تغییر پارادایم در بانکداری با ورود پول دیجیتال

پول دیجیتال به‌عنوان عاملی قدرتمند، وضعیت حاکم بر بانکداری سنتی را دستخوش تحول اساسی می‌کند. این فناوری، امکان انتقال وجه بی‌درنگ و شبانه‌روزی را از طریق سامانه‌های مشترک و بدون نیاز به عبور از لایه‌های متعدد واسطه‌ها فراهم می‌آورد.

بزرگ‌ترین اثر این تحول، افزایش چشمگیر سرعت تسویه پرداخت‌ها و انتقال‌های مالی است؛ تسویه آنی به معنای پایان انتظار برای جابه‌جایی پول خواهد بود. این امر مستقیماً سرعت گردش سپرده‌ها در ساختار مالی را بالا برده و متعاقباً، شیوه تأمین مالی بانک‌ها و نحوه استفاده آن‌ها از ترازنامه‌هایشان را تغییر خواهد داد. در این چشم‌انداز جدید، بانک‌ها ممکن است درآمد کمتری از نگهداری صرفِ سپرده‌ها کسب کنند اما حجم بسیار بالاتری از تراکنش‌ها را مدیریت خواهند کرد.

کمرنگ شدن مرز پس‌انداز و سرمایه‌گذاری

پول دیجیتال همچنین مرز سنتی میان پس‌انداز و سرمایه‌گذاری را محو می‌سازد. مشتریان می‌توانند به‌جای نگهداری نقد در حساب‌های پس‌انداز سنتی، دارایی خود را به‌صورت دیجیتال نگهداری کنند؛ دارایی‌هایی که هم بازدهی اقتصادی دارند و هم قابلیت جابه‌جایی یا سرمایه‌گذاری فوری را فراهم می‌کنند. برخی از مدیران بزرگ دارایی، نمونه‌های عملی این مدل را با ارائه نسخه‌های دیجیتال صندوق‌های بازار پول که به‌صورت آنی تسویه می‌شوند، به نمایش گذاشته‌اند.

برای مصرف‌کنندگان، مزایای اصلی شامل پرداخت‌های سریع‌تر و ارزان‌تر، به‌ویژه در مبادلات فرامرزی، خواهد بود. همچنین، دسترسی به بازارهای سرمایه‌گذاری با تسهیم دارایی‌هایی مانند املاک یا اوراق قرضه به واحدهای دیجیتال کوچک‌تر، آسان‌تر می‌شود.

هزینه‌ها و چالش‌های پیش رو

از منظر بانک‌ها، این دگرگونی مستلزم هزینه‌های زیرساختی بیشتر در حوزه فناوری و در عین حال، وابستگی کمتر به شبکه‌های فیزیکی شعب و نیروی انسانی است. با این حال، گذار به این سیستم نه سریع خواهد بود و نه یکنواخت. انتظار می‌رود پذیرش پول دیجیتال میان کشورها و گروه‌های مختلف مشتریان متفاوت باشد؛ جوان‌ترها و کسب‌وکارها احتمالاً سریع‌تر این مدل را به کار خواهند گرفت. نهادهای نظارتی نیز با احتیاط با موضوع برخورد می‌کنند که ممکن است سرعت این تغییرات را تعدیل سازد.

با این وجود، مسیر کلی تحول قطعی است. به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، محصولات کارآمدتر در بلندمدت پیروز میدان خواهند بود. بانک‌هایی که بتوانند زودتر خود را با الزامات پول دیجیتال منطبق سازند، مزیت رقابتی کسب خواهند کرد، درحالی‌که اتکای صرف به سامانه‌های قدیمی آن‌ها را در معرض عقب‌ماندگی قرار می‌دهد. آینده صنعت بانکداری احتمالاً نه از طریق اپلیکیشن‌های جدید، بلکه از بازطراحی بنیادین نحوه جابه‌جایی پول رقم خواهد خورد.