سامانه «طوسا»؛ دستیار هوش مصنوعی وزارت نیرو در آستانه بهره‌برداری عملیاتی

رونمایی از سامانه هوشمند «طوسا»؛ دستیار هوش مصنوعی وزارت نیرو

پروژه «سامانه طوسا» به‌عنوان سکوی هوش مصنوعی وزارت نیرو، از اسفندماه ۱۴۰۳ با واگذاری به دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی توسط معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری آغاز شد. این سامانه با دامنه رسمی toosa.ir ثبت و نسخه اولیه آن (MVP) در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ برای نمایش قابلیت‌های پایه سیستم منتشر شد.

به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، تیم مهندسی این پروژه توانسته‌اند با وجود چالش‌هایی نظیر شرایط خاص کشور و محدودیت‌های اینترنتی، سامانه را به نسخه پنجم برسانند. این تأخیرها عمدتاً ناشی از تمرکز تیم بر تحویل فاز نخست در مهر و آبان‌ماه بود.

تکمیل فاز نخست با ۱۶۰ هزار عنوان قانون

محمدمهدی اثنی‌شعری، عضو هیأت علمی دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی و مدیر پروژه «طوسا»، درباره چارچوب فاز اول توضیح داد: تمرکز این فاز بر پاسخگویی به قوانین و مقررات عمومی وزارت نیرو بود. در این راستا، حدود ۱۶۰ هزار عنوان قانون و مقررات عمومی گردآوری، پالایش و نمایه‌سازی شده است.

وی همچنین به ارزیابی‌های چندسطحی انجام‌شده برای سنجش دقت سامانه اشاره کرد و افزود: بر اساس نتایج، تیم اجرایی در رده‌های بالای جدول ارزیابی قرار گرفت. پیش‌بینی می‌شود با انجام ارزیابی مجدد، دقت سامانه به حدود ۹۰ درصد برسد که ۱۰ درصد باقیمانده نیازمند تأیید رسمی وزارت نیرو خواهد بود.

گام بعدی: گفت‌وگو با داده‌ها

اثنی‌شعری در خصوص فاز دوم پروژه اظهار داشت که تمرکز این مرحله بر مفهوم «گفت‌وگو با داده» است. در این فاز، پاسخ‌ها تنها متنی نخواهند بود و سامانه قابلیت ارائه پاسخ‌های تحلیلی مبتنی بر پایگاه داده‌های وزارت نیرو را خواهد داشت. زیرساخت‌های این سامانه به‌طور کامل بومی‌سازی شده و روی شبکه ملی اطلاعات فعال است.

مدیر پروژه عنوان کرد که سامانه در حوزه پرسش و پاسخ مبتنی بر مستندات متنی به سطح قابل قبولی رسیده و فاصله چندانی تا استفاده عملیاتی ندارد. او تأکید کرد که دستیابی به کیفیت مطلوب پاسخ‌ها نیازمند دریافت بازخورد تخصصی از کارشناسان وزارت نیرو است؛ زیرا تخصص تیم اجرایی حوزه آب و برق نیست.

زمان‌بندی فازهای آتی و بودجه پروژه

اثنی‌شعری پیش‌بینی کرد که فاز دوم (گفت‌وگو با داده)، در صورت فراهم شدن شرایط، تا اواخر خردادماه ۱۴۰۵ به مرحله عملیاتی برسد. پروژه در مجموع شامل سه فاز است که فاز سوم به تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های داده‌محور اختصاص دارد و در مرحله طراحی مفهومی قرار دارد.

عباس جعفری، مدیر پروژه دستیار هوش مصنوعی وزارت نیرو، درباره منابع مالی اظهار داشت: برای اجرای این طرح ۱۵ میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده است، در حالی که پیشنهاد اولیه تیم اجرایی منابع و زمان بیشتری بوده است. این پروژه با حدود یک‌سوم منابع پیشنهادی آغاز شد و اجرای کامل فاز سوم نیازمند حمایت و منابع مالی بیشتری است.

جعفری با تأکید بر اهمیت این پروژه برای هوشمندسازی تصمیم‌گیری‌ها و تقویت حکمرانی داده در وزارت نیرو، نقش وزارت نیرو را نقش کاربر سامانه دانست و پیگیری مسائل فنی و زیرساختی را بر عهده معاونت علمی عنوان کرد. وی افزود که تیم‌های تخصصی حوزه‌های مختلف برق و آب، جلسات فنی مستمری با تیم دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی برگزار کرده‌اند.