اثرگذاری هوش مصنوعی بر آمار کلان اقتصادی هنوز آشکار نشده است

نشانه‌های کمرنگ هوش مصنوعی در داده‌های کلان اقتصادی

تورستن اسلاک، اقتصاددان ارشد شرکت آپولو، اظهار داشت که هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف حضور دارد، اما هنوز اثبات روشنی از تأثیر آن بر داده‌های کلان اقتصادی مشاهده نشده است. به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، وی این وضعیت را به ظهور رایانه‌های شخصی در دهه ۱۹۸۰ تشبیه کرد، زمانی که رابرت سولوی، اقتصاددان مشهور، اعلام کرد که «عصر رایانه را می‌توان همه جا جز در آمار بهره‌وری مشاهده کرد.»

اسلاک تأکید کرد که داده‌های مربوط به اشتغال، نرخ بهره‌وری و تورم هنوز نشانه‌های قطعی از اثرگذاری این فناوری نوین را منعکس نکرده‌اند. او افزود که حتی حاشیه سود و پیش‌بینی درآمد شرکت‌های عضو شاخص «اس اند پی۵۰۰»، به‌استثنای هفت شرکت برتر، فاقد شواهد عملی از نفوذ هوش مصنوعی است.

نگرانی بازار سهام و رقابت شدید توسعه‌دهندگان

در حالی که سرمایه‌گذاران منتظر دگرگونی مدل‌های کسب‌وکار توسط هوش مصنوعی هستند، نگرانی‌ها اخیراً سبب افت شدید ارزش سهام در بخش‌هایی نظیر مدیریت ثروت، کارگزاری‌های بیمه، خدمات حسابداری، تحقیقات حقوقی و لجستیک شده است. این کاهش ارزش پس از ظهور چت‌بات‌های پیشرفته رخ داده است.

با این حال، دیدگاه‌های خوش‌بینانه‌ای نیز وجود دارد؛ داریو آمودئی، مدیرعامل شرکت «آنتروپیک»، پیش‌بینی کرده که هوش مصنوعی می‌تواند رشد تولید ناخالص داخلی را بین پنج تا ده درصد افزایش دهد. ایلان ماسک نیز معتقد است ثروت ایجادشده توسط هوش مصنوعی، کار کردن در آینده را به یک امر اختیاری تبدیل خواهد کرد.

اسلاک توضیح داد که تفاوت اصلی این دوره با انقلاب رایانه‌ای دهه ۱۹۸۰ در نحوه ارزش‌آفرینی است. در گذشته، نوآوران اولیه توانستند قیمت‌گذاری انحصاری را حفظ کنند تا رقبا بتوانند برتری آن‌ها را از بین ببرند. اما در حال حاضر، رقابت فشرده میان توسعه‌دهندگان مدل‌های زبانی بزرگ، قیمت خدمات را برای مصرف‌کنندگان نهایی به سمت صفر سوق داده است.

پیش‌بینی‌های محدود رشد بهره‌وری

از منظر اقتصاد کلان، ارزشی که هوش مصنوعی خلق می‌کند، وابسته به نحوه به‌کارگیری آن در اقتصاد است و نه صرفاً یک محصول خاص. تاکنون، اقتصاددانان بر اساس پژوهش‌های متعدد، تأثیر شگرفی را پیش‌بینی نکرده‌اند. مدل بودجه «پن وارتون» تخمین زده است که رشد بهره‌وری کل عوامل ناشی از هوش مصنوعی سالانه تنها ۰.۱ تا ۰.۲ درصد خواهد بود و تا سال ۲۰۳۵ به افزایش تجمعی ۱.۵ درصدی منجر می‌شود.

همچنین، دفتر بودجه کنگره پیش‌بینی کرد که تا سال ۲۰۳۶، سهم هوش مصنوعی از تولید ناخالص داخلی تنها یک درصد خواهد بود. سایت فورچون گزارش داد که تحلیلگران به طور کلی بر این باورند که تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد ممکن است تدریجی و محدود باشد و بیشتر به تقویت نیروی کار در بخش‌های خاص بپردازد تا جایگزینی کامل آن. دفتر بودجه کنگره آمریکا در جدیدترین ارزیابی خود اعلام کرده است که گسترش برنامه‌های تولیدی هوش مصنوعی، کارایی کسب‌وکارها و سازماندهی کار را بهبود بخشیده و رشد بهره‌وری کل عوامل را در دهه آتی به شکل ملایمی افزایش خواهد داد.