حبوبات؛ ضامن سلامت تغذیه و پایداری زیست‌محیطی در کشاورزی

روز جهانی حبوبات با هدف افزایش آگاهی درباره نقش حیاتی این محصولات در تغذیه انسان و کشاورزی پایدار گرامی داشته می‌شود؛ حبوبات به دلیل غنی بودن از پروتئین و فیبر و همچنین توانایی تثبیت نیتروژن خاک، اهداف چندگانه‌ای را برای کشاورزان و مصرف‌کنندگان دنبال می‌کنند.
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، هر ساله دهم فوریه به عنوان روز جهانی حبوبات تعیین شده است. این نام‌گذاری در سال ۲۰۱۶ توسط سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) صورت گرفت تا اهمیت حبوبات در تغذیه، محیط زیست و کشاورزی پایدار بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

حبوبات برای کشاورزان دو کارکرد اساسی دارند؛ تأمین امنیت غذایی خانوارها و ایجاد ثبات اقتصادی از طریق فروش محصول. علاوه بر این، خواص منحصر به فرد این محصولات در تثبیت نیتروژن، حاصلخیزی خاک را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد و عمر مفید زمین‌های کشاورزی را طولانی‌تر می‌کند. کشاورزان با استفاده از کشت مخلوط و گیاهان پوششی می‌توانند با گنجاندن حبوبات در برنامه زراعی خود، تنوع زیستی را در مزارع و زیر خاک ارتقا بخشند.

### اهمیت تغذیه‌ای و زیست‌محیطی حبوبات

حبوبات منابع غنی پروتئین، فیبر و ریزمغذی‌های ضروری هستند. کشت این محصولات نیاز به کودهای شیمیایی را به واسطه بهبود حاصلخیزی خاک کاهش داده و نقش کلیدی در کشاورزی پایدار و امنیت غذایی ایفا می‌کنند. با این حال، تغییر عادات غذایی و سبک زندگی شهری موجب کاهش مصرف سرانه حبوبات در بسیاری از کشورها شده است. فائو تأکید دارد که باید برداشت‌های قدیمی اصلاح شده و حبوبات به عنوان غذاهای مدرن، سالم و سازگار با اقلیم ترویج یابند تا دسترسی به رژیم‌های غذایی مغذی و مقرون‌به‌صرفه برای همگان تضمین شود.

این محصولات به دلیل دارا بودن پروتئین گیاهی بالا، به ویژه برای افراد گیاهخوار و وگان اهمیت دارند و زمانی که با غلات مصرف شوند، کیفیت پروتئین دریافتی را بهبود می‌بخشند.

مزایای زیست‌محیطی حبوبات شامل نیاز آبی کمتر، کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی از طریق تثبیت نیتروژن و بهبود کربن آلی خاک است که مجموعاً ردپای زیست‌محیطی آن‌ها را به حداقل می‌رساند.

### فواید چندوجهی حبوبات

**سلامت و تغذیه:** حبوبات با تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری، به تقویت سلامت قلب، مدیریت وزن و پیشگیری از بیماری‌های مزمن کمک می‌کنند.

**کاهش هدررفت مواد غذایی:** ماندگاری طولانی‌مدت حبوبات نسبت به گوشت، به افزایش تنوع غذایی کمک کرده و هدررفت را کاهش می‌دهد.

**حاصلخیزی خاک:** تثبیت طبیعی نیتروژن جوی توسط این گیاهان، تنوع زیستی و کیفیت خاک را به طور طبیعی بهبود می‌بخشد.

**پشتیبانی از کشاورزی پایدار:** استفاده گسترده از حبوبات در کشت تناوبی، کارایی کودهای شیمیایی را بالا برده و از پایداری سیستم‌های کشاورزی حمایت می‌کند.

**ایجاد اشتغال روستایی:** کشت حبوبات فرصت‌های جدید کارآفرینی، به‌ویژه برای زنان و جوانان ساکن روستاها فراهم می‌آورد.

**تنوع ژنتیکی:** تنوع گونه‌های حبوبات، زمینه را برای توسعه ارقامی مقاوم در برابر تغییرات آب و هوایی فراهم می‌سازد.

**امنیت غذایی و دامپروری:** کشت این محصولات در کنار سایر محصولات، امنیت غذایی را تقویت کرده و درآمد کشاورزان را افزایش می‌دهد. همچنین، بقایای محصولات حبوبات به عنوان خوراک باکیفیت برای دام‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

©‌ وبانگاه, فائو,ایسنا,سایت واجیراماندراوی

دکمه بازگشت به بالا