کاهش سقف ساتنا برای شش بانک ناتراز؛ اقدام تنبیهی بانک مرکزی اجرایی شد
در نخستین گامهای عملیاتی برای اصلاح ساختار و رفع ناترازی شبکه بانکی، سیاستگذار پولی از روز بیست و هفتم بهمن ماه، محدودیتهایی را بر سقف انتقال وجه ساتنا در شش بانک اعمال کرد. این تصمیم در پی اعلام اهداف جدید بانک مرکزی تحت مدیریت رئیس جدید برای ایجاد ثبات در بازار ارز و مقابله با معضل ناترازی بانکها اتخاذ شده است.
ریشه مشکل ناترازی بانکها به سالهای گذشته بازمیگردد که نمونه بارز آن انحلال بانک آینده و ادغام آن در بانک ملی بود. اگرچه تلاشهای متعددی در ادوار گذشته برای رفع این معضل صورت گرفت، اما بسیاری از سیاستهای اعلامی تنها روی کاغذ باقی ماندند و اثرگذاری عملیاتی محدودی داشتند.
کارشناسان بر این باورند که انحلال بانک آینده، هرچند دیرهنگام انجام شد، نقطه عطفی در برخورد با بانکهای ناتراز محسوب میشود، زیرا پس از آن، شماری دیگر از بانکها برنامههای اصلاحی را در دستور کار قرار دادند.
جدیدترین اقدام بانک مرکزی معطوف به اعمال سیاست تنبیهی علیه بانکهایی است که بیش از حد از منابع بانک مرکزی استفاده کردهاند؛ این اقدام با کاهش سقف انتقال وجه ساتنا در این موسسات مالی اعمال شده است. به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، بانکهای ایران زمین، رسالت، سپه، مسکن و موسسه ملل، از جمله نهادهایی هستند که از امروز مشمول کاهش سقف ساتنا شدهاند و این امر سقف انتقال روزانه دویست میلیون تومانی را در مورد آنها کاسته است.
به اعتقاد تحلیلگران، این سیاست میتواند اثرات دوگانهای داشته باشد؛ هرچند این اقدام در شرایط بحرانی برخی بانکها ضروری تلقی میشود، اما فشار زیادی بر بانکهای خصوصی وارد کرده و میتواند انگیزه سپردهگذاری را در میان مردم کاهش دهد. این وضعیت ممکن است منجر به افزایش خروج منابع از سیستم بانکی شده و اعتماد عمومی سپردهگذاران را تحت تأثیر قرار دهد.
سامانه ساتنا (سامانه تسویه ناخالص آنی) یکی از سیستمهای اصلی پرداخت الکترونیکی بین بانکی است که از مهر ۱۳۸۶ توسط بانک مرکزی برای انتقال مبالغ بالا با تسویه سریع مورد استفاده قرار میگیرد. این سامانه به مشتریان امکان میدهد تا وجوه قابل توجهی را به حسابهای خود یا اشخاص دیگر در سایر بانکها در همان روز منتقل کنند و جایگزین چکهای رمزدار بینبانکی محسوب میشود.