غدیر؛ روایتی مشترک از محبت اهلبیت(ع) و وحدت مسلمانان در کردستان
در مناطق اهل سنت ایران از جمله کردستان، غدیر بیش از آنکه موضوعی اختلافی تلقی شود، فرصتی برای بازخوانی فضائل اهلبیت پیامبر(ص) و تأکید بر مشترکات اسلامی به شمار میآید. علمای اهل سنت همواره بر این نکته تأکید کردهاند که محبت به اهلبیت(ع) نه یک انتخاب، بلکه بخشی از عقیده اسلامی و از آموزههای صریح قرآن کریم و سنت نبوی است.
قرآن کریم در آیات متعدد به جایگاه خاندان پیامبر(ص) اشاره کرده و مسلمانان را به مودت و محبت نسبت به آنان فراخوانده است. همین نگاه سبب شده که در منابع معتبر اهل سنت نیز روایات فراوانی درباره فضائل حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نقل شود و محبت آنان از نشانههای ایمان دانسته شود.
علمای بزرگ اهل سنت در طول تاریخ، آثار فراوانی در مناقب اهلبیت(ع) نگاشتهاند. بسیاری از محدثان و مفسران اهل سنت از جمله امام بخاری، امام مسلم، امام ترمذی، امام نسائی، امام احمد بن حنبل و دیگر بزرگان حدیث، روایات متعددی درباره فضائل حضرت علی(ع) و خاندان پیامبر(ص) نقل کردهاند. این مسئله نشان میدهد که جایگاه اهلبیت(ع) در اندیشه اسلامی، فراتر از مرزبندیهای مذهبی است.
در نگاه اهل سنت، حضرت علی(ع) یکی از برترین صحابه رسول خدا(ص)، چهارمین خلیفه راشدین و از نزدیکترین یاران پیامبر(ص) است. شجاعت در میدانهای نبرد، عدالت در حکومت، زهد، علم و تقوا از ویژگیهایی است که همواره مورد توجه علمای اهل سنت قرار داشته است. به همین دلیل نام و سیره آن حضرت در مدارس دینی، مساجد و محافل علمی اهل سنت جایگاهی ویژه دارد.
واقعه غدیر نیز در منابع معتبر تاریخی و حدیثی اهل سنت نقل شده است. بسیاری از دانشمندان اهل سنت حدیث «من کنت مولاه فعلی مولاه» را روایت کردهاند و آن را نشانهای روشن از محبت، منزلت و جایگاه ممتاز حضرت علی(ع) نزد پیامبر اکرم(ص) میدانند. هرچند تفسیرهای مذهبی از مفهوم «مولی» متفاوت است، اما اصل فضیلت و عظمت حضرت علی(ع) محل اختلاف نیست.
در استان کردستان که قرنها نماد همزیستی مذاهب اسلامی بوده است، مناسبتهایی همچون عید غدیر میتواند زمینهای برای تقویت وحدت و همدلی میان مسلمانان باشد. تجربه تاریخی این استان نشان داده است که احترام متقابل به باورهای مذهبی و تمرکز بر مشترکات، مهمترین عامل حفظ انسجام اجتماعی و دینی است.
در روزهایی که جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری به همدلی و انسجام نیاز دارد، مناسبتهای دینی میتوانند به فرصتی برای بازخوانی مشترکات مسلمانان تبدیل شوند. عید غدیر از جمله این مناسبتهاست؛ رویدادی تاریخی که قرنهاست در حافظه امت اسلامی جای دارد و نام امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) را با فضیلت، عدالت، علم و اخلاص پیوند زده است.
در استان کردستان که همواره نماد همزیستی مسالمتآمیز اقوام و مذاهب مختلف بوده، نگاه به غدیر بیش از آنکه از زاویه اختلافات تاریخی باشد، از دریچه محبت به اهلبیت پیامبر اکرم(ص) و تأکید بر وحدت اسلامی دنبال میشود. مردم این دیار سالهاست نشان دادهاند که احترام به مقدسات مذاهب اسلامی و تمرکز بر مشترکات، مهمترین سرمایه اجتماعی و دینی آنان است.
محبت به خاندان پیامبر(ص) در میان اهل سنت کردستان ریشهای عمیق دارد. در مساجد، مدارس علوم دینی و محافل مذهبی استان، نام اهلبیت(ع) همواره با احترام یاد میشود و علمای اهل سنت نیز بارها بر جایگاه والای خاندان رسول خدا(ص) در آموزههای اسلامی تأکید کردهاند.
بهمناسبت عید غدیر، خبرنگار تسنیم در گفتوگو با علمای اهل سنت و شماری از شهروندان کردستانی، نگاه آنان را به این مناسبت و جایگاه اهلبیت(ع) جویا شده است.
محبت اهلبیت(ع) از آموزههای قطعی اسلام است
ماموستا فائق رستمی، امام جمعه سنندج، با تأکید بر جایگاه اهلبیت(ع) در میان مسلمانان اظهار میکند: محبت خاندان پیامبر اکرم(ص) از آموزههای روشن اسلام است و همه مسلمانان نسبت به اهلبیت(ع) عشق و ارادت دارند.
وی میافزاید: قرآن کریم و سنت نبوی مسلمانان را به احترام و محبت نسبت به خاندان پیامبر(ص) دعوت کردهاند و این موضوع همواره مورد توجه علمای اسلام بوده است.
امام جمعه سنندج با اشاره به ضرورت حفظ وحدت اسلامی ادامه میدهد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت برادری میان مسلمانان هستیم. دشمنان اسلام تلاش میکنند از اختلافات سوءاستفاده کنند، اما آنچه امت اسلامی را قدرتمند میکند، تکیه بر مشترکات و دوری از مسائل تفرقهانگیز است.
رستمی تأکید میکند: اهلبیت(ع) متعلق به همه مسلمانان هستند و محبت آنان میتواند یکی از مهمترین عوامل همبستگی و انسجام امت اسلامی باشد.
غدیر فرصتی برای بازخوانی فضائل امیرالمؤمنین(ع)
ماموستا مختار فرجی، امام جماعت و ماموستای آئینی، نیز معتقد است که عید غدیر فرصتی برای یادآوری فضائل و ویژگیهای برجسته حضرت علی(ع) است.
وی میگوید: حضرت علی(ع) شخصیتی بزرگ در تاریخ اسلام است که علم، تقوا، عدالت و شجاعت او مورد احترام همه مسلمانان قرار دارد و نام ایشان همواره با خدمت به اسلام و دفاع از ارزشهای دینی همراه بوده است.
این عالم اهل سنت خاطرنشان میکند: مسلمانان باید از سیره اهلبیت(ع) بهویژه اخلاق، عدالتخواهی و مردمداری آنان درس بگیرند و این آموزهها را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار ببندند.
وی اضافه میکند: هر مناسبت دینی زمانی ارزشمند خواهد بود که بتواند زمینه تقویت اخلاق، معنویت و وحدت را در جامعه فراهم کند و غدیر نیز از این قاعده مستثنا نیست.
شهروندان: اهلبیت(ع) سرمایه مشترک مسلمانان هستند
در میان مردم کردستان نیز نگاه به اهلبیت(ع) نگاهی آمیخته با احترام و محبت است.
یکی از شهروندان سنندجی میگوید: ما از کودکی نام اهلبیت(ع) را با احترام شنیدهایم و محبت خاندان پیامبر(ص) بخشی از فرهنگ دینی مردم منطقه است.
شهروند دیگری معتقد است: آنچه امروز برای جامعه اسلامی اهمیت دارد، حفظ وحدت و همدلی است و مناسبتهایی مانند غدیر میتواند زمینهای برای نزدیکی بیشتر دلهای مسلمانان باشد.
یکی از کسبه بازار سنندج نیز اظهار میکند: مردم کردستان سالهاست در کنار یکدیگر زندگی کردهاند و احترام متقابل میان مذاهب، یکی از ارزشمندترین سرمایههای اجتماعی استان است.
وی میافزاید: اهلبیت(ع) مورد احترام همه مسلمانان هستند و یادآوری سیره و اخلاق آنان میتواند به تقویت همبستگی جامعه کمک کند.
کردستان؛ الگوی همزیستی و برادری اسلامی
کردستان طی دهههای گذشته همواره به عنوان یکی از نمادهای وحدت و همزیستی مذهبی در کشور شناخته شده است. در این استان، پیوندهای اجتماعی و فرهنگی میان مردم فراتر از تفاوتهای مذهبی شکل گرفته و همین مسئله موجب شده بسیاری از مناسبتهای دینی به فرصتی برای تقویت انسجام اجتماعی تبدیل شود.
کارشناسان مسائل اجتماعی معتقدند حفظ این سرمایه ارزشمند نیازمند هوشیاری در برابر جریانهای تفرقهافکن و تمرکز بر نقاط مشترک میان مسلمانان است؛ موضوعی که همواره مورد تأکید علمای شیعه و سنی استان بوده است.
فرصتی برای تقویت مشترکات
غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ نمادی از جایگاه رفیع اهلبیت(ع) در جهان اسلام است. اهل سنت نیز همانند دیگر مسلمانان، محبت و احترام به خاندان پیامبر(ص) را جزئی از باور دینی خود میدانند و آن را برگرفته از قرآن و سنت نبوی میشمارند.
عید غدیر در کردستان فرصتی برای یادآوری مشترکات اسلامی است. محبت اهلبیت(ع)، احترام به خاندان پیامبر اکرم(ص) و تأکید بر اخلاق، عدالت و برادری، مفاهیمی هستند که میان مسلمانان اشتراک ایجاد میکنند.
امروز که دشمنان جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری به دنبال ایجاد شکاف میان مسلمانان هستند، پاسداشت وحدت، تقویت گفتوگو و تکیه بر مشترکات دینی میتواند مهمترین پیام غدیر برای جامعه اسلامی باشد؛ پیامی که مردم و علمای کردستان سالهاست آن را در عمل به نمایش گذاشتهاند.