نهمین شب سوگواره تعزیه دهزیار؛ روایت عاشورا در شب زیارتی امام حسین(ع)
از ساعات اولیه شب، مسیرها و کوچههای منتهی به میدان تعزیهخوانی مسجد مقدس حضرت جوادالائمه(ع) مملو از جمعیتی بود که برای حضور در این مجلس باشکوه آمده بودند. حضور گسترده مردم، یکی از پرجمعیتترین شبهای سیزدهمین دوره سوگواره ملی تعزیه دهزیار را رقم زد و بار دیگر جایگاه این رویداد را به عنوان یکی از مهمترین گردهماییهای آیینی کشور به نمایش گذاشت.
آنچه این شب را بیش از پیش متمایز میکرد، حضور و اجرای هنرمندانه جمعی از بزرگترین اساتید تعزیه ایران بود. در میان آنان، نام استاد اسماعیل محمدی، از چهرههای ماندگار و اسطورههای هنر تعزیه کشور، بیش از همه مورد توجه قرار داشت. هنرمندی که سالهای طولانی از عمر خود را در مسیر خدمت به مکتب اهلبیت(ع) و هنر تعزیه سپری کرده و امروز به عنوان یکی از پیرغلامان نامآشنای دستگاه سیدالشهدا(ع) شناخته میشود.
مجلس تعزیه شهادت امام حسین(ع) در این شب، تنها یک اجرای هنری نبود؛ بلکه بازآفرینی حماسهای بود که قرنهاست قلب میلیونها انسان را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. روایت لحظات روز عاشورا، رشادت یاران امام حسین(ع)، وداعها، شهادتها و مظلومیت خاندان اهلبیت(ع)، فضای میدان تعزیه را لبریز از اندوه و تأثر کرده بود.
در میان صحنههای متعدد این مجلس، لحظه شهادت حضرت علیاصغر(ع) از جانسوزترین بخشهای اجرا بود؛ صحنهای که اشک را بر چشمان بسیاری از حاضران جاری کرد. تصویر پدری که کودک شیرخوار خود را برای طلب جرعهای آب به میدان میآورد و پاسخ او را با تیر سهشعبه میدهند، همچنان یکی از دردناکترین و تأثیرگذارترین فرازهای تاریخ عاشورا است.
شهادت عبدالله بن حسن(ع)، کودکی که در واپسین لحظات خود را به عمویش امام حسین(ع) رساند تا از او دفاع کند، و همچنین روایت شهادت غلام وفادار امام حسین(ع)، از دیگر بخشهای تأثیرگذار این مجلس بود که با هنرمندی شبیهخوانان و ذاکران تعزیه، به شکلی ماندگار در ذهن مخاطبان نقش بست.
اما آنچه بیش از همه در اجرای این مجلس جلوه داشت، تنها کیفیت هنری آن نبود؛ بلکه اخلاص، ارادت و عشق خالصانه تعزیهخوانان به ساحت اهلبیت(ع) بود. بسیاری از حاضران معتقد بودند آنچه دلها را بیش از هر چیز تحت تأثیر قرار میدهد، صداقت و باور قلبی هنرمندانی است که سالها عمر خود را در مسیر روایت حماسه عاشورا سپری کردهاند.
نهمین شب سوگواره ملی تعزیه دهزیار بار دیگر این حقیقت را یادآوری کرد که تعزیه صرفاً یک هنر نمایشی نیست، بلکه رسانهای فرهنگی، تربیتی و معرفتی است؛ رسانهای که در قالب روایت، موسیقی، شعر و نمایش، مخاطب را به تأمل درباره حق و باطل، وفاداری و خیانت، بصیرت و غفلت دعوت میکند.
عاشورا تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسهای برای همه عصرها و نسلهاست. اگر در روز عاشورا عدهای راه حق را شناختند و جان خود را در مسیر آن فدا کردند، در مقابل گروهی نیز در برابر حقیقت ایستادند یا در شناخت آن دچار غفلت شدند. هنر تعزیه دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا میکند؛ هنری که به مخاطب میآموزد در هر عصر و زمانهای، باید بتواند حسین زمان خود را بشناسد و در برابر شمرهای زمانه بیتفاوت نباشد.
در شبی که مجلس شهادت سیدالشهدا(ع) در دهزیار اجرا شد، این پیام بیش از هر زمان دیگری در میان جمعیت حاضر طنینانداز بود؛ اینکه سرنوشت انسانها در لحظات حساس زندگی رقم میخورد. همانگونه که یاران امام حسین(ع) در حساسترین مقطع تاریخ، راه حق را انتخاب کردند و جاودانه شدند، انسان امروز نیز در هر زمان و مکان با آزمونهایی مواجه است که نیازمند بصیرت، آگاهی و شجاعت در انتخاب مسیر درست است.
سیزدهمین سوگواره ملی تعزیه دهزیار طی شبهای گذشته با روایتهای مختلفی از حماسه عاشورا، از حضرت مسلم(ع) و طفلان مسلم(ع) گرفته تا وهب نصرانی، حضرت علیاکبر(ع)، حر بن یزید ریاحی و دیگر شخصیتهای کربلا، تلاش کرده است ابعاد گوناگون این نهضت عظیم را برای مخاطبان بازگو کند. اما مجلس شهادت امام حسین(ع)، نقطه اوج این روایتها بود؛ شبی که در آن، تمام مفاهیم عاشورا در یک قاب بزرگ به تصویر کشیده شد.
نهمین شب سوگواره ملی تعزیه دهزیار نشان داد که پس از قرنها، نام و راه امام حسین(ع) همچنان دلها را به حرکت درمیآورد و هنر تعزیه همچنان یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال پیام عاشورا به نسلهای مختلف جامعه است؛ پیامی که جوهره آن، شناخت حق، ایستادگی در برابر ظلم و فداکاری در راه حقیقت است.