بازگشت باشکوه «تلما»/ یوز ایرانی زنده است

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از بجنورد، مشاهده مجدد «تلما»، یوزپلنگ ماده هفت‌ساله و شناسنامه‌دار در پناهگاه حیات وحش میاندشت، بار دیگر نام خراسان شمالی را به‌عنوان یکی از امن‌ترین زیستگاه‌های مولد برای ذخیره‌گاه ژنتیکی یوزپلنگ آسیایی در صدر اخبار محیط‌زیست کشور قرار داد.

پناهگاه حیات وحش میاندشت در شهرستان جاجرم که به دلیل برخورداری از دشت‌های وسیع و طعمه‌های مناسب، همواره به‌عنوان «بهشت یوزپلنگ ایرانی» شناخته می‌شود، بار دیگر شاهد حضور یکی از باارزش‌ترین ماده‌یوزهای شناسایی‌شده در ایران بود. «تلما»، یوزپلنگ ماده‌ای که از نسل یوز معروف «تلخاب» است، در جدیدترین پایش‌های میدانی در خردادماه 1405 رویت شد تا بارقه‌های امید برای بقای این گونه در معرض انقراض بیش از پیش تقویت شود.

این یوزپلنگ ماده که متولد سال 1398 است، پیش از این در سال 1401 با به همراه داشتن چهار توله، یکی از موفق‌ترین رکوردهای زادآوری یوزپلنگ در محیط طبیعی را به نام خود ثبت کرده بود. حضور دوباره او در پهنه‌های حاشیه کویر مرکزی ایران، نشان‌دهنده امنیت بالای زیستگاه و موفقیت طرح‌های حفاظتی در این منطقه است.

میاندشت؛ زیستگاهی استراتژیک برای پویایی جمعیت یوز

پناهگاه حیات وحش میاندشت با وسعتی بالغ بر 85 هزار هکتار، به دلیل اتصال به ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، نقش یک کریدور حیاتی را برای جابه‌جایی و پویایی جمعیت یوزپلنگ‌ها ایفا می‌کند. ثبت تصاویر جدید از تلما توسط دوربین‌های محیط‌بانان و همیاران طبیعت (قرق‌بانان اوزوم)، نشان می‌دهد که این منطقه کماکان اولویت اول برای ماده‌یوزهای زایا جهت بزرگ کردن توله‌هایشان است.

در آخرین پایش‌های تخصصی که در نیمه دوم سال 1404 انجام شده بود، تلما در حالی که یک توله (متولد سال 1403) را به همراه داشت، توسط دوربین‌های تله‌ای شکار شد. این موضوع تایید کرد که تلما برای دومین بار در طبیعت موفق به زایمان و حفظ توله خود شده است. اکنون در چهارمین روز از خردادماه 1405، حضور انفرادی یا احتمالی او با توله‌اش در دشت‌های جاجرم، پایش‌های حفاظتی را در این منطقه به شدت افزایش داده است.

تداوم پایش‌ها و ضرورت حفاظت از کریدورهای مهاجرتی

رضا شکاریان مدیرکل محیط زیست خراسان شمالی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بجنورد اظهار داشت: مشاهده تلما در این بازه زمانی بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که او اکنون در سن پختگی قرار دارد و تجربه بالای او در بقا و پرورش توله‌ها، وی را به یکی از استراتژیک‌ترین یوزهای ماده ایران تبدیل کرده است.

وی افزود: با توجه به نزدیکی این زیستگاه به محورهای مواصلاتی، کنترل سرعت خودروها در جاده‌های منتهی به جاجرم و میاندشت و همچنین جلوگیری از ورود گله‌های دام غیرمجاز به هسته مرکزی پناهگاه، از حیاتی‌ترین اقدامات برای حفظ جان تلما و نسل آینده اوست.

ثبت دوباره تصاویر این یوزپلنگ ارزشمند، ثابت می‌کند که در صورت تامین امنیت و حفظ زنجیره غذایی (به‌ویژه آهو به عنوان طعمه اصلی)، یوزپلنگ آسیایی توانایی بازسازی جمعیت خود را در محیط‌های طبیعی داراست. اکنون چشم امید دوستداران محیط‌زیست به دشت‌های جاجرم دوخته شده تا شاید در آینده‌ای نزدیک، تصاویر جدیدی از خانواده جدید «تلما» در قاب دوربین‌ها ثبت شود.