طراز تحریمهای امروز نشان میدهد که سیر علمی روشنی را طی کردهایم
با این مقدمه در مجال پیشرو به سراغ دکتر علی اعظم خسروی، عضو اندیشکده علم و پژوهش اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی رفتهایم و با او درباره موضوعات مختلفی ازجمله روند تحقق اهداف بیانیه ذیل دو مولفه علم و پژوهش، ارزیابی عملکرد دستگاهها، ساختار، رسالت و ماموریت اندیشکده مذکور و به طور کلی مسیر هفتسالهای که تا به امروز در عرصه علم و پژوهش طی شده است، به گفتوگو نشستهایم.
پرورشیافتگان انقلاب اسلامی در جنگ تحمیلی 12روزه خود را نشان دادند
در ادامه، منتخبی از این گفتوگو را میخوانید:
مقام معظم رهبری در بیانیه بیش از 30 بار واژه «جوان» را به کار بردهاند
ابتدا میخواهم به دو کلمه کلیدی اشاره داشته باشم که در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی هم به وفور آمده و واژگان کلیدی ادبیات انقلاب اسلامی محسوب میشوند؛ یکی «جوان» و دیگری «علم». رهبر معظم انقلاب اسلامی در بیانیه دستکم بیش از 30 بار از کلمه «جوان» استفاده کردهاند و تاکید میفرمایند که مخاطبان اصلی بیانیه جوانان هستند. همچنین کلیدواژه «علم» هم در زمره کلیدواژههای بسیار مهمی است که علاوه بر برجستگی در منظومه فکری مقام معظم رهبری، مورد توجه و تاکید حضرت امام خمینی (ره) هم قرار داشته است.
.
امام خمینی (ره) و حساب ویژه روی اهالی علم و دانشگاه
اجازه بدهید پیش از ورود به تاکیدات حضرت آقا به توصیههای حضرت امام (ره) نگاهی داشته باشیم و فرمایشات مهمشان در دیدارهای مختلف با اهالی علم و دانشگاه را مورد بازخوانی قرار دهیم. تاکید حضرت امام خمینی (ره) بر علم و دانش بسیار قابل توجه بود و ایشان میفرمودند که آبادی و صلاح یک کشور در گرو دانشگاه آن است؛ اگر دانشگاه درست باشد، کشور آباد میشود و چنانچه دانشگاه فاسد باشد، کشور هم فاسد خواهد شد. بنابراین حضرت امام (ره) روی نقش دانشگاهیان و اهالی علم تاکید ویژهای دارند.
.
علم و پژوهش؛ مشعل نقشه راه چهل سال آینده کشور
مبنای شکلگیری اندیشکدههایی که ذیل اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی شکل گرفتهاند، همان محورهای هشتگانه مندرج در بیانیه است. یکی از این اندیشکدهها اندیشکده علم و پژوهش است که توانسته بهترین شخصیتهای علمی کشور را در عرصههای مختلف دور هم جمع کند. تاکیدات ویژه رهبر معظم انقلاب روی مقوله علم و پژوهش در بیانیه گام دوم، حاکی از معماری و مهندسی بسیاری دقیقی است که در بیانیه به چشم میخورد. بنابراین، پرچم و مشعل نقشه راه چهل سال آینده کشور، علم و پژوهش است.
.
ترکیبی از جوانان و پیشکسوتان علمی در اندیشکده علم و پژوهش بیانیه گام دوم
نگاه ما این بوده که ترکیبی از دانشمندان جوان و پیشکسوتان علمی کشور را اندیشکده علم و پژوهش اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی جمع کنیم. بحمدالله در سایه قوام چنین ترکیبی شاهد هستیم که تعامل خوبی میان جوانان نخبه، پرانگیزه و دانشپژوه با پیشکسوتان علمی کشور ایجاد شده است.
.
طراز تحریمهای امروز نشان میدهد که سیر علمی روشنی را طی کردهایم
کشور یک سیر علمی را طی کرده که از بدو پیروزی انقلاب اسلامی یا به بیان دقیقتر، پس از جنگ تحمیلی هشتساله آغاز شده است. این سیر، فراز و نشیبهایی داشته اما بحمدالله به نقاط بسیار خوب و روشنی رسیده است. زمانی ما برای داشتن سیم خاردار هم تحریم بودیم اما در سال 1397 که بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی منتشر شد، تحریمهای ما به عرصههای پیشرفتهای چون موشکی و هستهای معطوف شده بود. بنابراین جنس و طراز تحریم با آنچه در دوران دفاع مقدس شاهد بودیم، تفاوتهای جدی پیدا کرده و این نکته بسیار مهمی است.
.
درنوردیدن مرزهای دانش؛ جلوهای از تحقق اهداف بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی
با نگاه خوشبینانه میتوانم بگویم که مجموعههای مختلف کشور سوار بر همان قطار، روی همان ریل و با همان سرعتی که پیش از صدور بیانیه داشتند، به حرکت خود ادامه دادهاند. ما در رسیدن به مرزهای دانش و درنوردیدن برخی مرزها خیلی موفق بودهایم و این جلوهای از تحقق اهداف بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است. اما اگر بخواهیم دقیقتر شویم و ببینیم که آیا در دانشگاهها برنامههای مشخصی با تابلوی بیانیه تدارک دیده شده است یا خیر، باید گفت که چنین چیزی نیست. البته این بدان معنا نیست که حرکتی انجام نمیشود، برخی کارها بدون تابلو انجام میشوند.
.
اندیشگاه بیانیه گام دوم، ساختاری از جنس ساختارهای حاکمیتی نیست
اندیشگاه بیانیه گام دوم به عنوان عنصری حاکمیتی به قلمروی محورهای مطروحه در بیانیه ورود نکرده است و اساسا رسالت و مسئولیت اندیشگاه چنین چیزی نیست. اندیشگاه بیانیه گام دوم همواره کوشیده است که اندیشگاهی عمل کند و اندیشگاهی عمل کردن، ظرافتهایی دارد. رسالت اندیشگاه این است که محورهای گوناگون مندرج در بیانیه را در چارچوب فعالیتهای اندیشگاهی بسط و گسترش دهد. بنابراین قرار نیست در اندیشکده علم و پژوهش کار پژوهشی انجام شود، بلکه در زمینههایی چون رفع کاستیهای موجود، تقویت نقاط قوت، آیندهنگری حوزه علم و پژوهش و… به فعالیت میپردازد.
.
دانشگاههای ما هنوز دستورالعمل مشخصی برای عملیاتیسازی اهداف بیانیه ندارند
هنوز در دانشگاههای ما دستورالعملهای مشخصی برای عملیاتیسازی اهداف علمی و پژوهشی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تدوین نشده است. کسانی که به طور ویژه روی بیانیه و دغدغههای مقام معظم رهبری کار میکنند، باید مشمول تخصیص امتیازهای ویژه باشند اما چنین چیزی در دانشگاههای ما وجود ندارد. اگر بخواهیم نیروی پیشرانی در زمینه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی به وجود آید، باید چنین سیاستهایی را در دستور کار خود قرار دهیم. مقالهمحوری در ترفیع استادان دانشگاه، یکی از سیاستهای اشتباهی است که علیرغم تاکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی همچنان ادامه دارد.
.
سوقدهی جوانان به سمت اندیشه علم تمدنساز؛ دغدغه اندیشکده علم و پژوهش
یکی از دغدغههای اساسی ما در زمینه علم و پژوهش این است که چگونه جوانان که مخاطبان اصلی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی هستند به سمت اندیشه علم تمدنساز حرکت کنند. خوشبختانه اعضای شورای علمی اندیشکده علم و پژوهش، خود را نخستین مخاطبان این مطالبه میدانند.
.
علم امروز ما با علم مدنظر امامین انقلاب فاصله زیادی دارد
علمی که اکنون داریم با آنچه مدنظر امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری است، فاصله زیادی دارد. البته این علم هم خوب است اما آنچه در گام دوم انقلاب اسلامی باید به آن برسیم، علم الهی است. ما در زمینه علوم طبیعی پیشرفتهای خوبی داشتهایم اما آنچه گمشده انقلاب اسلامی ما محسوب میشود، علوم الهی است. کما اینکه حضرت آقا هم میفرمایند به دنبال کشف حقایق کشفنشده بروید. بنابراین، چشمانداز نگاه تمدنساز، کشف حقایق کشفنشده است.
.