غولهای فناوری با ردیابی کاربران، سودهای کلان کسب میکنند؛ از سلامت تا خرید
به گزارش بخش اقتصاد وبانگاه بر اساس دادههای منتشرشده در ایسنا، غولهای فناوری با تکامل تبلیغات دیجیتال، با استقرار فایلهای گرافیکی شفاف در میلیونها وبسایت و ایمیل، سودهای قابل توجهی را به جیب میزنند.
این سیستمها دادههای متنوعی از آدرسهای IP و محصولات کلیکشده گرفته تا اطلاعات حساس سلامتی را جمعآوری کرده و مستقیماً به سرورهای شرکتها منتقل میکنند. سپس از این دادهها برای هدفگیری دقیقتر تبلیغات بهره میبرند و اثربخشی کمپینهای خود را به شکل چشمگیری افزایش میدهند.
یکی از مباحث چالشبرانگیز در اکوسیستم نظارت دیجیتال امروزی، استفاده از «پروفایلهای سایه» است. این پلتفرمها قادرند با اتکا به اطلاعات شبکههای اجتماعی و فعالیتهای آنلاین کاربران در سراسر وب، حتی برای افرادی که حساب کاربری ندارند، دادهها را بدون رضایت جمعآوری و ذخیره کنند.
آدرسهای IP و اثر انگشت مرورگر به شرکتها امکان میدهد هویتهای دیجیتالی پایدار برای افراد ایجاد کنند. به این ترتیب، اگر فردی که پیشتر کاربر نبوده، در آینده به این پلتفرم بپیوندد، دادههای رفتاری انباشتهشده در طول سالها بلافاصله به حساب جدید او مرتبط میشود.
بر اساس گزارشی از «تِرکِر رادار» (Tracker Radar) متعلق به «داک داک گو» (DuckDuckGo)، شرکت مادر گوگل، آلفابت، گستردهترین شبکه ردیابی در وب را اداره میکند. این گزارش ادعا میکند که گوگل قادر است دادههای کاربران را در حدود ۷۰ درصد از وبسایتهای مورد بازدید مشاهده کند، به این معنا که این غول فناوری تقریباً تمام بخشهای اینترنت را زیر نظر دارد.
در این میان، مایکروسافت ۳۰ درصد و فیسبوک ۱۹.۷ درصد از کل سایتهای بازدید شده را ردیابی میکنند. شرکت بایت دنس (شرکت مادر تیک تاک) با داشتن ردیاب در حدود پنج درصد از وبسایتها، از رقبای خود عقبتر است.
این ردیابها تا بخشهای حیاتی مانند سیستم مراقبتهای بهداشتی در ایالات متحده نفوذ کردهاند. یک مطالعه گسترده منتشر شده در مجله دانشگاهی «پی ان ای اس نکسوس» (PNAS Nexus) نشان میدهد که حدود ۶۶ درصد از بیمارستانهای آمریکا از پیکسلهای ردیابی در وبسایتهای خود استفاده میکنند.
این پیکسلها اطلاعاتی نظیر مراجعات بیماران به کلینیکها یا جستجوهای آنها در رابطه با شرایط پزشکی خاص را به شرکتهای بزرگ فناوری منتقل میکنند. طبق این مطالعه، «ادوکیت اورورا هلث» (Advocate Aurora Health)، یکی از بزرگترین سیستمهای بهداشتی غیرانتفاعی آمریکا، از «متا پیکسل» و «گوگل آنالیتیکس» برای بهبود خدمات خود استفاده کرده بود. این ابزارها اطلاعات سلامت شخصی حدود سه میلیون بیمار را به شرکتهای فناوری شخص ثالث منتقل کردند که در نهایت منجر به طرح دعوی حقوقی دستهجمعی گستردهای شد.
اگرچه فناوری زیربنایی پیکسلهای ردیابی همچنان قانونی است، اما جمعآوری دادهها تحت نظارت مقررات جهانی، مانند مقررات عمومی حفاظت از دادهها در اتحادیه اروپا (GDPR)، قرار دارد. شرکتها موظفند برای هرگونه ردیابی غیرضروری برای تبلیغات یا پروفایلسازی، رضایت صریح، فعال و آزادانه کاربران را مطابق با قوانین کسب کنند.
به اشتراکگذاری دادههای حساس بدون رضایت در آمریکا با مجازاتهای قانونی شدیدی همراه است، حتی اگر خود پیکسلها قانونی باقی بمانند. بیش از ۵۰ دعوی حقوقی دستهجمعی علیه متا و گوگل به دلیل استفاده از پیکسلهای ردیابی در بخش بهداشت و درمان ثبت شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی، کمیسیون تجارت فدرال آمریکا، عملیات فاشنشده ردیابی پیکسلها را یک عمل فریبنده توصیف کرده و جریمههای میلیونی برای آن در نظر گرفته است.