پژوهش: شورگز کیفیت زیستی خاک مناطق بیابانی خوزستان را بهبود می‌بخشد

بررسی‌های علمی نشان دادند که پوشش درختچه شورگز در مناطق خشک خوزستان، موجب افزایش چشمگیر کربن آلی، کربن توده میکروبی و پتانسیل نیتریفیکاسیون در خاک می‌شود و نقش مثبتی در احیای اکوسیستم‌های شکننده دارد.
حضور درختچه‌های مقاوم به شوری نظیر «شورگز» در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور، به‌ویژه در استان خوزستان که با چالش‌های بیابان‌زایی و شوری خاک دست و پنجه نرم می‌کند، از منظر بهبود ویژگی‌های زمین اهمیت بالایی دارد. پژوهشگران در تلاش برای شناخت دقیق اثرات اکولوژیکی این گونه بر محیط پیرامون خود، به ارزیابی ویژگی‌های شیمیایی و زیستی خاک زیر تاج این درختچه‌ها پرداختند.

در این راستا، بنفشه یثربی از محققان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان به همراه همکارانش، تحقیقی علمی را در رویشگاه شادگان انجام دادند. هدف این مطالعه، مقایسه دقیق ویژگی‌های خاک در دو وضعیت بود: خاک زیر پوشش شورگز و خاک بدون پوشش گیاهی به عنوان شاهد. این پژوهش که نتایج آن در فصلنامه «مهندسی اکوسیستم بیابان» منتشر شد، بر اهمیت این گیاه در پایداری محیط تأکید کرد.

به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس داده‌های منتشرشده در ایسنا، پژوهشگران با نمونه‌برداری پنج تکراری از هر وضعیت، پارامترهای شیمیایی مهم خاک شامل شوری، سدیم، پتاسیم، فسفر، کلسیم، منیزیم، آهن، منگنز و کربن آلی را اندازه‌گیری کردند. همچنین فعالیت‌های زیستی خاک نیز مورد سنجش قرار گرفت تا اثرات ورود بقایای گیاهی شورگز بر کیفیت خاک مشخص شود.

نتایج به دست آمده حاکی از افزایش معنادار کیفیت زیستی خاک زیر تاج شورگز بود. به طور خاص، میزان کربن آلی خاک در این مناطق، به عنوان شاخص مهم حاصلخیزی و ظرفیت نگهداری آب و مواد غذایی، به‌شکل قابل توجهی بیشتر از نمونه‌های شاهد گزارش شد. این امر نشان می‌دهد که ورود مداوم بقایای گیاهی شورگز شرایط ریزاقلیمی بهتری را فراهم می‌آورد.

علاوه بر این، یافته‌ها بر بهبود چشمگیر فعالیت‌های زیستی تأکید داشتند؛ به‌نحوی که کربن موجود در توده میکروبی خاک و پتانسیل نیتریفیکاسیون به ترتیب تقریباً ۲۵ درصد و ۳۰ درصد نسبت به خاک بدون پوشش، افزایش یافت. تقویت فعالیت میکروبی زمینه‌ساز تجزیه بهتر بقایا و آزادسازی مؤثرتر مواد مغذی برای سایر گیاهان می‌شود.

محققان نتیجه‌گیری کردند که پوشش تاج شورگز نقش مثبتی در ارتقای کیفیت زیستی خاک ایفا می‌کند و می‌تواند به پایداری اکوسیستم‌های بیابانی شکننده کمک کند. با این وجود، آن‌ها هشدار دادند که مدیریت کاشت این گونه باید با در نظر گرفتن احتمال افزایش موضعی شوری انجام گیرد، زیرا در برخی شرایط این گیاه می‌تواند موجب افزایش نمک در خاک شود. این پژوهش مبنای مهمی برای تصمیم‌گیری در طرح‌های احیای اراضی خشک خوزستان محسوب می‌شود.

©‌ وبانگاه, ایسنا, فصلنامه مهندسی اکوسیستم بیابان

دکمه بازگشت به بالا