هشدار نسبت به سالمندی جمعیت؛ 15 درصد جامعه بالای 60 سال هستند

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از تبریز، پنجره جمعیتی کشور با سرعتی نگران‌کننده رو به بسته‌شدن است و شیب تند حرکت به سمت سالمندی، زنگ خطری جدی برای ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و درمانی ایران محسوب می‌شود. با وجود ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت، غفلت از کارکردهای فرهنگی و تبیینی موجب شده تا تغییرات نگرشی در زمینه ازدواج و فرزندآوری با کندی پیش برود و گره‌های ذهنی، جایگزین واقعیت‌ها شوند.

در این میان، نقش شبکه‌های بهداشت و درمان به عنوان خط مقدم پیشگیری و پایش سلامت جامعه، نقشی بی‌بدیل است. با این حال، عدم آشنایی کامل مردم با نظام ارجاع و خدمات رایگان خانه‌های بهداشت، مانع از بهره‌برداری حداکثری از این ظرفیت عظیم شده است؛ ظرفیتی که می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های درمان، بستر مناسبی برای مشاوره‌های صحیح فرزندآوری و تضمین سلامت مادر و کودک فراهم کند.

ناصر رهبری، مدیر گروه جمعیت و سلامت خانواده بهداشت آذربایجان شرقی، با اشاره به تقارن هفته ملی سلامت و هفته جمعیت، اظهار داشت: رهبر معظم انقلاب در سال 1393 با ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت، موضوع حیاتی فرزندآوری و جوانی جمعیت را مطرح کردند. از آن زمان فعالیت‌هایی صورت گرفته، اما متأسفانه تبیین کافی و اقناع‌سازی لازم در این زمینه برای افکار عمومی انجام نشده است.

وی با ارائه آمارهایی نگران‌کننده از روند پیری جمعیت گفت: جمعیت کشور با شتاب به سمت سالمندی در حرکت است؛ به طوری که سهم سالمندان از 14.7 درصد در سال گذشته به 15 درصد رسیده است و اکنون از هر 100 نفر، 15 نفر بالای 60 سال سن دارند. اگر این روند کاهشی موالید ادامه یابد، در سال 1425 از هر چهار نفر، دو تا سه نفر بالای 60 سال خواهند بود که در چنین شرایطی نسل آینده با بحران‌های جدی اقتصادی و مراقبتی مواجه می‌شود.

مدیر گروه جمعیت و سلامت خانواده بهداشت آذربایجان شرقی در ادامه با تأکید بر اهمیت نظام پیشگیری افزود: اگر خدمات بهداشتی به‌موقع به مردم ارائه شود، میزان مراجعه به بیمارستان‌ها و تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی به شدت کاهش می‌یابد.

رهبری با اشاره به پوشش گسترده خدمات بهداشتی تصریح کرد: خدمات در سه سطح خانه‌های بهداشت، پایگاه‌های سلامت و مراکز جامع سلامت از دورترین نقاط مرزی تا شهرها در حال ارائه است. تمامی ساکنان شهرها و روستاها دارای مراقب سلامت و بهورز هستند، اما متأسفانه یکی از چالش‌های اصلی ما، عدم مراجعه مردم به این مراکز است. در این مراکز، انواع غربالگری‌های سرطان‌های قابل پیشگیری و خدمات مشاوره ارائه می‌شود؛ به عنوان نمونه در شهرستان ملکان، 13 مورد سرطان پستان در مراحل اولیه از طریق همین خانه‌های بهداشت شناسایی و از پیشرفت بیماری جلوگیری شد.

وی همچنین از برگزاری «مسابقه بزرگ سلامت» در سطح استان خبر داد و گفت: تمامی شهروندان می‌توانند با پاسخ به سه سؤال درباره وظایف مراقب سلامت، بهورز و خانه‌های بهداشت در این مسابقه شرکت کنند تا شناخت عمومی از این شبکه خدماتی افزایش یابد.

رهبری به موانع فرهنگی فرزندآوری اشاره کرد و اظهار داشت: برخی تصور می‌کنند بارداری و شیردهی موجب برهم خوردن تناسب اندام می‌شود، در حالی که از نظر علمی، مادران شیرده بسیار زودتر به تناسب اندام پیش از بارداری بازمی‌گردند.

وی افزود: گاهی شرایط اقتصادی به عنوان عامل اصلی کاهش فرزندآوری مطرح می‌شود، اما شواهد نشان می‌دهد موضوع اصلی، باور و تغییر سبک زندگی است؛ چرا که حتی در میان خانواده‌های ثروتمند نیز تمایل بسیار کمی به فرزندآوری دیده می‌شود. اگر صف انتظار ازدواج کاهش یابد و جوانان در سنین مناسب ازدواج کنند، تمایل به پدر و مادر شدن در آنها وجود دارد، اما تأخیر در ازدواج به طور طبیعی موجب از دست رفتن فرصت‌های طلایی بارداری می‌شود.

مدیر گروه جمعیت و سلامت خانواده بهداشت استان در پایان با تشریح نظام ارجاع خاطرنشان کرد: مراجعه به خانه‌های بهداشت هیچ‌گونه منافاتی با مراجعه به پزشک متخصص زنان ندارد. باید نظام سطح‌بندی برای مردم تبیین شود تا ابتدا به پزشک عمومی یا مراکز بهداشت مراجعه کرده و در صورت نیاز، مستقیماً به متخصص ارجاع داده شوند. در هر مرکز بهداشتی که افراد مراجعه کنند، خدمات اولیه ارائه شده و اطلاعات بیمار به مرکز سلامت محل سکونت وی منتقل می‌شود تا پیگیری‌های لازم صورت گیرد.