کشف شواهدی از تونل زیرزمینی عظیم در سیاره زهره

تحلیل مجدد داده‌های ماموریت ماژلان ناسا توسط دانشمندان، احتمال وجود یک دالان گدازه‌ای بزرگ زیر سطح سیاره زهره را مطرح کرده است که این کشف، دیدگاه زمین‌شناسی این سیاره را به چالش می‌کشد.
بر اساس داده‌های چند دهه پیش ماموریت «ماژلان» ناسا، پژوهشگران موفق به شناسایی ساختاری شدند که به نظر می‌رسد تونلی زیرزمینی وسیع در سیاره زهره باشد و احتمالا در اثر فعالیت‌های آتشفشانی شکل گرفته است. به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، این کشف در صورت تأیید، دومین گزارش از وجود دالان گدازه‌ای در زهره خواهد بود و این یافته به شواهد فزاینده‌ای اضافه می‌کند که تصور قدیمی مبنی بر مرده بودن زمین‌شناسی زهره را زیر سؤال می‌برد.

لورنزو بروزونه، پژوهشگر دانشگاه ترنتو در ایتالیا، اهمیت این کشف را در محدودیت دانش کنونی ما از زهره دانست و بیان کرد که تاکنون مشاهده مستقیمی از فرآیندهای زیرسطحی این سیاره دوقلوی زمین وجود نداشته است. وی افزود که شناسایی یک حفره آتشفشانی، نظریه‌هایی را که دانشمندان مدت‌ها بر مبنای فرضیه مطرح کرده بودند، تقویت می‌کند.

از آنجایی که زهره همواره توسط ابرهای غلیظ پوشیده شده است، مطالعه زمین‌شناسی آن متکی بر تصاویر راداری است. مدارگرد ماژلان ناسا در سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲ با استفاده از رادار طراحی‌شده مخصوص، بخش بزرگی از سطح زهره را نقشه‌برداری کرد و تصاویر گسترده‌ای ارائه داد که هنوز در حال تحلیل هستند. این رادار با ارسال امواج رادیویی و اندازه‌گیری زمان بازگشت سیگنال‌ها، نقشه‌های دقیقی از سطح سیاره تهیه کرد که شامل زنجیره‌هایی طولانی از گودال‌ها یا مناطق فروریخته بود.

پژوهشگران اظهار کردند که برخی از این فروریزش‌ها ده‌ها تا هزاران مایل امتداد دارند و نشان‌دهنده وجود لوله‌های گدازه در زیر سطح زهره هستند. بروزونه و تیمش بر روی فروپاشی‌های سطحی که به شکل دهانه‌هایی شبیه نورگیر ظاهر می‌شوند تمرکز کردند.

آن‌ها مشاهده کردند که یکی از این ویژگی‌ها در دامنه غربی کوه نیکس (یکی از ۱۶۰۰ آتشفشان بزرگ زهره) الگوی راداری خاصی ایجاد کرده که با نشانه‌های فروپاشی سقف لوله‌های گدازه منطبق است. بروزونه تخمین زد که این مجرا می‌تواند تا ده‌ها کیلومتر زیر سطح امتداد داشته باشد، اگرچه تأیید نهایی نیازمند مشاهدات جدید است.

فرصت تأیید این سازه در مأموریت‌های آینده زهره فراهم خواهد شد. ماموریت‌هایی مانند «انویژن» آژانس فضایی اروپا، مجهز به دستگاه «رادار ژرفاسنج زیرسطحی» (SRS) خواهند بود که قادر است تا عمق صدها متر نفوذ کرده و حتی در غیاب دهانه‌های سطحی، مجاری زیرسطحی را شناسایی کند. بروزونه معتقد است که کشف صورت گرفته، نقطه آغاز یک فعالیت پژوهشی طولانی‌مدت و جذاب در مورد ساختار زیرین زهره است. این پژوهش در مجله «نیچر کامیونیکیشنز» منتشر شده است.

©‌ وبانگاه, ایسنا, اسپیس, Nature Communications

دکمه بازگشت به بالا