بحران در بیمه تکمیلی بازنشستگان مخابرات؛ از توقف خدمات تا تأخیر در پرداخت
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، حدود ۵۹ هزار بازنشسته مخابرات در سه گروه تأمین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری و شرکت سهامی تلفن، با احتساب خانوادههایشان به جمعیتی بالغ بر ۲۴۰ هزار نفر میرسند که در حال حاضر با مشکلات عدیدهای در زمینه بیمه تکمیلی خود دست و پنجه نرم میکنند. اصلیترین چالش این قشر، عدم اجرای تعهدات مالی میان بیمهگذار و بیمهگر است که به طور مداوم منجر به اختلال یا توقف ارائه خدمات درمانی در مراکز طرف قرارداد میشود.
بحران در پرداخت بهموقع هزینههای درمانی، به ویژه برای بیماران سرطانی و در حال درمان، از حادترین مشکلات موجود به شمار میرود. این وضعیت ریشه در دوره خصوصیسازی مخابرات و عدم ایفای تعهدات کارفرما در قبال شرکتهای بیمه دارد. در حال حاضر، بیمه تکمیلی بازنشستگان تحت پوشش بیمه دانا قرار دارد. پیش از خصوصیسازی، سهم پرداخت بازنشستگان و مخابرات به ترتیب ۲۰ و ۸۰ درصد بود و خدماتی مانند بیمه عمر، درمان و کارت طلایی در بسته بیمهای لحاظ میشد. اما پس از خصوصیسازی، این ساختار به تدریج تغییر کرده و اکنون سهم پرداختی بازنشستگان به حدود ۶۰ درصد و مخابرات به ۴۰ درصد رسیده است. علاوه بر این، خدماتی نظیر بیمه عمر و دندانپزشکی از بسته اصلی جدا شده و هزینههای آن به طور کامل بر عهده بازنشستگان قرار گرفته است؛ این امر منجر به افزایش سهم واقعی پرداختی بازنشستگان نسبت به گذشته شده است.
در حال حاضر، حدود ۶۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر بابت بیمه درمان از حقوق بازنشستگان کسر میشود، در حالی که هزینههای دندانپزشکی و بیمه عمر به صورت جداگانه محاسبه و دریافت میگردد. با وجود افزایش پرداختیها، کیفیت خدمات ارائه شده کاهش یافته است. بیمه دانا اعلام کرده که به دلیل عدم انجام تعهدات مالی از سوی مخابرات، شمار زیادی از مراکز درمانی قرارداد خود را با این شرکت قطع کردهاند. بیمارستانها نیز در مقاطعی اعلام میکنند قرارداد بیمهایشان با مخابرات به دلیل بدهیهای معوق مخابرات لغو شده است. این بدهیها رقم قابل توجهی بوده و همین امر سبب اختلال در ارائه خدمات شده است.
در چنین شرایطی، بازنشستگان برای دریافت خدمات درمانی با مشکلات جدی مواجه میشوند؛ به طوریکه در برخی داروخانهها یا مراکز درمانی، نسخهها تأیید نمیشود و بازنشستگان مجبور به تهیه آزادانه داروها یا حتی انصراف از دریافت آن میشوند. مستنداتی وجود دارد که نشان میدهد این افراد، به خصوص آنهایی که دارای بیماری خاص یا مبتلا به بیماریهای صعبالعلاج هستند، با افزایش ناگهانی هزینهها روبرو شدهاند، زیرا خدمات بیمهای به دلیل بدهیها متوقف شده است. این مشکلات تمام بازنشستگان مخابرات را درگیر کرده است؛ زیرا با وجود تفاوت در بیمه پایه، بیمه تکمیلی همه بازنشستگان یکسان است و با عدم پرداخت سهم مخابرات، ارائه خدمات برای همه متوقف میشود.
گزارشها از کانونهای بازنشستگی استانها حاکی از آن است که به دلیل قطع یا اختلال در خدمات بیمهای، برخی بازنشستگان در پرداخت هزینههای درمانی با مشکل جدی مواجه شدهاند. مواردی از تأخیر در درمان گزارش شده که منجر به فوت چند تن از بازنشستگان شده است. همچنین، بازنشستگانی که هزینههای درمان را به صورت آزاد پرداخت کردهاند، در برخی موارد متحمل هزینههایی بین ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان شدهاند، اما بازپرداخت این مبالغ دو تا سه سال به طول انجامیده است.
نابرابری میان شاغلان و بازنشستگان نیز یکی دیگر از موضوعات مطرح شده است؛ به طوریکه در برخی استانها اعلام شده خدمات یا قراردادهای درمانی جدید تنها برای شاغلان است و بازنشستگان از آن محروم میشوند، در حالی که این قشر به دلیل شرایط سنی و بیماری، نیاز بیشتری به خدمات درمانی دارند. در حوزه بیمههای عمر نیز که ارتباط مستقیمی با خانواده بازنشستگان متوفی دارد، مشکلاتی مشاهده میشود. به عنوان مثال، در یکی از استانها، خانوادههای چندین بازنشسته که طی چهار سال گذشته فوت کردهاند، به دلیل عدم ایفای تعهدات مالی میان مخابرات و شرکت بیمه، هنوز وجه بیمه عمر را دریافت نکروهاند.
با وجود افزایش سرانه بیمههای تکمیلی، فرانشیزهای بیمارستانی همچنان از بارهای سنگین بر دوش بازنشستگان و خانوادههایشان است. این موضوع به ویژه در مورد بیماران خاص و مبتلایان به سرطان نمود بیشتری دارد. با وجود افزایش پرداختی بازنشستگان، سقف تعهدات درمانی افزایش محسوسی نداشته و حتی در برخی حوزهها مانند دندانپزشکی، با وجود افزایش هزینهها، سطح پوشش بیمهای تغییری نکرده است. ادامه این روند، فشار مضاعفی بر بازنشستگان وارد میکند و نیازمند رسیدگی فوری مسئولان مربوطه است.