فرصت تعلل نداریم؛اصفهان نیازمند بازگشت به الگوهای بومی مدیریت منابع

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از اصفهان، ایمان دهاقین، مشاور وزیر و دبیر انجمن‌های میراث فرهنگی کشور، با تأکید بر نقش میراث فرهنگی در مسیر توسعه پایدار اظهار کرد: میراث فرهنگی تنها مجموعه‌ای از بناهای تاریخی نیست، بلکه الگوی آزموده‌شده زیست در این سرزمین و نقشه راهی برای توسعه امروز است.

وی در نشست انجمن میراث فرهنگی استان اصفهان با ادای احترام به مقام شهدا و میراث‌داران هویت ایرانی افزود: پیشینیان ما در طول سال‌ها با تجربه و آزمون و خطا به الگوهایی برای زندگی و توسعه دست یافتند که امروز از آن‌ها به عنوان سنت یاد می‌کنیم و بسیاری از این الگوها می‌تواند در حل مسائل کنونی مورد استفاده قرار گیرد.

مدیریت منابع آب در اصفهان قدیم؛ الگویی برای امروز

دبیر انجمن‌های میراث فرهنگی کشور با اشاره به نمونه‌هایی از مدیریت منابع در تاریخ اصفهان گفت: در دوره صفوی، با وجود جمعیت حدود یک میلیونی شهر اصفهان، این شهر با مشکلاتی مانند کمبود آب، آلودگی و تراکم جمعیتی امروز مواجه نبود، چراکه مردم آن دوره خود را با محیط طبیعی و شرایط فرهنگی منطقه هماهنگ کرده بودند.

دهاقین ادامه داد: حفر حدود 400 هزار کیلومتر قنات در ایران که مسافتی بسیار گسترده را شامل می‌شود، نشان‌دهنده نوعی مدیریت هوشمندانه و خردمندانه منابع است که باید امروز نیز مورد توجه مدیران قرار گیرد.

میراث فرهنگی مسئولیت همه دستگاه‌هاست

وی با تأکید بر اینکه حفاظت از میراث فرهنگی نباید تنها برعهده یک دستگاه خاص باشد، تصریح کرد: میراث فرهنگی مانند محیط زیست، موضوعی فرابخشی است و همه مجموعه‌ها از آموزش و پرورش، صداوسیما و شهرداری‌ها تا سایر دستگاه‌ها باید در حفظ و ترویج آن نقش داشته باشند.

مشاور وزیر میراث فرهنگی افزود: اگر ارتباط میان کودکان و موزه‌ها و آثار تاریخی تقویت شود، حس تعلق فرهنگی در جامعه شکل می‌گیرد و همین موضوع می‌تواند از گسست فرهنگی جلوگیری کند.

لزوم توجه به پدافند غیرعامل فرهنگی در توسعه شهری

دهاقین با تأکید بر ضرورت توجه به هویت تاریخی در طرح‌های توسعه شهری گفت: باید بافت‌های تاریخی را مبنای توسعه قرار دهیم تا از آسیب‌های ناشی از معماری بیگانه و غرب‌گرا جلوگیری شود.

وی افزود: تجربه‌های گذشته، از جمله آسیب‌هایی که به برخی بناهای تاریخی مانند چهل‌ستون وارد شد، باید برای تصمیم‌گیری‌های آینده مورد توجه قرار گیرد تا اشتباهات گذشته تکرار نشود.

مشاور وزیر و دبیر انجمن‌های میراث فرهنگی کشور در بخش پایانی سخنان خود با تقدیر از رویکرد استاندار اصفهان اظهار کرد: با حضور دکتر جمالی‌نژاد در رأس مدیریت استان، دیگر نباید نگرانی جدی بابت میراث فرهنگی اصفهان وجود داشته باشد.

دهاقین ادامه داد: ایشان در مسئولیت‌های پیشین خود نیز نشان داده‌اند که دغدغه اصلی‌شان صیانت از هویت و میراث این سرزمین است و حضورشان می‌تواند فرصتی ارزشمند برای مدیریت هوشمندانه آثار ملموس و ناملموس استان اصفهان باشد.

فرصت تعلل در حفاظت از میراث فرهنگی اصفهان وجود ندارد / مرمت 100 بنای تاریخی با مشارکت دستگاه‌ها تعیین تکلیف می‌شود

در ادامه مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان، در نشست انجمن میراث فرهنگی استان اصفهان با هشدار نسبت به وضعیت برخی آثار تاریخی استان اظهار کرد: امروز شرایط بعضی از بناهای تاریخی اصفهان نگران‌کننده است و اگر برای آن‌ها اقدام فوری و عملیاتی انجام نشود، در آینده با آسیب‌های جدی‌تری مواجه خواهیم شد.

وی افزود: حال میراث فرهنگی اصفهان خوب نیست و اگرچه همواره درباره جایگاه و ارزش این آثار صحبت می‌کنیم، اما واقعیت این است که عملکردها تاکنون در شأن میراث تاریخی این استان نبوده است.

استاندار اصفهان تصریح کرد: امروز دیگر فرصت توجیه، تعلل و توقف‌های مکرر وجود ندارد و باید با رویکردی عملیاتی، میدانی و نتیجه‌محور برای حفاظت و احیای آثار تاریخی استان اقدام کنیم.

تعیین تکلیف 100 بنای تاریخی برای مرمت و احیا

جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت استفاده از همه ظرفیت‌ها برای نجات میراث فرهنگی استان گفت: باید فهرستی مشخص از 100 بنای تاریخی در سطح استان اصفهان تهیه شود و هرکدام از دستگاه‌ها، نهادها و مجموعه‌های متولی، مسئولیت بخشی از این آثار را برای مرمت، احیا و صیانت برعهده بگیرند.

وی ادامه داد: مدیریت استان برای نخستین بار بخشی از ظرفیت مسئولیت اجتماعی را به مرمت آثار مشخص اختصاص خواهد داد تا بتوان با استفاده از این ظرفیت، روند حفاظت از بناهای تاریخی را سرعت بخشید.

استاندار اصفهان خاطرنشان کرد: اگر تقسیم کار میان دستگاه‌ها به‌صورت شفاف، مشخص و عملیاتی انجام شود، می‌توان با بهره‌گیری از منابع دولتی، ظرفیت شهرداری‌ها، مشارکت بخش خصوصی و مسئولیت اجتماعی، بخش مهمی از مشکلات حوزه میراث فرهنگی را برطرف کرد.

لزوم ورود همه دستگاه‌ها برای حفاظت از هویت تاریخی اصفهان

جمالی‌نژاد با بیان اینکه حفاظت از میراث فرهنگی وظیفه یک دستگاه خاص نیست، گفت: برای صیانت از آثار تاریخی باید همه مجموعه‌ها پای کار بیایند و هر دستگاه سهم خود را در این مسیر بپذیرد.

وی افزود: در سطح ملی و تهران ظرفیت‌ها و منابعی وجود دارد که باید برای اصفهان فعال شود، اما در کنار آن، استفاده از توان خیران، مسئولیت اجتماعی مجموعه‌ها و همراهی دستگاه‌های اجرایی نیز یک ضرورت جدی است.

استاندار اصفهان تأکید کرد: آمادگی داریم با محوریت استانداری این مسیر را به‌صورت جدی دنبال کنیم و اعتبارات مسئولیت اجتماعی استان را برای مرمت آثار تاریخی اختصاص دهیم، اما این موضوع نیازمند همکاری همه بخش‌ها و ورود بدون تعلل دستگاه‌های مسئول است.

ضرورت تعیین اولویت‌ها و مدل اجرایی برای مرمت آثار تاریخی

جمالی‌نژاد با تأکید بر لزوم برگزاری نشست‌های تخصصی برای تعیین اولویت‌های حوزه میراث فرهنگی اظهار کرد: باید آثار تاریخی اولویت‌دار شناسایی شوند و برای هر اثر، مدل تأمین مالی، دستگاه متولی، زمان‌بندی اجرا و نحوه پیشبرد کار به‌صورت دقیق مشخص شود.

وی ادامه داد: نباید منتظر بمانیم تا یک اثر تاریخی به مرحله فرسودگی شدید یا تخریب برسد و سپس به فکر چاره باشیم، چراکه امروز نیز برخی آثار استان بدون وقوع بحران‌های بیرونی، نیازمند رسیدگی فوری هستند.