بسیج چگونه میخواهد موتور محرک اقتصاد مازندران شود؟
استان مازندران با برخورداری از منابع طبیعی غنی، کشاورزی پویا، موقعیت ممتاز گردشگری، دسترسی به دریا، نیروی انسانی جوان و تحصیلکرده و پیشینه فرهنگی اثرگذار، یکی از مستعدترین استانهای کشور برای جهش اقتصادی به شمار میرود. با این حال، پراکندگی ظرفیتها، ضعف در زنجیره ارزش، نبود برخی زیرساختهای تخصصی و فاصله میان ایده تا اجرا، موجب شده بخشی از توان بالفعل استان همچنان در سطح بالقوه باقی بماند. در چنین شرایطی، ضرورت شکلگیری نهادهای پیشران که بتوانند این ظرفیتها را به هم متصل کرده و در قالب ساختارهای اقتصادی منسجم سامان دهند، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
در همین چارچوب، بنیاد تعاون بسیج بهعنوان بازوی اقتصادی و پشتیبان فعالیتهای اجتماعی بسیج، طی سه دهه گذشته تلاش کرده است در حوزههای مختلف اقتصادی و خدماتی نقشآفرینی کند. اکنون این مجموعه در مازندران با تکیه بر تجربه 32 ساله، از طراحی یک «جهش کمنظیر» در افق 1405 سخن میگوید؛ جهشی که قرار است با افزایش تعداد شرکتهای فعال از 4 به 10 شرکت، ورود جدی به حوزههای نوین همچون فناوری اطلاعات، صادرات، گردشگری، خدمات درمانی، آموزش و صنایع فرهنگی را رقم بزند.
آنچه این طرح را متمایز میکند، صرفاً توسعه کمی شرکتها نیست؛ بلکه تلاش برای ایجاد یک اکوسیستم اقتصادی مردممحور است که بتواند هم در محرومیتزدایی مؤثر باشد و هم اشتغال پایدار ایجاد کند. رویکردی که بر شناسایی دقیق ظرفیتهای بالفعل و بالقوه استان، همافزایی با دستگاههای اجرایی، تعامل با خیرین و بخش خصوصی و حمایت از نخبگان و صاحبان ایده استوار شده است.
سرهنگ علی شعبانی، مسئول بنیاد تعاون بسیج استان مازندران در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار تسنیم ضمن تبیین ابعاد نقشه راه اقتصادی بسیج برای مردم تاکید کرد که در تلاشیم تا دغدغههای معیشتی مردم استان را کاهش دهیم؛ این گفت وگو از نظر خوانندگان تسنیم میگذرد:
تسنیم: جناب سرهنگ، ابتدا بفرمایید بنیاد تعاون بسیج مازندران امروز در چه نقطهای قرار دارد و چرا بحث «جهش اقتصادی» را مطرح کردهاید؟
شعبانی:بنیاد تعاون بسیج استان مازندران اکنون پس از بیش از 32 سال فعالیت مستمر، به یک مرحله بلوغ سازمانی رسیده است. ما در این سالها تلاش کردهایم از یک مجموعه صرفاً پشتیبانیکننده، به نهادی فعال در عرصههای اقتصادی و خدماتی تبدیل شویم؛ نهادی که بتواند در حل مسائل واقعی مردم نقش ایفا کند.
امروز با توجه به شرایط اقتصادی کشور و فشارهایی که به معیشت خانواد هها وارد میشود، دیگر نمیتوان به اقدامات جزیرهای و محدود بسنده کرد. ما باید به سمت یک تحول ساختاری حرکت کنیم؛ تحولی که هم اشتغالآفرین باشد، هم ارزش افزوده ایجاد کند و هم بتواند بخشی از مشکلات معیشتی اقشار مختلف، بهویژه بسیجیان و خانوادههای آنان را کاهش دهد.
به همین دلیل، در افق 1405 برنامهریزی کردهایم که تعداد شرکتهای فعال بنیاد را از 4 شرکت به 10 شرکت افزایش دهیم. این افزایش صرفاً عددی نیست؛ بلکه بهمعنای ورود هدفمند به حوزههای جدید و طراحی یک اکوسیستم اقتصادی منسجم در سطح استان است.
تسنیم: این 4 شرکت فعال فعلی در چه حوزههایی فعالیت دارند و چه تجربهای برای توسعه آینده در اختیار شما گذاشتهاند؟
شعبانی: چهار شرکت فعال فعلی ما در حوزههای مختلف خدماتی و اقتصادی فعالیت میکنند و تجربه ارزشمندی در زمینه مدیریت پروژه، تعامل با دستگاههای اجرایی، تأمین مالی، جذب نیروی متخصص و اجرای طرحهای اقتصادی به ما دادهاند.
این تجربه به ما نشان داده که برای موفقیت در عرصه اقتصادی، سه عنصر حیاتی شناخت دقیق ظرفیتهای بومی استان؛ مشارکت مردمی و شبکهسازی و تعامل سازنده با دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی لازم است.
مازندران استانی است که هم از نظر منابع طبیعی غنی است، هم از نظر نیروی انسانی جوان و تحصیلکرده ظرفیت بالایی دارد. تجربه شرکتهای فعلی به ما ثابت کرده که اگر این ظرفیتها بهدرستی سازماندهی شوند، میتوانند منجر به اشتغال پایدار و درآمدزایی مؤثر شوند.
تسنیم: شما از اضافه شدن 10 شرکت جدید تا سال 1405 سخن گفتید. این شرکتها دقیقاً در چه حوزههایی تعریف شدهاند؟
شعبانی: ما تلاش کردهایم حوزههایی را انتخاب کنیم که هم مزیت نسبی استان باشند و هم بتوانند گرهای از مشکلات مردم باز کنند. در گام نخست، چهار شرکت مردممحور در حوزههای فرهنگی، هنری و رسانه پیشبینی شده است. دلیل این انتخاب روشن است؛ امروز اقتصاد فرهنگ و رسانه به یکی از حوزههای اثرگذار تبدیل شده و میتواند هم اشتغال ایجاد کند و هم در ارتقای سرمایه اجتماعی نقشآفرین باشد.
در کنار آن، ورود به عرصه صادرات و واردات را در دستور کار قرار دادهایم. مازندران با برخورداری از ظرفیتهای کشاورزی، شیلات و صنایع تبدیلی، امکان حضور جدی در بازارهای منطقهای و حتی فرامنطقهای را دارد. اگر بتوانیم زنجیره تولید تا صادرات را تکمیل کنیم، ارزش افزوده قابلتوجهی نصیب استان خواهد شد.
همچنین در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) برنامهریزی جدی کردهایم. اقتصاد دیجیتال آینده اقتصاد کشور است و نمیتوان از آن غافل شد. جوانان مازندرانی در این عرصه توانمندند و ما میخواهیم بستر فعالیت سازمانیافته آنان را فراهم کنیم.
از دیگر حوزهها، خدمات درمانی ویژه بسیجیان و عموم مردم، ورود به عرصه آموزش و مدارس، حمایت از تجاریسازی ایدهها و اختراعات، و همچنین ایجاد شرکتهای تخصصی در حوزه گردشگری و حملونقل است.
تسنیم: درباره حوزه گردشگری بیشتر توضیح دهید؛ چرا این حوزه را در اولویت قرار دادهاید؟
شعبانی: استان مازندران یکی از قطبهای اصلی گردشگری کشور است. میلیونها مسافر سالانه به این استان سفر میکنند، اما متأسفانه بخش مهمی از ظرفیتهای اقتصادی این حوزه یا بالفعل نشده یا بهصورت پراکنده و غیرهدفمند مورد استفاده قرار میگیرد.
ما معتقدیم گردشگری باید از شکل سنتی و مقطعی خارج شود و به سمت گردشگری حرفهای، برنامهمحور و درآمدزا حرکت کند. ایجاد شرکتهای تخصصی در این حوزه میتواند به ساماندهی خدمات اقامتی، حملونقل، بستههای فرهنگی و گردشگری، و حتی گردشگری سلامت کمک کند.
در کنار آن، مسئله حملونقل نیز اهمیت ویژهای دارد. توسعه گردشگری بدون زیرساخت حملونقل کارآمد ممکن نیست. به همین دلیل، برنامه ایجاد شرکتهای تخصصی حملونقل نیز در دستور کار قرار گرفته است تا هم به بهبود خدمات کمک کند و هم فرصتهای شغلی جدید ایجاد شود.
تسنیم: به موضوع تجاریسازی ایدهها و اختراعات اشاره کردید. این بخش چگونه عملیاتی خواهد شد؟
شعبانی: یکی از آسیبهای جدی ما این است که بسیاری از نخبگان و مخترعان، ایدههای ارزشمند دارند اما امکان تبدیل آن به محصول تجاری را ندارند. ما در بنیاد تعاون بسیج استان قصد داریم با ایجاد سازوکارهای حمایتی، این فاصله را کاهش دهیم.
این حمایت میتواند شامل تأمین سرمایه اولیه، مشاوره حقوقی و تجاری، اتصال به بازار، و حتی ایجاد شرکتهای دانشبنیان مشترک باشد. هدف ما این است که نخبگان احساس نکنند پس از ارائه ایده، تنها میمانند. اگر ایدهای قابلیت تجاریسازی داشته باشد، ما آمادهایم در کنار صاحب ایده قرار بگیریم.
این اقدام علاوه بر ایجاد اشتغال، میتواند به تقویت اقتصاد دانشبنیان در استان کمک کند و مازندران را به یکی از قطبهای نوآوری منطقه تبدیل نماید.
تسنیم: تعامل شما با دستگاههای اجرایی و استانداری در این مسیر چگونه خواهد بود؟
شعبانی: ما معتقدیم هیچ جهش اقتصادی بدون همافزایی محقق نمیشود. بنیاد تعاون بسیج بهتنهایی نمیتواند همه بار این تحول را به دوش بکشد. به همین دلیل، تعامل نزدیک با استانداری، فرمانداریها، دستگاههای اجرایی، خیرین و بخش خصوصی را در دستور کار قرار دادهایم.
هدف ما ایجاد یک شبکه همکاران اقتصادی در سطح استان است. اگر ظرفیتهای بالفعل و بالقوه استان بهدرستی شناسایی و به هم متصل شوند، بسیاری از موانع خودبهخود برطرف خواهد شد.
ما از هر مجموعهای که دغدغه توسعه استان را دارد، دعوت میکنیم در این مسیر همراه ما باشد. این طرح متعلق به یک نهاد خاص نیست؛ بلکه میتواند به نفع کل استان باشد.
تسنیم: در نهایت، تحقق این برنامه چه تأثیری بر اقتصاد استان خواهد داشت؟
شعبانی: اگر بتوانیم طبق برنامهریزی انجامشده، تا سال 1405 این 10 شرکت را راهاندازی کنیم، قطعاً تأثیر ملموسی بر چرخه اقتصاد استان خواهیم دید. ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، افزایش گردش مالی در استان، تقویت صادرات، حمایت از نخبگان و ارتقای خدمات درمانی و آموزشی، بخشی از نتایج این طرح خواهد بود.
هدف نهایی ما این است که بنیاد تعاون بسیج به یک موتور محرک اقتصادی در استان تبدیل شود؛ موتوری که هم در خدمت بسیجیان باشد و هم عموم مردم از ثمرات آن بهرهمند شوند. امیدواریم با تحقق این برنامه، بتوانیم بخشی از مشکلات اقتصادی و معیشتی استان را کاهش دهیم و گامی مؤثر در مسیر محرومیتزدایی برداریم.