غدیر؛ آغاز راهی که با ایستادگی امت ادامه مییابد
این ولایت تنها یک رهبری ظاهری و حکومتی نبود؛ بلکه «ولایت باطنی» نیز بود؛ یعنی پیوندی معنوی و الهی که دلها را به سرچشمه هدایت متصل میکند. ائمه اهلبیت علیهمالسلام نه تنها پیشوایان سیاسی جامعه، بلکه راهنمایان معنوی و حجتهای الهی بر زمین بودند.
این سلسله ولایت تا امام دوازدهم، حضرت مهدی عجلالله تعالی فرجهالشریف ادامه یافت. با آغاز غیبت، این پرسش بزرگ در برابر امت قرار گرفت: در نبود حضور آشکار امام، مسئولیت هدایت و پاسداری از دین چگونه ادامه مییابد؟
پاسخ در همان حقیقت غدیری نهفته است. در عصر غیبت، اگرچه امام زمان علیهالسلام از نظر ظاهری در میان مردم حضور آشکار ندارند، اما ولایت باطنی ایشان همچنان جاری است و جامعه مؤمنان زیر سایه هدایت ایشان قرار دارد. در این دوران، علما و رهبران دینی وظیفه دارند به عنوان پاسداران دین و خادمان امت، جامعه را در مسیر عدالت، ایمان و مقاومت هدایت کنند و زمینه آمادگی امت برای ظهور را فراهم سازند.
از این رو مسئولیت مسلمانان در عصر غیبت تنها انتظار منفعلانه نیست؛ بلکه پاسداری از دین، دفاع از حق، و حفظ جامعه اسلامی در برابر ظلم و انحراف است. هر مسلمانی به اندازه توان خود در این مسئولیت شریک است.
در همین چارچوب، روایت دیدار شهید علی لاریجانی با رهبر شهید انقلاب نیز معنایی عمیقتر پیدا میکند؛ روایتی که تنها یک گفتوگوی سیاسی یا امنیتی نیست، بلکه بازتابی از همان منطق ولایت و مسئولیتی است که ریشه در پیام غدیر خم دارد. در این نگاه، رهبری نه صرفاً یک مقام ظاهری، بلکه امانتی الهی و تعهدی در برابر امت است؛ تعهدی که صاحب آن باید در سختترین لحظات نیز در کنار مردم بایستد و راهی را که از ولایت آغاز شده پاسداری کند.
در این روایت آمده است که چند ساعت پیش از یک حمله نظامی، لاریجانی با اطلاعاتی درباره طرح ترور دشمن نزد رهبر انقلاب رفت و پیشنهاد کرد که برای حفظ جان، مدتی به مکانی امن منتقل شوند تا خطر برطرف شود. او تأکید کرد که دشمن تصمیم جدی برای هدف قرار دادن رهبر گرفته است.
اما رهبر انقلاب با آرامش پاسخ دادند که اگر رهبر در لحظه خطر میدان را ترک کند، چگونه میتواند از مردم و سربازان خود بخواهد در برابر دشمن بایستند. ایشان با اشاره به روح حماسه عاشورا و مسئولیت رهبری در برابر امت، تأکید کردند که وقتی ملتی آماده ایستادگی است، پنهان شدن رهبر برای حفظ جان خود پرسشی سنگین در برابر تاریخ خواهد بود.
در حقیقت، این نگاه ریشه در همان مفهوم ولایت دارد که از غدیر آغاز شد؛ ولایتی که تنها یک مقام نیست، بلکه مسئولیتی الهی در برابر امت است.
در این منطق، رهبر دینی خود را صاحب قدرت نمیداند، بلکه پاسدار امانتی میداند که اصل آن به ولایت الهی و در نهایت به امام زمان علیهالسلام بازمیگردد. به همین دلیل، وظیفه امت نیز تنها پیروی ظاهری نیست؛ بلکه حفظ این مسیر الهی، دفاع از عدالت، و ایستادگی در کنار حقیقت است.
غدیر به ما آموخت که جامعه اسلامی بدون ولایت دچار پراکندگی میشود، و عصر غیبت به ما یادآوری میکند که حفظ این ولایت تنها با آگاهی، مسئولیتپذیری و حضور فعال مؤمنان در صحنه ممکن است.
از این رو هر نسل از مسلمانان وظیفه دارد این پیوند معنوی با ولایت را حفظ کند و نشان دهد که پیام غدیر خم تنها یک واقعه مربوط به گذشته نیست، بلکه حقیقتی زنده و جاری در تاریخ اسلام است.
در عصر غیبت، این حقیقت در قالب مسئولیت مشترک امت آشکار میشود؛ مسئولیتی برای پاسداری از مسیر ولایت، حفظ هویت دینی جامعه و ایستادگی در برابر ظلم و انحراف. در این مسیر، عالمان دین و رهبران دینی در کنار مردم وظیفه دارند از این امانت بزرگ پاسداری کنند و جامعه را در جهت آرمانهای مکتب اهلبیت علیهمالسلام هدایت نمایند.
بنابراین دفاع از ارزشهای الهی و پاسداری از آرمانهای مکتب اهلبیت علیهمالسلام وظیفهای همگانی است. هر نسل باید با ایمان، آگاهی و حضور مسئولانه در صحنه نشان دهد که پیام غدیر خم همچنان زنده است و امت اسلامی خود را متعهد به ادامه این راه الهی میداند؛ راهی که هدف آن برپایی عدالت، حفظ کرامت انسان و وفاداری به پیمان ولایت است.
یادداشت از: حسن عبدیپور، استاد تاریخ