ازتجارت بدون ویزا برای مرزنشینان تاافتتاح جاده ماهیرود-فراه در تابستان
در همین راستا، مجتبی شریعتیفر، سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی، در گفتوگویی تفصیلی با تسنیم به تشریح ابعاد پنهان این سفر و نقشه راه جدید استان برای تسخیر بازارهای همسایه پرداخته است که در ادامه میخوانید.
تحقق دیپلماسی همسایگی در دولت چهاردهم
تسنیم: هفته گذشته سفری به مرز ماهیرود و دیدار با والی فراه افغانستان داشتید. هدف اصلی این سفر چه بود؟
شریعتی فر: این سفر در راستای سیاست توسعه دیپلماسی اقتصادی و تقویت ارتباط با کشورهای همسایه انجام شد. همانطور که مقام معظم رهبری و همچنین شهید آیتالله رئیسی بارها بر توسعه روابط با همسایگان تأکید داشتهاند، دولت نیز این موضوع را بهعنوان یکی از راهبردهای اصلی خود دنبال میکند. در همین چارچوب، از زمان حضور استاندار خراسان جنوبی، استفاده از ظرفیت مرز و تجارت خارجی بهعنوان یکی از پیشرانهای توسعه اقتصادی استان در دستور کار قرار گرفت.در دو سال اخیر رفتوآمدهای متعددی میان مسئولان و بخش خصوصی خراسان جنوبی و استان فراه افغانستان انجام شده و همین تعاملات، زمینه رشد تجارت دو طرف را فراهم کرده است. نشست اخیر نیز با هدف توسعه مبادلات تجاری، رفع موانع مرزی، تسهیل امور گمرکی و بررسی فرصتهای سرمایهگذاری مشترک برگزار شد.
استقرار نمایندگی گمرک افغانستان در بندر ابونصر فراهی
تسنیم:مهمترین موضوعات مطرحشده در این نشست چه بود؟
شریعتی فر: در این نشست سه محور اصلی مورد بحث قرار گرفت؛ نخست تسهیل فرآیندهای گمرکی و توسعه زیرساختهای مرزی، دوم توسعه سرمایهگذاری مشترک و سوم توانمندسازی مرزنشینان دو طرف.
در حوزه گمرکی، مهمترین موضوع استقرار نمایندگی گمرک افغانستان در بندر ابونصر فراهی بود. در حال حاضر طرف افغانستان در آن نقطه نمایندگی گمرکی ندارد و همین مسئله موجب کندی فرآیندها میشود. این پیشنهاد از سوی خراسان جنوبی مطرح شد و طرف افغان نیز با اصل موضوع موافقت کرد تا پس از تأیید دولت مرکزی افغانستان اجرایی شود.
همچنین موضوع افزایش ساعت کاری دستگاههای مستقر در مرز مطرح شد. در حال حاضر با وجود اینکه ساعت رسمی فعالیت مرز تا عصر است، اما نیروهای گمرک، مرزبانی، منطقه ویژه اقتصادی و سایر دستگاهها تا حدود ساعت 11 شب در مرز حضور دارند و حتی در روزهای تعطیل و مناسبتها نیز فعالیت متوقف نمیشود.
پایان انتظار 17 ساله برای تکمیل جاده راهبردی ماهیرود – فراه
تسنیم: یکی از موضوعات مهم، جاده ماهیرود ـ فراه بود. این پروژه اکنون در چه وضعیتی قرار دارد؟
شریعتی فر:جاده ماهیرود ـ فراه یکی از پروژههای بسیار مهم و راهبردی در توسعه تجارت ایران و افغانستان است. این پروژه سالها متوقف مانده بود و بیش از 17 سال پیشرفت جدی نداشت. اما با پیگیریهای استاندار خراسان جنوبی و همکاری وزارت امور خارجه، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی، منابع مالی مناسبی برای آن تأمین شد.اکنون بخش عمده مسیر تکمیل شده و تنها حدود 10 تا 12 کیلومتر باقی مانده است. پیشبینی ما این است که اگر مشکلی پیش نیاید، طی دو ماه آینده این مسیر به بهرهبرداری برسد. تکمیل این جاده نقش بسیار مهمی در تسهیل تجارت، کاهش هزینه حملونقل و افزایش امنیت مسیر خواهد داشت.
تسنیم: برای کاهش مشکلات کامیونداران و ازدحام در مرز چه اقداماتی انجام شده است؟
شریعتی فر:در مقاطعی حجم بالای کامیونها در مسیر مرز باعث ایجاد مشکلاتی هم برای رانندگان و هم از نظر امنیتی میشد. به همین دلیل با همکاری یکی از شرکتهای دانشبنیان استان، سامانه نوبتدهی اینترنتی راهاندازی شد.این سامانه باعث شده رانندگان پیش از رسیدن به مرز از زمان ورود خود مطلع باشند و دیگر شاهد صفهای طولانی کامیونها در جادهها نباشیم. این اقدام هم رضایت رانندگان را به همراه داشته و هم بسیاری از مشکلات امنیتی و ترافیکی مسیر را برطرف کرده است.
بازارچه مشترک؛ تجارت بدون ویزا برای مرزنشینان
تسنیم: در حوزه سرمایهگذاری مشترک چه توافقاتی انجام شد؟
شریعتی فر:ما معتقدیم هرچه سرمایهگذاری مشترک میان ایران و افغانستان در مناطق مرزی افزایش یابد، رونق اقتصادی مرزها نیز بیشتر خواهد شد. در همین راستا مقرر شد دفتر سرمایهگذاری مشترک میان اتاق بازرگانی خراسان جنوبی و اتاق بازرگانی فراه ایجاد شود تا ارتباط فعالان اقتصادی دو طرف تسهیل شود.یکی از مهمترین ظرفیتها، حوزه مواد معدنی افغانستان است. افغانستان منابع غنی معدنی دارد اما در بخش فرآوری هنوز زیرساخت کافی ندارد. ما آمادگی خود را برای فرآوری مواد معدنی افغانستان در منطقه ویژه اقتصادی خراسان جنوبی اعلام کردیم و حتی موضوع ایجاد شهرک تخصصی فرآوری مواد معدنی مشترک نیز مطرح شد.
تسنیم: موضوع کشت فراسرزمینی نیز مطرح شده بود. درباره آن توضیح دهید.
شریعتی فر: با توجه به محدودیت منابع آبی در خراسان جنوبی، منطقی است که بخشی از محصولات آببر در کشورهایی با منابع آبی مناسب کشت شود. استان فراه افغانستان از زمینهای حاصلخیز و منابع آبی خوبی برخوردار است و در این نشست درباره کشت فراسرزمینی مذاکرات جدی صورت گرفت.بهطور مشخص موضوع کشت چغندر قند برای تأمین مواد اولیه کارخانه قند قهستان مطرح شد. طرف افغان نیز استقبال کرد و مقرر شد کارشناسان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی به افغانستان سفر کنند، اراضی را بررسی و مذاکرات تخصصی را انجام دهند تا در آینده تفاهمنامه رسمی امضا شود.
از واردات دام زنده تا فعالیت کشتارگاههای مدرن در خوسف
تسنیم: درباره واردات دام زنده از افغانستان چه برنامهای وجود دارد؟
شریعتی فر: یکی از پیشنهادهای مهم، واردات دام زنده از افغانستان و کشتار آن در کشتارگاههای مجهز خراسان جنوبی بود. استان ما یکی از مجهزترین کشتارگاههای شرق کشور را در شهرستان خوسف دارد و این ظرفیت وجود دارد که دام وارداتی افغانستان در همین استان ذبح و فرآوری شود.این پیشنهاد با استقبال طرف افغان مواجه شد و قرار شد امکان ایجاد خط ویژه کشتار دام افغانستان در استان بررسی شود.
ارائه خدمات تخصصی پزشکی استان در مسیر توسعه گردشگری سلامت
تسنیم: آیا در حوزه گردشگری سلامت هم برنامهای وجود دارد؟
شریعتی فر: بله، خراسان جنوبی ظرفیت بسیار خوبی در حوزه پزشکی و درمانی دارد و دانشگاه علوم پزشکی استان نیز آمادگی کامل خود را اعلام کرده است. ما فقط نگاه اقتصادی به این موضوع نداریم، بلکه سلامت مردم مناطق مرزی افغانستان نیز برای ما اهمیت دارد.در این نشست پیشنهاد شد شرکتهای واسط در افغانستان بیماران را به خراسان جنوبی منتقل کنند تا خدمات درمانی در بیمارستانهای استان ارائه شود. این اقدام علاوه بر تقویت روابط انسانی، میتواند به توسعه گردشگری سلامت نیز کمک کند.
تسنیم: موضوع بازارچه مشترک مرزی چه بود و چه مزیتی دارد؟
شریعتی فر: پیشنهاد ایجاد بازارچه مشترک مرزی از سوی استاندار خراسان جنوبی مطرح شد. هدف این است که مرزنشینان دو طرف بدون نیاز به ویزا بتوانند در محدوده مشخص مرزی کالاهای تولیدی خود را عرضه و مبادله کنند.این بازارچه میتواند نقش مهمی در رونق اقتصاد مرزنشینان، افزایش اشتغال و تقویت امنیت پایدار مرزها داشته باشد.
جهش 138 درصدی ارزش واردات از افغانستان در یک سال اخیر
تسنیم: وضعیت تجارت خراسان جنوبی با افغانستان اکنون چگونه است؟
شریعتی فر: خوشبختانه در سالهای اخیر رشد قابل توجهی در تجارت با افغانستان داشتهایم. در حوزه واردات طی 12 ماه اخیر، واردات از افغانستان از نظر ارزشی 138 درصد و از نظر وزنی 170 درصد افزایش یافته است.حتی در دوره 40 روزه جنگ رمضان نیز واردات به لحاظ ارزشی 441 درصد و از نظر وزنی 846 درصد رشد داشته است. کالاهایی مانند حبوبات، برنج، کنجد، پنل خورشیدی و تجهیزات حملونقل از جمله اقلام وارداتی بودهاند.در حوزه صادرات نیز رشد قابل توجهی ثبت شده و صادرات استان به افغانستان از نظر ارزشی 66 درصد و از نظر وزنی 55 درصد افزایش داشته است.
تسنیم: در پایان اگر نکتهای باقی مانده بفرمایید.
شریعتی فر: آنچه امروز در مرز ماهیرود و روابط اقتصادی با افغانستان دنبال میشود، صرفاً یک تجارت مرزی ساده نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد توسعه پایدار خراسان جنوبی است. هرچه تعاملات اقتصادی، سرمایهگذاری مشترک و ارتباط میان مردم دو طرف بیشتر شود، هم امنیت مرزها تقویت میشود و هم اقتصاد استان رونق بیشتری خواهد گرفت. ما این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد.