فرش تبریز باید به جایگاه واقعی خود در اقتصاد و دیپلماسی بازگردد

به گزارش بخش استان‌ها در وبانگاه به نقل از خبرگزاری تسنیم از تبریز، فرش دستباف تبریز فقط یک کالای صادراتی یا محصول هنری نیست؛ این صنعت-هنر، بخشی از هویت اقتصادی و فرهنگی آذربایجان شرقی و یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای ایران در بازارهای جهانی است. با این حال، استمرار مشکلاتی مانند بیمه قالیبافان، نوسان در سیاست‌های صادراتی و نبود یک راهبرد منسجم برای معرفی فرش ایرانی، نشان می‌دهد که این ظرفیت همچنان از یک سیاست‌گذاری پایدار و یکپارچه محروم مانده است.

اظهارات استاندار آذربایجان شرقی در همایش بزرگداشت فرش دستباف، از یک سو بر اهمیت سرمایه انسانی این حوزه یعنی تولیدکنندگان، طراحان و بافندگان تأکید دارد و از سوی دیگر، بار دیگر خلأهای ساختاری در حمایت از این صنعت را برجسته می‌کند. وقتی یک استاندار فرش تبریز را در فهرست 10 اولویت اقتصادی استان قرار می‌دهد، در واقع مسئله از سطح تجلیل نمادین فراتر می‌رود و به یک مطالبه اجرایی برای دولت و مجلس تبدیل می‌شود.

از این زاویه، پیگیری موزه فرش آذربایجان و ایجاد دبیرخانه فرش دستباف تبریز فقط یک اقدام فرهنگی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از احیای زنجیره ارزش این بخش باشد؛ زنجیره‌ای که از تولید و بیمه و آموزش آغاز می‌شود و تا برندینگ، صادرات و دیپلماسی اقتصادی امتداد دارد. اگر قرار است فرش تبریز دوباره به جایگاه تاریخی خود بازگردد، نیازمند تصمیم‌گیری فراتر از شعار و حرکت به سمت سیاست ثابت، حمایت هدفمند و برنامه عملیاتی است.

بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، در همایش بزرگداشت فرش دستباف آذربایجان شرقی که در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد، با تجلیل از پیشکسوتان و فعالان این عرصه گفت: این بزرگان نگذاشتند نام و رسم فرش آذربایجان از میان برود و این میراث ارزشمند به فراموشی سپرده شود.

وی با بیان اینکه از نخستین روزهای مسئولیت خود در استان، فرش دستباف تبریز را در زمره اولویت‌های اصلی سرمایه‌گذاری و حمایت از تولید قرار داده است، افزود: از میان 10 اولویت اقتصادی استان، یک اولویت به طور ویژه به فرش دستباف تبریز اختصاص یافته است.

استاندار آذربایجان شرقی نقش تولیدکنندگان، کارآفرینان، طراحان و بافندگان را در حفظ اصالت فرش تبریز بی‌بدیل دانست و اظهار کرد: این سرمایه‌های انسانی با وجود همه محدودیت‌ها و دشواری‌ها، اجازه ندادند این صنعت از رونق بیفتد و همچنان آن را در سطح ایران و جهان معرفی می‌کنند.

سرمست با اشاره به مشکلات فعالان این حوزه، به‌ویژه بافندگان، تصریح کرد: موضوعاتی مانند بیمه قالیبافان همچنان به طور کامل حل نشده است و در این زمینه، قوه مقننه باید با اصلاح قوانین و قوه مجریه نیز با اجرای حمایت‌های لازم، زمینه رفع مشکلات را فراهم کند.

وی ادامه داد: مدیریت استان پیگیری‌های متعددی در این زمینه انجام داده که بخشی از آن به نتیجه رسیده و بخشی دیگر همچنان در دست پیگیری است.

استاندار آذربایجان شرقی در بخش دیگری از سخنان خود به چالش‌های صادرات فرش اشاره کرد و گفت: بخشی از مشکلات به سیاست‌های صادراتی دولت بازمی‌گردد و در زمینه معرفی فرش دستباف ایران در بازارهای جهانی، از طریق نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی، تاکنون سیاستی ثابت و منسجم از سوی وزارت صمت وجود نداشته است.

وی با تأکید بر نقش مرکز ملی فرش ایران در سیاست‌گذاری این حوزه افزود: باید تکلیف جایگاه فرش مشخص شود که آیا یک هنر است یا یک صنعت؛ در حالی که به باور من، فرش دستباف یک «هنر-صنعت» است و باید با همین نگاه مورد حمایت قرار گیرد.

سرمست همچنین ایجاد موزه فرش آذربایجان را از مطالبات جدی استان دانست و اظهار کرد: از زمان آغاز مسئولیت خود این موضوع را به طور مستمر پیگیری کرده‌ام و در دیدار اخیر با وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، قول مساعد برای تأمین اعتبار تکمیل موزه فرش و راه‌اندازی دبیرخانه فرش دستباف تبریز دریافت شده است.

وی با تأکید بر ضرورت احیای جایگاه فرش تبریز در اقتصاد کشور گفت: فرش دستباف تبریز علاوه بر نقش اقتصادی، ظرفیت مهمی در دیپلماسی اقتصادی ایران دارد و باید به جایگاه واقعی خود بازگردد.

استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به نقش اتاق بازرگانی تبریز به عنوان اتاق فکر اقتصادی استان، از فعالان این حوزه خواست پیشنهادهای کارشناسی خود را برای ارتقای جایگاه فرش ارائه کنند.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به سفر قریب‌الوقوع رئیس‌جمهور به آذربایجان شرقی، لازم است بسته‌ای جامع از مطالبات و پیشنهادهای حوزه فرش دستباف استان تدوین و برای تصویب در این سفر ارائه شود.

سرمست در پایان با توصیف بازار تاریخی فرش تبریز به عنوان «موزه و نمایشگاه دائمی فرش»، بر ضرورت حمایت از تولیدکنندگان این هنر-صنعت تأکید کرد و گفت: پیگیری‌های لازم درباره موزه فرش تبریز در حال انجام است و نتایج آن به‌زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد.