طرح جامع مس نهایی شد؛ صادرات مس مشروط به گواهی بورس کالا

به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، «طرح جامع مس» با هدف شفاف‌سازی بازار و جلوگیری از خروج غیرمولد سرمایه از کشور، در آستانه ابلاغ نهایی قرار دارد. این طرح با رویکردی جدید، مکانیزم‌هایی را برای تمایز میان تولیدکنندگان واقعی و واسطه‌های بازار مواد اولیه طراحی کرده است.

بر این اساس، سهمیه مواد اولیه بر اساس عملکرد واقعی تولید در سامانه جامع تجارت تعیین می‌شود و صادرات محصولات مسی، مشروط به ارائه گواهی بورس کالا خواهد بود. این اقدام با هدف جلوگیری از خروج ارز حاصل از صادرات و مقابله با دلالان، صورت می‌گیرد.

تدوین طرح جامع مس و اهداف برنامه هفتم توسعه

محمدرضا کریمی، مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت، در تشریح جزئیات این طرح اظهار داشت: هدف‌گذاری در صنعت مس بر مبنای تکالیف برنامه هفتم توسعه است که تا سال ۱۴۰۷ نیازمند دستیابی به ارقام مشخصی در تولید است. «طرح جامع مس» نیز در همین راستا تدوین شده و در مراحل پایانی ابلاغ قرار دارد. این طرح، الزامات تحقق اهداف تولیدی، از جمله میزان انرژی، آب، و زیرساخت‌های حمل‌ونقل مورد نیاز را نیز پیش‌بینی کرده است.

مقابله با چالش‌های صادراتی و حذف واسطه‌ها

کریمی به چالش‌های موجود در حوزه صادرات «کاتد مس» اشاره کرد و گفت: ارزش اقتصادی و نقدشوندگی بالای این محصول، بستری را برای فعالیت واسطه‌ها فراهم کرده بود. این افراد کالا را از بورس با قیمت داخلی خریداری و بدون بازگرداندن ارز حاصل از صادرات، آن را صادر می‌کردند. در برخی موارد نیز با تغییر تعرفه، اقدام به صادرات محصولات مسی به شکل مفتول یا قطعات خرد شده می‌کردند تا ردگیری نشود.

پیوند سهمیه خرید با تولید واقعی

مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت تاکید کرد: برای مقابله با این وضعیت، مکانیزم خرید به عملکرد تولید و فروش متصل شده است. در این طرح، سهمیه خرید شرکت‌ها با عملکرد واقعی آن‌ها در سامانه جامع تجارت سنجیده می‌شود. در صورتی که شرکتی در سه ماه گذشته با سهمیه خرید خود، تولید و فروشی ثبت نکرده باشد، سهمیه بعدی وی کاهش یا به طور موقت قطع خواهد شد. همچنین، ضریب مصرف «کیل مصرف» برای هزاران شناسه کالا استخراج شده است.

صادرات منوط به گواهی بورس کالا

کریمی افزود: با همکاری گمرکات کشور، زیرساخت‌های لازم برای اجرای طرح فراهم شده است و پیش‌بینی می‌شود تا نیمه فصل زمستان امسال، صادرات کاتد مس، مفتول و سایر محصولات مسی، صرفاً با ارائه «گواهی صادراتی بورس کالا» امکان‌پذیر باشد. این اقدام با هدف جلوگیری از دمپینگ و ارزان‌فروشی محصولات مسی به عنوان سرمایه‌های ملی صورت می‌گیرد.

تحلیل وضعیت ظرفیت‌ها و آمار تولید صنعت مس

بر اساس آخرین آمارها، تولید کنسانتره مس با رشد ۱۷ درصدی مواجه شده است، هرچند نوسانات مقطعی در تولید کاتد به دلیل حوادث پیش‌بینی‌نشده رخ داده است. طبق برنامه هفتم توسعه، ظرفیت تولید در حلقه‌های مختلف زنجیره مس تا سال ۱۴۰۷ باید به طور قابل توجهی افزایش یابد.

در حال حاضر، ظرفیت تولید کنسانتره مس در کشور معادل یک میلیون و ۴۱۲ هزار تن است که از این میزان، یک میلیون و ۲۰۲ هزار تن مربوط به شرکت ملی صنایع مس ایران است. پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۱۴۰۷، ظرفیت تولید کنسانتره به ۳ میلیون و ۳۶۰ هزار تن برسد.

ظرفیت موجود تولید کاتد مس در کشور ۳۴۶ هزار تن است که این رقم تا سال ۱۴۰۷ باید به ۸۰۰ هزار تن افزایش یابد. همچنین، ظرفیت نصب‌شده در حوزه محصولات مسی پایین‌دستی و نیمه‌ساخته معادل یک میلیون و ۱۶ هزار تن است.

عملکرد تولید ۸ ماهه سال جاری نشان‌دهنده کاهش جزئی در تولید کاتد به دلیل حادثه آتش‌سوزی در واحد «خاتون‌آباد» است، اما تولید کنسانتره با رشد ۱۷ درصدی به یک میلیون و ۴۱ هزار و ۲۰۰ تن رسیده است. انتظار می‌رود این کاهش تولید در ماه‌های آینده جبران شود.