معضل تحویل خودرو؛ مشتریان در انتظار سرگردان
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، تأخیرهای طولانی در تحویل خودروهای ثبتنامی و همچنین فروش خودروهایی که اصلاً وجود خارجی ندارند، به یکی از معضلات اساسی در بازار خودرو تبدیل شده است. این وضعیت نه تنها بازار خودرو را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه در نهایت مردم را متضرر میکند و پس از مدتها انتظار، خودرویی به دستشان نمیرسد.
در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی مبنی بر خالیفروشی برخی شرکتهای خودرویی و فروش غیرقانونی حواله توسط افراد وابسته به شرکتها و نمایندگیها منتشر شده است. این مسائل نشان میدهد که مشکلات فروش و تحویل خودرو در ایران به چالشی پایانناپذیر بدل شده است.
عرضه خودروهای حوالهای و خالیفروشی، سرمایه بسیاری از مردم را در آستانه از دست رفتن قرار داده است. با وجود هشدارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت به فعالیت شبکههای فروش غیرمجاز و خالیفروشی توسط برخی نمایندگان شرکتها، نظارت مناسبی در این زمینه صورت نگرفته است. این پرسش مطرح میشود که چرا برخی نمایندگیها اقدام به خالیفروشی خودرو در قالب حواله میکنند و با این افراد در شرکتهای خودرویی برخوردی نمیشود؟
همچنین این سوال مطرح است که چگونه حوالهها بدون اطلاع شرکتهای خودرویی توسط نمایندگیهای عاملیت آنها به فروش میرسد؟ و آیا امکان دارد شرکتهای خودرویی از حواله فروشی و خالیفروشی نمایندگیهای زیرمجموعه خود بیاطلاع باشند؟
این موضوع بارها توسط مراجع، نهادها و اصناف مربوطه به مردم هشدار داده شده است. با توجه به چشمگیر بودن سود حاصل از خرید و فروش حواله و تبدیل خودرو به کالای لوکس و سرمایهای، انتظار نمیرود که بساط حواله فروشی و خالیفروشی حواله خودرو به زودی جمع شود. نکته قابل توجه این است که در این رابطه هیچکس پاسخگو نیست.
یکی از مالباختگان که بیش از یک سال از زمان تاریخ نهایی تحویل خودروی وی توسط یک شرکت خودروسازی خصوصی میگذرد، اظهار داشت: این شرکت در تحویل خودروها تأخیر بسیار بالایی دارد. بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۶۰۰ دستگاه خودرو مربوط به شهر شیراز در وضعیت معوق قرار گرفته و مجموع معوقات این شرکت نیز بالغ بر ۲۰۰۰ دستگاه برآورد میشود.
این فرد افزود: در فروردین ۱۴۰۳ اقدام به خرید حواله یک دستگاه خودرو کردم که مقرر بود ظرف ۱۲۰ روز کاری تحویل داده شود. اما در اسفندماه ۱۴۰۳ با من تماس گرفته شد و اعلام کردند به دلیل عدم تأمین قطعات، امکان تحویل وجود ندارد و باید خودروی مورد نظر با یک مدل دیگر تعویض شود. حتی این تبدیل با این وعده انجام شد که مدل جدید زودتر تحویل خواهد شد؛ با این حال، امروز بیش از یک سال از زمان تبدیل مدل خودرو گذشته و همچنان خودرویی به من تحویل داده نشده است.
بر اساس گفته برخی افراد دیگر، این شرکت دلایلی نظیر آسیب به کارخانه، تحریمها و عدم تأمین قطعات را مطرح کرده و همچنین اعلام شده است که خط تولید به مدت ۴۲ روز متوقف بوده و بهتازگی فعالیت خود را از سر گرفته است. در یکی از نمایندگیها نیز در زمان ثبتنام، اعلام میشد که ظرفیت تکمیل است، اما حوالهها با مبالغی بالاتر (حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان بیشتر) به متقاضیان واگذار شده است. هم خریداران ثبتنامی و هم افرادی که حواله را به صورت صلحی دریافت کردهاند، همگی با تأخیر طولانیمدت مواجه شده و تا امروز خودرویی به آنها تحویل داده نشده است.
اسد کرمی، رئیس اتحادیه نمایشگاهداران و فروشندگان خودرو تهران، در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا، با اشاره به مشکلات فراوان در زمینه حواله فروشی و خالیفروشی برخی از نمایندگیها، گفت: متأسفانه این مسائل سابقه دارد و امروز بسیاری با مشکلات مشابهی مواجه هستند؛ یا خودرویی به آنها تحویل داده نمیشود و یا نمایندگی اقدام به خالیفروشی کرده و خودرو را به ارباب رجوع تحویل نمیدهد. این روند گاهی یک سال یا بیشتر به طول میانجامد.
وی افزود: به عنوان مثال، شخصی در خردادماه امسال، حواله خودرویی به مبلغ دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان خریداری کرده و مجدداً به وی گفته شده که باید مبلغ چشمگیر دیگری پرداخت شود تا خودروی وی تحویل داده شود.
وجه حواله را فقط به حساب شرکت اصلی واریز کنید، نه نمایندگی!
رئیس اتحادیه نمایشگاهداران و فروشندگان خودرو تهران هشدار داد: افرادی که حواله خودرو را از این نمایندگیها خریداری میکنند، به هیچ عنوان وجه را به حساب نماینده یا کارمند نمایندگی واریز نکنند. حتماً وجه باید به حساب شرکت واریز و ثبتنام بهصورت الکترونیکی انجام شود. متأسفانه در برخی موارد نیز توسط برخی از کارمندان نمایندگیها تبانی میشود و حواله خودرویی که اساساً در اختیار آنان نیست و یا وجود ندارد، بهصورت صوری نشان داده میشود و سپس از مردم کلاهبرداری میشود.
کرمی ادامه داد: ما بارها اعلام کردهایم که مردم باید هوشیار باشند. اگر یک نمایندگی تبلیغ میکند و خودرویی را ارزانتر اعلام میکند، قطعاً با مشکل مواجه خواهد شد؛ این قیمتها واقعی نیست و مردم باید از جایی خرید کنند که نمایندگی معتبر باشد. ثبتنام باید در سایت رسمی شرکت و توسط خود شرکت انجام شود، نه نمایندگی. اگر این روند اجرا شود، بسیاری از مشکلات فعلی کاهش مییابد، چراکه شرکتها بیشتر در قبال تعهدات خود پاسخگو خواهند بود و شرکت اصلی مسئولیت دارد و باید پاسخ مردم را بدهد.
وی تصریح کرد: ما تنها میتوانیم به مردم توصیه کنیم که وجه را به حساب نماینده یا کارمند واریز نکنند، بلکه مستقیماً به حساب شرکت پرداخت کنند. چراکه اگر مشکل قانونی در این زمینه رخ دهد، تا حکم دادگاه صادر نشود، امکان بازپرداخت وجه وجود ندارد و در این میان، خریداران بیچاره باید در مسیر دادگاه و بروکراسی اداری رفتوآمد کنند.
رئیس اتحادیه نمایشگاهداران و فروشندگان خودرو تهران در پایان گفت: متأسفانه موضوع سهمیه سبدی شرکتها به نمایندگیهای خود نیز زمینهای شده تا آنها بتوانند اقدام به فروش حواله کرده و حتی در بسیاری از موارد خالیفروشی کنند و در قبال خودرویی که اصلاً تولید نشده و یا تعهد تولیدی برای آن توسط شرکت سازنده ایجاد نشده است، از مردم وجه دریافت کنند. توصیه اصلی ما به مردم این است که حتماً ثبتنام خود را از طریق شرکت اصلی انجام دهند و در زمان خرید حواله، وجه حتماً به حساب شرکت خودروساز واریز شود تا شرکت در مقابل آن مکلف به تحقق تعهدات خود باشد.
با وجود آنکه موضوع تأخیر در تحویل خودرو بارها تکرار شده و همواره خریدارانی هستند که به دلیل عملنشدن به تعهدات خودروسازان با مشکلات جدی مواجه میشوند، هشدارها و تذکرات مسئولان ذیربط تاکنون راهگشا نبوده است. در شرایطی که این نارضایتیها همچنان ادامه دارد، برخی خودروسازان مسئولیت تأخیرها را نمیپذیرند و پاسخ قانعکنندهای به مشتریان ارائه نمیدهند. در نتیجه، خریداران ناچارند ضمن انتظار طولانیتر، در مواردی هزینه بیشتری نیز پرداخت کنند. در نهایت این سوال مطرح میشود که ثبتنامکنندگان و کسانی که حواله خریدهاند، باید برای این تأخیرها به دامان چه کسی پناه ببرند؟