گزارش درباره عملکرد 70 روزه مجلس؛ آیا پارلمان تعطیل بود؟
تعدادی از نمایندگان مجلس نیز تاکنون به این موضوع پاسخ داده و تاکید کردهاند مجلس تعطیل نیست و نمایندگان مشغول به فعالیت خود از جمله برگزاری جلسات کمیسیونها و یا بازدیدها هستند اما جلسات صحن علنی مجلس از روز شروع جنگ تحمیلی سوم در نهم اسفند سال گذشته برگزار نمیشود.
در این مدت مجلس از بُعد نظارتی فعالتر شد و نمایندگان از آغاز جنگ تابه امروز در حوزههای انتخابیه مشکلات و مسائل مردم در حوزههای مختلف را بررسی کرده و گزارشات لازم را در جلساتی که با مسئولان اجرایی داشتند به مدیران مربوطه منتقل کردند.
از 9 اسفندماه تا امروز 19 اردیبهشت، صحن علنی مجلس شاهد استقرار نمایندگان بر صندلیهای سبز نبوده است. این موضوع در نگاه نخست برای مخاطبی که مجلس را صرفاً در قاب تلویزیون یا رادیو فرهنگ دنبال میکند، به معنای وقفه در کار اصلی نمایندگان است اما واقعیت حقوقی و اجرایی مجلس فراتر از «جلسات علنی» است.
جلسات علنی در واقع بخشی از فعالیتهای قوه مقننه است و اعظم فعالیتهای آن در قالب کمیسیونهای تخصصی و جلسات هیئت رئیسه و از بعد نظارتی و در بازدیدهای میدانی نمایندگان، انجام میشود.
در این بازه زمانی 70 روزه، هیئت رئیسه مجلس بهعنوان رکن مدیریتی قوه مقننه، چندین جلسه فوقالعاده و راهبردی برگزار کرده که برخی از آنها با روسای کمیسیونهای تخصصی و برخی هم با مسئولان دولت بوده است.
در این جلسات هیئت رئیسه مسائل اقتصادی ناشی از جنگ، بودجه و پشتیبانی از جنگ، رفاه، معیشت و خدمات عمومی، شناسایی و برآورد وضعیت و خسارات و همچنین میزان مصوباتی که دولت در این مدت برای تسهیل امور داشته، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
همچنین عباس گودرزی، سخنگوی هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با تسنیم از برگزاری یکی از جلسات هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی با محوریت انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، اعزام یا عدم اعزام حجاج و مسائل اقتصادی و معیشتی کشور در ایام جنگ خبر داده بود.
جلسات کمیسیونهای تخصصی
کار مجلس صرفاً در «رأیگیری صحن نیست اساس آمار و گزارشهای واصله، کمیسیونهای تخصصی مجلس در این مدت چندین نشست با محورهای مختلف برگزار کردهاند. برای نمونه، در همین بازه زمانی که صحن علنی برگزار نشده، کمیسیونهای تخصصی موضوعات مهمی را با حضور مسئولان دولتی بررسی کرده و مصوباتی نیز داشتهاند.
مدیریت تنگه هرمز، تعویق اقساط، استمهال مالیات، ترخیص کالا و همچنین رژیم حقوقی تنگه هرمز از جمله مهمترین مصوبات نمایندگان در طول این 70 روز است.
نظارتهای میدانی
همچنین تعداد قابل توجهی از نمایندگان در این بازه زمانی به جای حضور در تهران، در حوزههای انتخابیه و در قالب هیئتهای نظارتی، از پروژههای عمرانی و صنعتی بازدید کردهاند تا گزارشهای دقیقی برای جلسات آتی مجلس تهیه کنند.
در صورت بروز مشکل در هر نقطه از کشور، کمیتهای از کمیسیونهای تخصصی جهت بررسی میدانی موضوعات به آن منطقه سفر میکردند و پس از واکاوی مسائل، گزارشات لازم را به کمیسیون ارائه کرده و در نهایت، اطلاعات برای رسیدگی به مشکلات در اختیار مسئولان اجرایی قرار میگرفت.
در این مدت هیئتهای مختلفی از کمیسیونهای تخصصی مجلس بازدیدهایی از استانها، شهرهای مختلف، سازمان بحران، بازدید از مجتمع فولاد مبارکه ، پل تخریبشده B1، فرودگاه مهرآباد، داروخانهها، مراکز درمانی، سازمان غذا و دارو، کارخانههای شیرخشک، جزیره خارگ، عسلویه ، نیروگاه فارس و همچنین ستاد بحران شهرداری به عمل آوردهاند.
ضرورت تبیین کارکرد مجلس
یکی از دلایلی که باعث طرح مباحث از جمله تعطیلی مجلس شده، فاصله میان عملکرد واقعی مجلس و اطلاعرسانی رسانهای است. وقتی جلسات علنی برگزار نمیشود، تریبون مجلس برای بیان دیدگاهها به ظاهر خاموش است، اما کارشناسان معتقدند پختگی مصوبات در همین جلسات غیرعلنی و تخصصی شکل میگیرد.
در واقع، مجلس در این مدت 70 روزه، به جای صرف وقت در بحثهای کلی صحن، روی «نظارت و جزئیات اجرایی» تمرکز کرده است.
اما هفته گذشته هیئت رئیسه قوه مقننه درباره نحوه و زمان برگزاری جلسات علنی جلسه داشت که حجتالاسلام علیرضا سلیمی عضو هیئت رئیسه مجلس در گفتوگو با تسنیم درباره این نشست گفت که طبق جلسات علنی مجلس در این مدت به دلیل ملاحظات امنیتی، دستگاههای امنیتی برگزار نشده اما مجلس به هیچ عنوان در حدود این 2 ماه تعطیل نبوده و قرار است که جلسات علنی نیز از این به بعد به صورت وبیناری برگزار شود.
یکی از موضوعاتی که مجلس در پیش رو دارد آغاز اجلاسیه دوم و انتخابات هیئت رئیسه و پس از آن انتخابات هیئت رئیسه کمیسیونها است که برخی با توجه به عدم برگزاری جلسات علنی نکاتی در این باره مطرح کرده و عنوان میشد که در این باره باید تدبیر قبل از 7 خرداد، شود.
اما در نهایت امروز عباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس عنوان کرد که فردا جلسه علنی مجلس به صورت وبیناری برگزار خواهد شد احتمالاً این جلسات با توجه به تجربه مشابه تجربه کرونا، با استفاده از ظرفیت اینترانت و تبلتهایی در اختیار همه نمایندگان، جلسات مجلس را در بازه زمانی مناسب بطور مجازی و بدون نیاز به حضور تجمیعی برگزار کند.
انتظار میرود با آغاز دور جدید جلسات علنی، حجم عظیمی از مصوبات که در کمیسیونها نهایی شدهاند، در دستور کار قرار گیرند و نمایندگان با انباشتِ مصوبات این 2 ماه و دستورکارهای پیش از نهم اسفند ماه مواجه باشند.