ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر ایران از مرز ۴۱۶۲ مگاوات عبور کرد؛ خورشیدی پیشتاز است
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، ایران به واسطه برخورداری از شرایط اقلیمی مطلوب و تابش گسترده خورشیدی در بخشهای وسیعی از سرزمین، پتانسیل بالایی برای گسترش انرژیهای پاک دارد. بهطور میانگین، ساعات تابش خورشید در مناطق جنوبی و مرکزی کشور بین دو هزار و دویست تا سه هزار ساعت در سال برآورد میشود که این امر ایران را در ردیف کشورهای مستعد برای احداث نیروگاههای خورشیدی قرار میدهد.
علاوه بر این، وجود پهنههای بادخیز در شرق، جنوب شرق، سواحل مکران، ارتفاعات خراسان و شمال غرب کشور، زمینهساز توسعه گسترده نیروگاههای بادی است. ظرفیت فنی قابل توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران، چندین برابر اهداف کنونی برآورد شده و میتواند نیاز داخلی و حتی صادرات انرژی پاک را در آینده تأمین کند.
نیروگاههای تجدیدپذیر به دلیل ساختار غیرمتمرکز و قابلیت ادغام در سامانههای کوچکمقیاس محلی، سطحی از انعطافپذیری و تابآوری را فراهم میآورند که امنیت انرژی را در برابر اختلالاتی نظیر حملات سایبری، بلایای طبیعی یا قطعی خطوط انتقال تضمین میکند. آمارهای رسمی حاکی از آن است که هماکنون ۴۶ درصد تأمین برق جهان از طریق منابع تجدیدپذیر صورت میگیرد، درحالیکه بسیاری از کشورها با ظرفیت کمتر از ایران، عملکرد بسیار بهتری در این حوزه داشتهاند.
کارشناسان تأکید دارند که هر واحد انرژی تجدیدپذیر افزوده شده به شبکه، از مصرف گاز، آب و انتشار دیاکسیدکربن جلوگیری میکند. به ازای نصب هر ۱۰ مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر، حدود ۵۶ میلیون متر مکعب گاز طبیعی صرفهجویی میشود. با توجه به مصرف بیش از ۹۰ میلیارد متر مکعب گاز یا سوخت معادل برای تولید برق در کشور (از کل مصرف حدود ۲۵۰ میلیارد متر مکعب)، اهمیت این صرفهجویی دوچندان میشود.
طی یک سال و نیم گذشته، ظرفیت نصبشده نیروگاههای پاک از ۱۲۳۰ مگاوات به سه هزار و ۱۶۵ مگاوات افزایش یافته و وعده داده شده بود که این رقم تا دهه فجر امسال از پنج هزار مگاوات عبور کند.
بر اساس تازهترین وضعیت آماری بهمنماه ۱۴۰۴، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور رسماً از مرز چهار هزار و ۱۶۲ مگاوات عبور کرد و مجموع ظرفیت نصبشده به چهار هزار و ۱۶۱.۸ مگاوات رسید. در ترکیب این فناوریها، انرژی خورشیدی با سهم سه هزار و ۶۲۸.۹ مگاوات، غالب توسعه را به خود اختصاص داده است که این میزان شامل نیروگاههای متوسط و بزرگ و سامانههای انشعابی میشود. همچنین، توسعه سامانههای خورشیدی مقیاس کوچک با مشارکت مردمی رشد ۱۸۵ درصدی را تجربه کرده است.
در بررسی پراکندگی استانی، استان مرکزی با ۶۴۵ مگاوات در صدر ظرفیت نصبشده قرار دارد و پس از آن اصفهان با ۴۱۶ مگاوات، یزد با ۳۵۷ مگاوات، کرمان با ۳۴۶ مگاوات، آذربایجان شرقی با ۲۶۹ مگاوات، خراسان رضوی با ۲۵۴، فارس با ۲۲۴، سمنان با ۲۲۱، قزوین با ۲۱۶ و البرز با ۱۴۹ مگاوات در رتبههای بعدی جای گرفتهاند.
محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو، وعده داده است که ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر تا پایان سال جاری به پنج هزار و ۲۰۰ مگاوات برسد و پیشبینی میشود تا پایان تابستان امسال، ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر به ۱۱ هزار مگاوات افزایش یابد که این ارقام نشاندهنده رشد چشمگیر چند برابری نسبت به دورههای پیشین است. وی تأکید کرد که تأمین مالی مناسب، میتواند سرعت اجرای طرحهای توسعه را به شکل محسوسی افزایش دهد.
در حوزه روستایی، گسترش نیروگاههای خورشیدی با هدف تولید برق پاک و ایجاد مزایای اجتماعی و اقتصادی از جمله درآمد پایدار برای دهیاریها و تثبیت جمعیت روستایی، در دستور کار قرار دارد. جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایهگذاری انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق، اعلام کرد که تاکنون حدود ۵۳ هزار نیروگاه خورشیدی در روستاها نصب شده است. او تأکید کرد که تسهیلات مناسبی با حمایت نهادهای مردمی در دو سال اخیر برای روستاییان فراهم آمده و این مدل مشارکت، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در مناطق کمبرخوردار را تضمین میکند.
توسعه منابع تجدیدپذیر در حال حاضر یک ضرورت برای مدیریت ناترازی انرژی و مقابله با پیامدهای زیستمحیطی سوختهای فسیلی محسوب میشود. کارشناسان انرژی باور دارند که بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای خورشیدی و بادی کشور، ضمن کاهش فشار بر شبکه سراسری برق، امنیت انرژی را افزایش داده و اهداف بلندمدت توسعه پایدار را محقق خواهد ساخت.