هشدار اداره هوانوردی فدرال آمریکا درباره خطر زبالههای فضایی برای پروازهای مسافری
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) در ژانویه ۲۰۲۶ هشدار ایمنی جدیدی با عنوان «SAFO ۲۶۰۰۱» صادر کرد. این هشدار به شرکتهای هواپیمایی و خدمه پرواز درباره افزایش خطرات ناشی از پرتابهای فضایی و ورود مجدد موشکها به جو هشدار داده است.
با افزایش تعداد فضاپیماهایی که وارد جو زمین میشوند، احتمال بروز «شکستهای فاجعهبار» هرچند نادر اما جدی افزایش یافته است. این موضوع میتواند موجب ریزش زبالههای فضایی در جو و ایجاد خطرات غیرمنتظره برای هواپیماها شود.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا از شرکتهای هواپیمایی خواسته است خود را برای حادثه موشکی آماده کنند که ممکن است بدون هشدار قبلی، عملیات عادی پرواز را مختل کند. این هشدار الزام قانونی ندارد، اما نشانهای روشن از تبدیل شدن موضوع زبالههای فضایی به نگرانی واقعی برای ایمنی پروازها است.
فعالیتهای فضایی بهسرعت در حال افزایش است. اداره هوانوردی فدرال آمریکا سال مالی ۲۰۲۴ را با ثبت رکورد ۱۴۸ عملیات مجاز پرتاب و بازگشت فضایی به پایان رساند. پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۳۴ به ۲۰۰ تا ۴۰۰ عملیات در سال برسد.
این روند چالشهای تازهای برای هوانوردی ایجاد میکند، زیرا بسیاری از مسیرهای پرتاب و بازگشت فضاپیماها از حریم هوایی عبور میکنند که به طور روزمره توسط جتهای مسافربری استفاده میشود. وقوع یک نقص فنی در زمان و مکان نامناسب میتواند تاثیرات زنجیرهای در کل سیستم حملونقل هوایی ایجاد کند.
نمونهای از این وضعیت در مارس ۲۰۲۵ رخ داد که خرابی فضاپیمای استارشیپ اسپیسایکس، به سقوط قطعات و توقفهای موقت زمینی در فرودگاههای اصلی فلوریدا منجر شد.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا در هشدار «SAFO ۲۶۰۰۱»، چند اقدام عملی را برای شرکتهای هواپیمایی و خدمه پرواز توصیه کرده است. این اقدامات شامل بررسی دقیق خطرات مرتبط با پرتابهای فضایی در مرحله برنامهریزی پرواز، پیشبینی تغییر مسیرها یا الگوهای توقف احتمالی و حمل سوخت کافی برای جلوگیری از تبدیل تاخیرها به وضعیت اضطراری کمبود سوخت است.
همچنین تعیین فرودگاههای جایگزین در صورت فعال شدن ناگهانی هشدار مناطق واکنش به زبالههای فضایی و حفظ هوشیاری توصیه شده است. اداره هوانوردی فدرال آمریکا هشدار داد که اعلام مناطق واکنش به زبالههای فضایی در فضای هوایی غیرراداری یا اقیانوسی انجام نمیشود و این موضوع برای پروازهای طولانیمدت بر فراز اقیانوسها چالشبرانگیزتر است.
با افزایش تعداد پرتابهای فضایی، ایمنی هوانوردی بیش از گذشته به سامانههای تشخیص سریعتر، ارتباطات شفافتر و ابزارهای مسیریابی هوشمندتر وابسته خواهد بود. سامانههایی که بتوانند در عرض چند دقیقه مسیرها را تطبیق دهند، نه اینکه منتظر بمانند تا خلبانان متوجه سقوط بقایای فضاپیما شوند.