ورود فاضلاب روستاهای بالادست؛ تهدید خاموش سدهای کردستان

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، سدهای استان کردستان به‌عنوان مهم‌ترین پشتوانه تأمین آب شرب، کشاورزی و توسعه پایدار، نقشی راهبردی در امنیت آبی منطقه ایفا می‌کنند. با این حال، در سال‌های اخیر تهدیدی تدریجی اما جدی، کیفیت و کارکرد این منابع حیاتی را نشانه گرفته است؛ تهدیدی که نه از کمبود آب، بلکه از آلودگی خاموش مخازن سدها ناشی می‌شود.

ورود فاضلاب روستاهای بالادست به منابع ذخیره آب، یکی از چالش‌های زیرساختی و زیست‌محیطی استان است که در صورت بی‌توجهی، می‌تواند پیامدهای بلندمدت و پرهزینه‌ای برای سلامت عمومی، محیط‌زیست و اقتصاد استان به همراه داشته باشد. این مسئله در شرایطی، مطرح است که بخش قابل توجهی از روستاهای واقع در حوضه آبریز سدها، فاقد شبکه استاندارد جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب هستند.

کارشناسان معتقدند پیشگیری از آلودگی مخازن سدها، نه‌تنها یک الزام زیست‌محیطی، بلکه اقدامی اقتصادی و راهبردی برای صیانت از سرمایه‌های ملی است. هزینه‌های سنگین تصفیه آب آلوده و کاهش عمر مفید سدها، در مقایسه با سرمایه‌گذاری در ساماندهی فاضلاب روستاهای بالادست، بیانگر ضرورت اقدام فوری در این حوزه است.

در همین راستا، موضوع مدیریت فاضلاب روستاهای بالادست سدهای استان، به یکی از محورهای اصلی تصمیم‌گیری در شورای فنی استان تبدیل شد؛ جایی که مسئولان بر لزوم اتخاذ رویکردی یکپارچه، علمی و پیشگیرانه برای حفاظت از منابع آبی و تضمین پایداری آن برای نسل‌های آینده تأکید دارند، البته بعد از سه سال از دوران مدیریت کنونی!

در همین راستا، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان در نشست شورای فنی استان، با تأکید بر ضرورت نگاه پیشگیرانه به پروژه‌های عمرانی، اعلام کرد ساماندهی فاضلاب 168 روستای واقع در بالادست سدهای استان باید در اولویت فوری برنامه‌ریزی و تخصیص منابع قرار گیرد.

به گفته وی، ورود پساب‌های روستایی به مخازن سدها، زمینه‌ساز بروز پدیده «تغذیه‌گرایی» شده و کیفیت منابع آب شرب و کشاورزی را به‌طور جدی تهدید می‌کند. این در حالی است که ارزش اقتصادی سدهای استان، با احتساب قیمت روز، به صدها هزار میلیارد تومان می‌رسد و بی‌توجهی به حفاظت از این سرمایه‌ها، نوعی اتلاف منابع ملی محسوب می‌شود.

معاون عمرانی استاندار کردستان، هزینه‌کرد در حوزه مدیریت فاضلاب روستاهای بالادست را اقدامی کاملاً عقلانی و کم‌هزینه در مقایسه با خسارت‌های احتمالی آینده دانست و تصریح کرد: پیشگیری از آلودگی مخازن سدها، بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر از تلاش برای احیای منابع آبی آلوده در سال‌های بعد است.

وی با اشاره به وضعیت اعتبارات عمرانی استان، از تخصیص بیش از سه هزار میلیارد تومان از منابع مصوب سفر رئیس‌جمهور خبر داد و ابراز امیدواری کرد با تسریع در جذب اعتبارات، امکان هدایت منابع مالی به پروژه‌های اولویت‌دار از جمله ساماندهی فاضلاب روستایی فراهم شود.

در این نشست همچنین بر لزوم مدیریت یکپارچه پروژه‌های عمرانی تأکید شد؛ رویکردی که با جلوگیری از موازی‌کاری، می‌تواند اثربخشی طرح‌های زیرساختی را افزایش داده و از هدررفت منابع جلوگیری کند.

معاون عمرانی استاندار کردستان با اشاره به اینکه پروژه‌های سدسازی صرفاً نباید از زاویه فنی دیده شوند، خاطرنشان کرد: بی‌توجهی به پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی، از جمله جابه‌جایی روستاها و تخریب باغات، می‌تواند نارضایتی‌های اجتماعی و مشکلات معیشتی برای مردم محلی ایجاد کند؛ موضوعی که لزوم انجام مطالعات جامع پیش از اجرای طرح‌ها را دوچندان می‌کند.

بر اساس این گزارش، تأمین پایدار آب شرب استان همچنان در صدر اولویت‌های مدیریتی قرار دارد و هرگونه تصمیم‌گیری درباره تخصیص آب، منوط به اطمینان کامل از پاسخگویی به نیازهای داخلی استان خواهد بود.

در پایان، ارتقای دانش فنی مدیران و کارشناسان حوزه عمرانی، به‌عنوان یکی از الزامات اصلی موفقیت پروژه‌ها مطرح شد؛ اقدامی که می‌تواند نقش مهمی در اجرای صحیح، نظارت دقیق و افزایش عمر مفید زیرساخت‌های حیاتی استان ایفا کند.