تحقق دولت هوشمند مستلزم چابکسازی نظام اداری و آمادگی مردم است
در شرایطی که برنامه هفتم توسعه نیز بر اصلاح ساختار دولت، مدیریت سرمایه انسانی و توسعه دولت هوشمند تأکید دارد، اجرای مؤثر این سیاستها نیازمند هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و ارتقای توانمندی شهروندان در استفاده از خدمات غیرحضوری است. در همین چارچوب، دولت الکترونیک میتواند با کاهش بروکراسی، تسهیل دسترسی مردم به خدمات و افزایش شفافیت، نقش مهمی در ارتقای کارآمدی نظام اداری ایفا کند.
از سوی دیگر، تحولات فناورانه از جمله گسترش هوش مصنوعی نیز چشمانداز تازهای پیش روی نظام اداری قرار داده است؛ چشماندازی که در آن بسیاری از فرآیندهای سنتی جای خود را به خدمات هوشمند و برخط میدهند. چنین تغییری مستلزم بازنگری در ساختار سازمانی، مهارتهای نیروی انسانی و سازوکارهای تصمیمگیری در دستگاههای اجرایی است.
بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی امروز در جلسه شورای راهبری تحول اداری آذربایجان شرقی با اشاره به تجربه دولتهای مختلف در اجرای برنامههای تحول اداری اظهار کرد: برنامههای تحول اداری در دورههای مختلف تدوین و به دستگاههای اجرایی ابلاغ میشود، اما معمولاً فرآیند اجرا به اندازهای طولانی میشود که عمر دولتها به پایان میرسد و این چرخه بار دیگر تکرار میشود.
وی با بیان اینکه در برنامه هفتم توسعه محورهای تحول اداری از 10 شاخص به 6 شاخص کاهش یافته است، افزود: اصلاح ساختار و معماری کلان دولت، مدیریت سرمایه انسانی و توسعه دولت هوشمند از مهمترین محورهای این برنامه به شمار میروند.
استاندار آذربایجان شرقی با تشریح ابعاد مختلف دولت الکترونیک گفت: بانکداری الکترونیک، شهرداری الکترونیک، سلامت الکترونیک و شهروند الکترونیک از ارکان این حوزه هستند که هدف مشترک همه آنها ارائه خدمات بهتر به مردم است.
وی با تأکید بر اینکه موفقیت دولت الکترونیک تنها به زیرساختهای اداری وابسته نیست، خاطرنشان کرد: میزان آمادگی مردم، سواد رسانهای و توانایی استفاده از خدمات غیرحضوری نیز در تحقق این هدف نقش تعیینکنندهای دارد.
سرمست پرونده الکترونیک سلامت را یکی از اصول اساسی دولت الکترونیک دانست و گفت: وجود دادههای کامل درمانی میتواند امکان دریافت بسیاری از خدمات پزشکی را بدون مراجعه حضوری و با کاهش هزینه و اتلاف وقت فراهم کند.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به نقش فناوریهای نوین تصریح کرد: در دولت الکترونیک، هوش مصنوعی جای برخی مشاغل را خواهد گرفت و اگر نظام اداری خود را با تحولات جامعه هماهنگ نکند، با عقبماندگی مواجه خواهد شد.
وی تأکید کرد: فلسفه دولت الکترونیک و دولت هوشمند این است که اساساً نیازی به مراجعه حضوری مردم نباشد و سازمانها باید به گونهای برنامهریزی کنند که شهروندان در تمام ساعات شبانهروز بتوانند خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند.
سرمست از تمامی دستگاههای اجرایی خواست طرحهای عملیاتی خود را در حوزه تحول اداری ارائه کنند و گفت: ارزیابی طرح شهید رجایی باید به صورت تیمی و دقیق انجام شود و فرمانداریها نیز به دلیل نقش مؤثرشان در شرایط جنگی و اینکه پیشران ارائه خدمات در شهرستانها بودند، در این ارزیابیها مورد توجه ویژه قرار گیرند.
وی با اشاره به عملکرد دستگاههای اجرایی در دوران جنگ اظهار کرد: در سختترین شرایط، دولت توانست وفور و فراوانی را در جامعه حفظ کند و اجازه ندهد مردم احساس کمبود داشته باشند؛ دستاوردی که حاصل برنامهریزی و سیاستگذاری دقیق بوده و تاریخ درباره آن قضاوت خواهد کرد.
استاندار آذربایجان شرقی افزود: در جشنواره امسال، ارزیابی نحوه مدیریت شرایط جنگی توسط دستگاههای دولتی باید در دستور کار قرار گیرد و شاخصهای ارزیابی نیز متناسب با این شرایط تدوین شود.
وی تفویض اختیارات به استانداران از سوی رئیسجمهور را مهمترین نقطه مدیریت دوران جنگ دانست و گفت: این اقدام تحول اساسی در نظام تصمیمگیری ایجاد کرد و نقش استانداران را در مدیریت بحرانها ارتقا داد.
سرمست با تأکید بر ضرورت ارتقای نظام اداری کشور تصریح کرد: فلسفه بروکراسی جلوگیری از فساد و ایجاد شفافیت است، اما اگر به مرور زمان به مانعی برای خدمترسانی تبدیل شود، راهکار آن چابکسازی سازمانها خواهد بود.
وی همچنین بر ضرورت انتقال تجربه در دستگاههای اجرایی تأکید کرد و گفت: سرمایههای انسانی پس از بازنشستگی باید بر اساس شایستگی و نخبگی جایگزین شوند و سازمانها نیز باید یادگیرنده و یاددهنده باشند تا تجربه و دانش کارکنان برای نسلهای آینده حفظ شود.
استاندار آذربایجان شرقی در پایان از مدیران خواست با نگاهی تحولآفرین و مسئولانه، برنامههای عملی و کاربردی خود را در چارچوب تحول اداری تدوین کنند تا نتایج آن حتی پس از پایان دوران مسئولیتشان نیز ماندگار باشد.