نام بردند، به نظر شما برای آشنایی و شناخت بیشتر مردم با این فتنه و عوامل آن، حوزههای علمیه و طلاب و اساتید چه نقش و وظیفهای دارند؟
فاطمه نعمتی: فتنه در ادبیات دینی و انقلابی به معنای اختلال در مرجعیت حق و باطل و تلاشی برای وارونهسازی ارزشها است، رهبر معظم انقلاب با نامیدن رخداد اخیر به عنوان «فتنه»، در واقع هشدار دادهاند که مسئله، صِرف آشوب یا اعتراض نیست بلکه یک تلاش سازمانیافته برای ضربه زدن به مبانی هویتی و ایمانی جامعه اسلامی است.
وظیفه حوزههای علمیه اعم از تولید و انتشار محتوای علمی و رسانهای برای توضیح ابعاد فتنه از نظر قرآن، سیره اهل بیت(ع) و تحلیلهای اجتماعی برای تبیین معرفتی است، باید با تربیت طلابی که بتوانند در جلسات مردمی، سخنرانیها و فضای مجازی مسیر حق را از باطل جدا کنند، بصیرت عمومی مردم را تقویت کنند و با رصد و نقد اندیشههای انحرافی که زمینهساز فتنهاند؛ نظیر تحریف اسلام ناب، ترویج سکولاریسم دینی، آسیبشناسی فکری کرده و با ایجاد حلقههای جهاد تبیین هستههایی از طلاب فعال در رسانه، فضای مجازی و مسجد تشکیل دهند تا ارتباط مستقیم با مردم داشته باشند.
حبیبه شاهنده: حوزههای علمیه به عنوان میراثداران علم و ولایت و قله بصیرت، باید با بهرهگیری از آموزههای عمیق دینی و تحلیلهای روشنگرانه با استفاده از روشهای نوین تبلیغی، منابر، کلاسها و تولید محتوا، ویژگیها و ماهیت فتنهها را برای مردم تبیین کنند طلاب و اساتید باید با بیان شاخصهای فتنه از منظر قرآن و عترت و با استناد به تاریخ صدر اسلام و انقلاب اسلامی جامعه را نسبت به توطئههای دشمنان هوشیار کنند و با تدبر در کلام امامین انقلاب حقایق و خط اصلی نظام را از تحریفها و شبههها جدا سازند.
تسنیم: موضوع دیگری که رهبری فرمودند درباره عوامل فتنه بود، عواملی که ایشان به 2 دسته لیدرها و پیادهنظام تقسیم کردند؛ به نظر شما برای مقابله با این عوامل فتنه، شناخت بهتر آنها و روشنگری جامعه، طلاب و حوزهها چه نقشی میتوانند ایفا کنند؟
فاطمه نعمتی: رهبر انقلاب با تقسیم عوامل فتنه به 2 دسته لیدرها؛ یعنی طراحان فکری و عملی و پیادهنظام؛ یعنی افراد غافل یا فریبخورده، به تفاوت میان نیتها و انگیزهها اشاره کردند، لیدرها اغلب مأموریتمحور و وابسته هستند، در حالی که غالب پیادهنظامها دچار شبهه و ناآگاهی هستند. وظیفه طلاب و حوزهها تحلیل دقیق گفتمان لیدرها در رسانهها و دانشگاهها و شناسایی نقاط نفوذ و انحراف در لایههای فرهنگی، هنری و سیاسی کشور بوده و برای هدایت پیادهنظامها، گفتوگوهای چهره به چهره در فضای عمومی، مدرسه، مسجد و شبکههای اجتماعی برای زدودن شبههها و بازگرداندن افراد، همچنین تولید روایت صحیح جهت مقابله با روایت تحریفشده فتنه با ابزارهای هنری و رسانهای از وظایف حوزه است.
حوزه باید برای تربیت نخبگان بصیر، دورههای آموزشی تحلیل سیاسی و دینی برگزار کند تا طلبهها بتوانند نقش راوی حقیقت در میدان ابهامآفرینی دشمن ایفا کنند.
حبیبه شاهنده: حوزههای علمیه باید با تشکیل اتاقهای هیأتهای اندیشهورز بصیرتی و گروههای تحلیل، با روشنگری و افشای اهداف پشتپرده عوامل فتنه، روشهای پیادهنظام فتنه نظیر شایعهپراکنی، ایجاد یأس و اختلاف را با مثالهای عینی از وقایع کنونی، برای مردم شرح دهند طلاب و مبلغان باید با مطالعه دقیق و ارائه تحلیلهای مستند، نقش لیدرها و پیادهنظام فتنه را برای مردم تشریح کنند و نشان دهند چگونه این گروهها با شعارهای فریبنده، منافع نظام و امنیت ملی را هدف گرفتهاند.
تسنیم: طلاب و حوزههای علمیه در روزهای بعد از خاموش شدن فتنه و در همراهی با مردم، باید چگونه عمل کنند؟
فاطمه نعمتی: فتنه پس از فروکش کردن در سطح خیابان، به طور معمول در سطح ذهن و فرهنگ ادامه مییابد و دشمن از شکست میدانی به تفسیر وارونه رخدادها عقبنشینی میکند. وظیفه حوزههای علمیه در چنین شرایطی کمک به بازسازی و ترمیم انسجام ملی از راه گفتوگو با اقشار آسیبدیده یا دچار تردید، با نگاه تربیتی بوده و با حضور فعال در میدان خدمت اجتماعی، کمکرسانی، پرورش امید و معنویت در جامعه، همراه با مردم بودن است.
همچنین بازگرداندن اعتماد عمومی به مسیر انقلاب از طریق بیان دستاوردها و اصلاح ضعفها با صداقت و روشنگری برای گفتمان امید و تبیین تجربه فتنه از دیگر وظایف حوزهها و طلاب است.
حبیبه شاهنده: پس از فتنه، حوزههای علمیه به ویژه صاحب نظران، مبلغان و اساتید مؤثر در عرصههای مختلف با استفاده از ظرفیتهای تبلیغی و تبیینی باید به تبیین درسهای عبرتآمیز فتنه در طول تاریخ اسلام بپردازند و تقویت اتحاد مقدس در کشور با تأکید بر مشترکات دینی و ملی، کمک به التیام زخمها و آسیبدیدگان عملیات ناجوانمردانه تروریستی، تقدیر از بصیرت مردم و تجلیل از شهیدان و مدافعان حریم نظام و امنیت وطن، طراحی برنامههای فرهنگی بلندمدت برای ایمنسازی نسل جوان در برابر فتنههای آینده و امید آفرینی در جامعه از هیچ تلاشی دریغ نکنند.
تسنیم: رهبری انقلاب در چندین سخنرانی اخیر خود، مردم و مسئولان را به حمایت بیشتر از دولت ترغیب میکنند. حوزههای علمیه چگونه میتوانند در تبیین این سخن رهبری گام بردارند؟
فاطمه نعمتی: پشتیبانی از دولت مستقر، در نظام اسلامی بخشی از حفظ «نظم اجتماعی» و جلوگیری از هرج و مرج است. بیان منطق صبر، کار و مقاومت بر پایه آموزههای قرآن و سیره اهل بیت (ع) همچنین نقد منصفانه و انتقال مطالبات مردم به بدنه دولت، تولید محتوای امیدآفرین و تربیتی که مردم را از یأس و ناامیدی دور کند، میتواند از وظایف طلاب باشد.
حبیبه شاهنده: تبیین همراهی با دولت در شرایط سخت اقتصادی با استناد به فرمایشات مقام معظم رهبری در این چنین وضعیتی که دشمن با فشار اقتصادی قصد تفرقهافکنی و تضعیف جایگاه قوا در بین مردم را دارد از ضروریات عرصههای تبلیغی مبلغان حوزههای علمیه است، مبلغان میتوانند با بیان نمونههای تاریخی مانند صبر مؤمنان در جنگ اقتصادی صدر اسلام و تشریح استراتژی دشمن در ایجاد نارضایتی، این نکته را منتقل کنند که دشمن میخواهد با فشار معیشتی مردم را از نظام جدا کند؛ بنابراین مقاومت و حمایت از دولت، در واقع بخشی از جهاد اقتصادی در برابر توطئه دشمن است.
تسنیم: به نظر شما در زمان فتنه، نقش افراد جامعه به صورت فردی و گروهی در امر، روشنگری، جهاد تبیین و گام نهادن در مسیر تمدن نوین اسلامی چیست؟
فاطمه نعمتی: فتنه، آزمون بصیرت فردی و اجتماعی است در این زمان هر فرد مؤمن، عضوی از «شبکه جهاد تبیین» است و مسئولیت دارد در هر سطحی از توان، دفاع از حقیقت را به شکل فعال انجام دهد. در بُعد فردی، با مطالعه و فهم ریشههای فتنه، پرهیز از قضاوت سطحی و احساساتی، فعالیت در محیطهای کوچک خانواده، مدرسه، گروههای دوستانه برای انتقال روایت حق و پرهیز از بازنشر شایعات و شبههها میتواند نقش ایفا کند و در ابعاد گروهی با تشکیل گروههای جهادی، فرهنگی و رسانهای متعهد به گفتمان انقلاب اسلامی، مشارکت در طرحهای خدمتی و اجتماعی برای حفظ پیوند قلبی مردم با ارزشهای نظام میتوانند نقش ایفا کنند.
حبیبه شاهنده: هموطنان به عنوان سرباز جبهه تبیین، با افزایش بصیرت شخصی از طریق مطالعه و توجه به رهنمودهای رهبری معظم، باید خود را در برابر شبهات واکسینه کنند و در شبکههای اجتماعی و فضای حقیقی، به سرباز تبیین تبدیل شده و بتوانند شایعات تفرقهانگیز دشمنان انقلاب اسلامی را خنثی کنند در این میان بدون شک حوزههای علمیه با تکیه بر سرمایههای علمی، معنوی و تاریخی خود، میتوانند در همه زمانها به ویژه بحرانها، پناهگاه بصیرت و مقاومت برای امت اسلامی باشند.