وحدت در سوگ؛ روایت همدلی امت اسلامی

به گزارش شامگاه پنجشنبه خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، صدای تلاوت قرآن در مسجد پیچیده است. صف‌های منظم نمازگزاران، چهره‌های اندوهگین علما، دست‌هایی که برای فاتحه بالا آمده و اشک‌هایی که بی‌صدا بر گونه‌ها می‌لغزد؛ این تصویر، نه به یک شهر تعلق دارد و نه به یک استان.

این روزها، از جنوب تا شمال و از شرق تا غرب ایران، در بسیاری از مناطق اهل‌سنت‌نشین، صحنه‌هایی شبیه به هم رقم خورده است؛ صحنه‌هایی که بیش از آنکه روایت یک سوگواری باشند، تصویری از یک حقیقت‌اند؛ حقیقتی به نام وحدت.

شاید برای کسانی که ایران را تنها از پشت دوربین رسانه‌های معاند می‌شناسند، این تصاویر غیرمنتظره باشد. سال‌ها تلاش شد تا چنین القا شود که میان مذاهب اسلامی دیوارهایی بلند کشیده شده و هر حادثه‌ای می‌تواند این فاصله را بیشتر کند. اما واقعیت جامعه ایران، بار دیگر روایت دیگری نوشت.

روایت مردمی که در عین پایبندی به باورهای مذهبی خود، در بزنگاه‌های بزرگ، بر مشترکاتشان تکیه می‌کنند و نشان می‌دهند آنچه آنان را به هم پیوند می‌دهد، بسیار عمیق‌تر از آن چیزی است که اختلاف‌افکنان به دنبال برجسته کردن آن هستند.

حضور اهل سنت در آیین‌های عزاداری قائد شهید امت اسلامی را نباید تنها یک واکنش عاطفی به شهادت یک شخصیت برجسته دانست. این حضور، از جنس یک انتخاب آگاهانه بود؛ انتخابی برای اعلام وفاداری به آرمان‌هایی که فراتر از مرزبندی‌های مذهبی تعریف می‌شوند. آرمان‌هایی چون عزت امت اسلامی، استقلال، مقابله با سلطه‌طلبی و دفاع از کرامت مسلمانان.

در این میان، نکته‌ای که کمتر به آن پرداخته شد، شکست دوباره پروژه‌ای بود که سال‌ها برای آن سرمایه‌گذاری شد. اتاق‌های فکر رسانه‌ای دشمن، همواره بر اختلافات تمرکز کرده‌اند، زیرا می‌دانند وحدت مسلمانان، بسیاری از معادلات آنان را بر هم می‌زند. از همین رو، هر بار که شیعه و سنی در کنار یکدیگر دیده می‌شوند، این تصویر، خود به پاسخی عملی برای سال‌ها عملیات روانی تبدیل می‌شود.

تجربه انقلاب اسلامی نیز بارها همین واقعیت را به اثبات رسانده است. در دوران دفاع مقدس، در مقابله با تروریسم، در دفاع از امنیت کشور و در بزنگاه‌های مختلف، فرزندان شیعه و اهل سنت دوشادوش یکدیگر ایستاده‌اند. این همدلی، نه یک اتفاق تازه، بلکه ریشه‌دار و برخاسته از درکی مشترک نسبت به سرنوشت امت اسلامی است.

از سوی دیگر، روزهای پس از شهادت قائد امت اسلامی، پرده از واقعیت‌هایی برداشت که سال‌ها زیر انبوهی از تبلیغات پنهان مانده بود. تصاویر منتشرشده از زندگی ساده، فضای خانوادگی و سبک معیشت او، بسیاری از روایت‌های ساختگی را بی‌اعتبار کرد. حقیقت، گاهی آرام و بی‌صدا، اما ماندگارتر از هر جنگ رسانه‌ای، راه خود را به افکار عمومی باز می‌کند.

در فرهنگ اسلامی، شهادت همواره آغاز یک جریان بوده است، نه پایان آن. از عاشورا تا امروز، خون شهیدان توانسته است دل‌ها را به یکدیگر نزدیک‌تر کند و مفاهیمی چون ایثار، مقاومت و عزت را زنده نگه دارد. شاید راز ماندگاری شهیدان نیز همین باشد؛ آنان حتی پس از رفتن، همچنان نقش‌آفرین باقی می‌مانند.

وحدت نیز دقیقاً در چنین لحظاتی معنا پیدا می‌کند. وحدت، به معنای حذف تفاوت‌ها نیست؛ بلکه یعنی اختلاف سلیقه‌ها و برداشت‌ها، مانعی برای ایستادن در کنار یکدیگر در دفاع از اصول مشترک نباشد.

اگر امروز مسلمانان با مذاهب مختلف، در سوگ رهبر شهید امت اسلامی کنار هم می‌ایستند، در حقیقت از یک اندیشه مشترک پاسداری می‌کنند؛ اندیشه‌ای که عزت اسلام و کرامت مسلمانان را بر هر اختلاف دیگری مقدم می‌داند.

شاید سال‌ها بعد، جزئیات این روزها به فراموشی سپرده شود، اما این تصاویر در حافظه تاریخ باقی خواهد ماند؛ تصاویری از اشک‌هایی که نه برای یک قوم، نه برای یک مذهب و نه برای یک جغرافیا، بلکه برای آرمانی مشترک جاری شد.

این همان روایت ماندگار «وحدت در سوگ» است؛ روایتی که نشان می‌دهد بزرگ‌ترین سرمایه امت اسلامی، هنوز هم همدلی و برادری است؛ سرمایه‌ای که اگر حفظ شود، هیچ پروژه تفرقه‌افکنانه‌ای توان ایستادن در برابر آن را نخواهد داشت.