از آواربرداری تا بازگشت امید؛ روایت خدمت جهادگران در مناطق آسیبدیده
وی افزود: در مجموع حدود 12 هزار و 300 واحد آسیبدیده در شهر اصفهان و حدود پنج هزار و 700 واحد در شهرستانهای استان شناسایی شد. برای مدیریت بهتر عملیات، شهر اصفهان به 11 منطقه تقسیم شد و در هر منطقه یک مدیر مسئولیت سازماندهی نیروها، شناسایی نیازها و هدایت عملیات اجرایی را بر عهده گرفت.
مدیر حرکتهای جهادی استان اصفهان گفت: گروههای جهادی با استقرار در مناطق مختلف شهر توانستند بخش عمده مأموریتهای محوله را در زمان کوتاهی به پایان برسانند و در شهرستانها نیز با همکاری بنیاد مسکن و ظرفیتهای مردمی، بهجز تعداد محدودی از واحدهایی که نیازمند نوسازی کامل بودند، سایر واحدهای آسیبدیده در مسیر ترمیم و بازسازی قرار گرفتند.
حضور روزانه 500 نیروی جهادی در میدان
وی با اشاره به حجم فعالیت نیروهای مردمی ادامه داد: در طول ایام جنگ، روزانه بین 400 تا 500 نیروی جهادی در شهر اصفهان و شهرستانها بهصورت مستمر در میدان حضور داشتند و بدون هیچ چشمداشت مالی خدمترسانی میکردند. بسیاری از اقداماتی که در شرایط عادی ممکن بود ماهها زمان ببرد، بهواسطه روحیه جهادی و کار شبانهروزی در مدت کوتاهی انجام شد.
محمدی افزود: یکی از اقدامات مهم، راهاندازی کارگاههای تخصصی برای ساخت و نصب شیشه، در و پنجره آلومینیومی، سازههای فلزی و سایر تجهیزات مورد نیاز بود، زیرا در روزهای ابتدایی مشخص شد ظرفیت بازار و برخی واحدهای صنفی پاسخگوی حجم گسترده نیازها در شرایط بحران نیست.
وی گفت: نیروهای جهادی با اتکا به توان فنی خود، کارگاههای مستقلی ایجاد کردند که همین اقدام، روند بازسازی را سرعت بخشید و وابستگی به فرآیندهای زمانبر خارج از مجموعه را کاهش داد.
بازسازی گسترده در منطقه باهنر و ساختمان آنیک
مدیر حرکتهای جهادی استان اصفهان با اشاره به برخی مناطق شاخص عملیات بازسازی اظهار کرد: در منطقه باهنر و ساختمان آنیک، ابتدا 732 واحد آسیبدیده شناسایی شد اما با بازگشت ساکنان، این تعداد به بیش از 900 واحد رسید و مدیریت این محدوده به یکی از گروههای جهادی شاخص استان واگذار شد.
وی ادامه داد: در این منطقه صدها در و پنجره ساخته و نصب شد و بخشی از مصالح مورد نیاز نیز با همکاری شهرداری و خیران تأمین شد. در برخی مناطق دیگر نیز مشارکت خیران موجب شد عملیات بازسازی با سرعت بیشتری پیش برود؛ بهگونهای که در یکی از مناطق، مرمت حدود 160 واحد تنها ظرف یک هفته انجام شد.
محمدی افزود: این اقدامات نشان داد هر جا ظرفیتهای مردمی، خیران و گروههای جهادی در کنار یکدیگر قرار گرفتند، روند خدمترسانی با سرعت بیشتری پیش رفت.
سه عملیات جهادی از نخستین روز جنگ آغاز شد
وی با اشاره به نحوه آغاز فعالیت گروههای جهادی گفت: فرصتهای اصلی جبهه جهادی در دل بحرانها شکل میگیرد و جنگ نیز زمینهای برای همافزایی، انسجام و بروز ظرفیت واقعی گروههای جهادی بود.
مدیر حرکتهای جهادی استان اصفهان افزود: از همان روز نخست جنگ، جلسهای با حضور گروههای جهادی استان برگزار شد و آغاز این حرکت را از گلستان شهدا و تخت فولاد قرار دادیم تا با توسل به شهدا، سازماندهی اولیه برای حضور در میدان انجام شود.
وی ادامه داد: در همان جلسه سه عملیات اصلی شامل امداد و نجات، ایمنسازی و پاکسازی و همچنین بازسازی طراحی شد. در بخش امداد و نجات، با توجه به نیاز دستگاههایی مانند اورژانس و هلال احمر، گروههای جهادی بهعنوان نیروی پشتیبان وارد عمل شدند.
استقرار تیمهای امدادی و پاکسازی در سراسر استان
محمدی گفت: تیمهای موتوری مجهز به تجهیزات امدادی و ابزارهای اولیه آواربرداری در دو نقطه استان بهصورت 24 ساعته مستقر شدند تا در کوتاهترین زمان ممکن در محل حادثه حاضر شوند.
وی افزود: این نیروها علاوه بر امدادرسانی اولیه، در باز کردن مسیرهای مسدود، جابهجایی موانع، قطع انشعابات آب، برق و گاز و مدیریت صحنه حادثه نیز نقشآفرینی کردند.
مدیر حرکتهای جهادی استان اصفهان خاطرنشان کرد: پس از وقوع انفجارها، بسیاری از معابر مسدود میشد، شیشه ساختمانها میشکست و برخی منازل نیاز به ایمنسازی فوری پیدا میکرد؛ به همین دلیل عملیات پاکسازی و ایمنسازی آغاز شد.
وی ادامه داد: نیروهای جهادی حداکثر ظرف یک ساعت پس از هر حادثه در محل حاضر میشدند و در هر نقطه بین 150 تا 300 نفر برای جمعآوری خردهشیشهها، پاکسازی محیط، بستن موقت در و پنجرهها، ایمنسازی تأسیسات و جلوگیری از خسارتهای ثانویه فعالیت میکردند.
محمدی در پایان گفت: حضور سریع نیروهای جهادی علاوه بر کاهش خسارتها، از سرقت اموال منازل آسیبدیده و بروز خطرات ناشی از آسیب به شبکههای آب، برق و گاز نیز جلوگیری کرد.
نقشآفرینی دانشجویان جهادی در مدیریت بحران / از بیاعتمادی اولیه مردم تا همراهی با نیروهای جهادی
در ادامه علی کریمی، معاون عملیات جهادسازندگی بسیج دانشجویی اصفهان، با اشاره به تغییر نگاه مردم نسبت به فعالیت نیروهای جهادی در مناطق آسیبدیده اظهار کرد: در روزهای نخست، برخی از مردم با نگاه تردید و حتی گاهی با برخوردهای تند با نیروهای جهادی مواجه میشدند، اما وقتی دیدند این جوانان بدون تعارف، بدون وابستگی به نهاد خاصی و با روحیه مطالبهگری در حال خدمترسانی هستند، نگاهشان تغییر کرد.
وی افزود: حتی افرادی که در ابتدا برخورد تندی با نیروهای جهادی داشتند، پس از مشاهده حجم فعالیتها و اخلاص جوانان، اعلام کردند که در شناخت حق و نیروهای انقلابی دچار اشتباه شده بودند.
بازسازی سریع منازل هفتون و تغییر نگاه مردم به جهادگران
کریمی با اشاره به فعالیتهای انجامشده در منطقه هفتون اصفهان گفت: این منطقه به دلیل شدت خسارات و شرایط خاص حاکم بر آن، یکی از نقاط دشوار برای فعالیت بود، اما نیروهای جهادی تنها 20 دقیقه پس از وقوع حادثه، عملیات جمعآوری شیشههای شکسته و آغاز فرآیند بازسازی را در سطح گسترده شروع کردند.
وی ادامه داد: در کمتر از یک هفته، بخش قابل توجهی از منازل آماده شد و حتی استاندار نیز از سرعت عمل نیروهای جهادی در این منطقه شگفتزده شد؛ همین اقدامات باعث شد نگاه انتقادی اولیه مردم به سمت قدردانی و حمایت از این حرکت تغییر کند.
اعزام 80 خودرو و نیروهای دانشجویی برای تشکیل هسته واکنش سریع
معاون عملیات جهادسازندگی بسیج دانشجویی اصفهان با اشاره به نقش دانشجویان در مدیریت بحران تصریح کرد: بسیج دانشجویی همان بستری که امام خمینی(ره) در دوران دفاع مقدس پایهگذاری کرده بود، در این بحران نیز توانست نقش خود را نشان دهد.
کریمی گفت: در روزهای ابتدایی بحران، با اعلام وضعیت، حدود 80 خودرو و 40 نیروی متخصص دانشجویی به سمت تهران اعزام شدند تا هسته اولیه واکنش سریع را تشکیل دهند.
وی افزود: تجربه 12 روزه حضور دانشجویان در تهران، نمونهای از توان سازمانیافته نیروهای دانشجویی بود و پس از بازگشت نیز این نیروها در اصفهان و با همکاری قرارگاه جنگ رمضان، توانستند عملیاتهای مختلفی را در نقاط گوناگون شهر اجرا کنند.
مطالبهگری مستقل برای دفاع از حقوق مردم
کریمی با اشاره به استقلال عمل نیروهای جهادی در پیگیری مطالبات مردم بیان کرد: چون به نهاد یا ساختار اداری خاصی وابسته نبودیم، در مطالبه حقوق مردم از دستگاهها، از جمله شهرداری و سایر مجموعهها، با صراحت عمل میکردیم.
وی ادامه داد: هرجا احساس میکردیم کوتاهی صورت گرفته، با زبان دانشجویی و با جدیت موضوع را دنبال میکردیم، چراکه هدف ما دفاع از حق مردم بود.
معاون عملیات جهادسازندگی بسیج دانشجویی اصفهان خاطرنشان کرد: این تجربه نشان داد در شرایط بحرانی، وجود یک جریان مستقل، مطالبهگر و بدون ملاحظه که بتواند در کنار مردم حضور داشته باشد، یک نیاز جدی برای جامعه است.
بازسازی 5 هزار و 800 واحد مسکونی آسیبدیده با تلاش 500 جهادگر / خدمات قرارگاه شهید مصطفی علیخانی از آواربرداری تا کلاسهای جبرانی
در ادامه محسن نوروزی، مسئول گروه قرارگاه جهادی شهید مصطفی علیخانی، با اشاره به نقش همافزایی دستگاهها و پشتیبانی نهادهای مختلف در اجرای عملیاتهای جهادی اظهار کرد: اگر پشتیبانیهای مستمر و همراهی مجموعههای مختلف نبود، شاید این حرکت گسترده شکل نمیگرفت. در قرارگاه جنگ رمضان، تیمی متخصص و دغدغهمند را گرد هم آوردیم که از نخستین ساعات روز تا پاسی از شب، دغدغهای جز پشتیبانی از گروههای جهادی و رفع مشکلات مردم نداشتند.
وی افزود: نیروهای این قرارگاه در شرایطی وارد میدان شدند که بسیاری از مناطق با آسیبهای جدی مواجه بود و نیاز به حضور نیروهای تخصصی و میدانی وجود داشت.
ارزیابی خسارت ساختمانها و آواربرداری در شرایط دشوار
نوروزی با اشاره به فعالیت نیروهای جهادی در مناطق آسیبدیده بهویژه منطقه باهنر گفت: تیمهای کارشناسی ما برای ارزیابی خسارت و قیمتگذاری ساختمانهای بلندمرتبه، از جمله ساختمانهای 14 طبقه، وارد عمل شدند.
وی ادامه داد: پس از وقوع انفجارها، بسیاری از آسانسورها و پلههای برقی از کار افتاده و مسیرهای دسترسی مسدود شده بود، با این حال نیروهای جهادی، بهویژه جوانانی که برای نخستین بار چنین صحنههایی را تجربه میکردند، با پای پیاده تجهیزات را حمل میکردند و برای انجام عملیات پاکسازی و آواربرداری طبقات مختلف ساختمانها را طی میکردند.
مسئول گروه قرارگاه جهادی شهید مصطفی علیخانی خاطرنشان کرد: این نیروها با وجود سختی کار، تلاش کردند روند خدمترسانی به مردم بدون وقفه ادامه پیدا کند.
شستوشوی 8 هزار مترمربع فرش برای بازگرداندن آرامش به خانوادهها
نوروزی با اشاره به توجه قرارگاه به جزئیات زندگی مردم در دوران بحران گفت: یکی از نکات مهم فعالیتهای ما این بود که فقط به بازسازی ساختمانها نگاه نکنیم، بلکه دغدغههای روزمره خانوادهها را هم در نظر بگیریم.
وی افزود: پس از پایان بخشی از عملیات آواربرداری، متوجه شدیم منازل مردم مملو از خاک و دوده شده است، برای حفظ روحیه خانوادههای آسیبدیده، یک کارگاه موقت قالیشویی راهاندازی کردیم.
نوروزی ادامه داد: جهادگران در طول هفته مشغول فعالیتهای عمرانی بودند و روزهای جمعه را به شستوشوی فرشهای مردم اختصاص میدادند؛ در مجموع بیش از 8 هزار مترمربع فرش شسته، کاور و دوباره به خانوادههای آسیبدیده تحویل داده شد.
نگهداری رایگان اثاثیه مردم تا زمان تکمیل بازسازی منازل
وی با اشاره به ایجاد انبار موقت برای اموال مردم بیان کرد: بسیاری از خانوادهها به دلیل آسیب دیدن خانههایشان، فضایی برای نگهداری وسایل و اثاثیه نداشتند، به همین دلیل انباری بزرگ فراهم کردیم تا اموال مردم را تا زمان تکمیل بازسازی منازل، بهصورت رایگان نگهداری کنیم.
مسئول گروه قرارگاه جهادی شهید مصطفی علیخانی گفت: این خدمت همچنان برای برخی از واحدهایی که روند بازسازی آنها ادامه دارد، برقرار است تا مردم دغدغهای بابت حفظ وسایل خود نداشته باشند.
برگزاری کلاسهای جبرانی برای جلوگیری از عقبماندگی تحصیلی دانشآموزان
نوروزی با بیان اینکه فعالیتهای قرارگاه تنها به بازسازی فیزیکی محدود نشد، گفت: در کنار بازسازی کالبد شهر، بازسازی روحی و آموزشی مردم نیز مورد توجه قرار گرفت.
وی تصریح کرد: با تخریب برخی مدارس و تعطیلی کلاسهای درس، نگرانی ما این بود که دانشآموزان مناطق آسیبدیده از نظر تحصیلی دچار وقفه شوند، به همین منظور با فراخوان معلمان جهادی، کلاسهای آموزشی و تقویتی را در محلات راهاندازی کردیم.
نوروزی افزود: برنامه منظمی تدوین شد که براساس آن، یک روز در میان از ساعت 8 تا 11 صبح، کلاسهای تقویتی برای دانشآموزان دختر و پسر برگزار میشد تا شرایط بحرانی و وقفه ناشی از جنگ، مانع رشد علمی فرزندان این شهر نشود.
تحویل 5 هزار و 800 واحد مسکونی بازسازیشده به مردم
وی با اشاره به اقدامات قرارگاه در حوزه بازسازی مسکن گفت: با تلاش شبانهروزی 400 تا 500 نیروی جهادی که در مناطق مختلف از جمله شمال اصفهان، جاده فرودگاه و مناطق مرکزی مستقر بودند، توانستیم 5 هزار و 800 واحد مسکونی را بازسازی کرده و به مردم تحویل دهیم.
نوروزی ادامه داد: اوج این فعالیتها در ایام عید غدیر رقم خورد؛ زمانی که واحدهای بازسازیشده به مردم تحویل داده شد و رضایت و خرسندی خانوادههای آسیبدیده، خستگی ماهها تلاش جهادگران را از بین برد.
کشف لایههای پنهان مشکلات اجتماعی در جریان بازسازی مناطق آسیبدیده / روایت مدیر گروه جهادی سیدالشهدا از خدمت فراتر از بازسازی
در ادامه بهنام ابرقویینژاد، مدیر گروه جهادی سیدالشهدا، با اشاره به تجربههای اجتماعی بهدستآمده از حضور نیروهای جهادی در مناطق آسیبدیده اظهار کرد: یکی از مهمترین واقعیتهایی که در جریان این فعالیتهای میدانی آشکار شد، وجود خانوادههای عزتمندی در دل شهر بود که با وجود مشکلات جدی، حاضر به بیان نیازها و شرایط خود نبودند.
وی افزود: در جریان بازسازی برخی منازل، با خانوادههایی مواجه شدیم که علاوه بر آسیبهای ناشی از جنگ، با مشکلات معیشتی، بیماری، معلولیت یا مسائل خانوادگی نیز درگیر بودند، اما به دلیل حفظ عزتنفس و روحیه استقلال، کمتر شرایط خود را مطرح میکردند.
خدمت جهادی فراتر از بازسازی خانهها
مدیر گروه جهادی سیدالشهدا تصریح کرد: این مواجههها به ما نشان داد که فعالیت جهادی تنها به تعمیر و بازسازی بخشهای آسیبدیده محدود نمیشود، بلکه در دل همین مأموریتها، ابعاد عمیقتری از خدمت اجتماعی و انسانی نمایان میشود.
وی ادامه داد: گاهی حضور در کنار مردم و شناخت مشکلات پنهان خانوادهها، زمینهای برای حمایتهای گستردهتر و توجه به نیازهایی میشود که در شرایط عادی کمتر دیده میشوند.
ظرفیت گروههای مردمی در مدیریت بحرانها
ابرقویینژاد با اشاره به نقش گروههای جهادی در عبور از شرایط بحرانی گفت: تجربه جنگ اخیر، ظرفیت واقعی جبهه جهادی را بیش از گذشته نشان داد و ثابت کرد اگر مسئولیت کار به گروههای مردمی متخصص، مؤمن و سازمانیافته سپرده شود، میتوان در مدت زمان کوتاه، مشکلات بزرگ را مدیریت و گرههای اساسی را باز کرد.
وی خاطرنشان کرد: آنچه در این میدان اتفاق افتاد، یک تجربه ارزشمند بود که باید حفظ و تقویت شود تا در بحرانهای آینده نیز بتوان از این ظرفیت گسترده مردمی به بهترین شکل استفاده کرد.