بارورسازی ابرها؛ راهحلی نویدبخش یا راهکاری موقتی برای بحران آب؟
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، عملیات بارورسازی ابرها که با هدف افزایش بارش یا تولید برف انجام میشود، امروزه در بیش از ۵۰ کشور جهان مورد استفاده قرار میگیرد. کشورهایی مانند آمریکا، چین، روسیه، هند و عربستان سعودی از پیشگامان این فناوری به شمار میروند.
چرا بارورسازی ابرها دوباره مورد توجه قرار گرفته است؟
نوسانات شدید اقلیمی و کاهش روزافزون منابع آب، کشورها را به سمت یافتن راهحلهای خلاقانهتر سوق داده است. علاوه بر این، پیشرفتهای فناورانه در سالهای اخیر، امکان اندازهگیری دقیق و آنی تأثیر عملیات بارورسازی را فراهم کرده که این امر به جلب اعتماد بیشتر ذینفعان و سرمایهگذاری کلان در این حوزه کمک کرده است. شرکتهایی مانند «رینمیکر» در کالیفرنیا با تمرکز بر برفسازی ابرها، شاهد رشد سریعی بودهاند.
مکانیسم عمل و نتایج
در این روش، ذراتی مانند «یدید نقره» به درون ابرها تزریق میشود تا توان آنها برای تولید باران یا برف افزایش یابد. این فرآیند میتواند در بلندمدت بین پنج تا ۱۵ درصد به میزان بارش محلی اضافه کند. با این حال، این فناوری از دهه ۱۹۴۰ میلادی همواره با جنجالهایی درباره پیامدهای زیستمحیطی و تنشهای منطقهای همراه بوده است.
سرمایهگذاریهای جهانی و نتایج متناقض
چین بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱ حدود دو میلیارد دلار و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۵۶ میلیون دلار به برنامههای اصلاح آبوهوا اختصاص دادهاند. با وجود این سرمایهگذاریهای کلان، نتایج همیشه موفقیتآمیز نبوده است؛ به طوری که تلاشهایی برای کاهش آلودگی هوا در هند با موفقیت کامل همراه نشد. ایران نیز در اواخر سال گذشته برای مقابله با خشکسالی، اقدام به بارورسازی ابرها بر فراز دریاچه ارومیه کرد.
چالشها و نگرانیها
کارشناسان تأکید دارند که بارورسازی ابرها یک فناوری تحولآفرین نیست و باید بخشی از یک راهبرد گستردهتر مدیریت آب باشد. هزینه این عملیات در مقایسه با آبشیرینکنها ارزانتر است، اما بررسی آثار احتمالی آن بر سلامت انسان و محیطزیست، بهویژه در مناطق پاییندست، همچنان ادامه دارد. پذیرش اجتماعی و عمومی این عملیات نیز یکی دیگر از چالشهای پیش رو است.